Halyqaralyq uıymdardyń ókilderi, qazaqstandyq jáne sheteldik belgili ǵalymdar, shet memleketterdiń elshileri qatysqan halyqaralyq konferensııany is-sharanyń moderatory, Elbasy kitaphanasynyń dırektory Ámirhan Rahymjanov ashyp, «Qazaqstan joly: biregeı qalyptasý jáne údemeli damý» taqyrybynda baıandama jasady. Plenarlyq bólimde: jańǵyrtý úderisterine jan-jaqty kózqaras, Qazaqstannyń evolıýsııalyq joly damýynyń kvıntessensııasy bolyp tabylatyn teńgerim, jahandyq áleýmettik-mádenı, tehnologııalyq progresti ustanýda kórinetin úzilissizdik, sabaqtastyq, jahandyq sekildi «Qazaqstandyq joldy» quraıtyn bes negizgi sanat atap kórsetildi.
«Qazirgi Qazaqstannyń damýy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń esimimen jáne onyń qyzmetimen tyǵyz baılanysty. Elbasynyń kemeńgerligi men kóregendiginiń arqasynda biz nebir tar jol, taıǵaq keshýden de, neshe túrli synnan da birlik pen yntymaqtyń arqasynda aman óttik. Tuńǵysh Prezıdentimiz ustanǵan saıasat Qazaqstannyń búkil álem moıyndaǵan ózindik, «Qazaqstandyq jol» dep atalatyn erekshe jolmen damýyna múmkindik berdi», dedi Á.Rahymjanov.
Qatysýshylarǵa Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Bas hatshysy Vladımır Norov beıneúndeý jasady. «Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaev ázirlegen jáne dáıekti túrde iske asyrylatyn eldiń modeli, saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardy júzege asyrý, qoǵamdyq kelisim men ulttyq birlik tujyrymdamasyn iske asyrý, memlekettik jáne qoǵamdyq ınstıtýttardy damytý álemniń kóptegen elinde úlken qyzyǵýshylyq týdyrady. Onyń bedeldi ári shynaıy únine BUU-da jáne qazirgi zamannyń ózekti máseleleri talqylanatyn basqa da aýqymdy alańdar da muqııat qulaq asady. Nursultan Nazarbaev ShYU-nyń bastaýynda turdy jáne uıymnyń damýy men nyǵaıýyna, onyń halyqaralyq arenada mártebesi men bedelin arttyrýǵa zor úles qosty», dedi V.Norov.
Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, QR UǴA akademıgi Darhan Qydyráli «Túrki ıntegrasııasynyń arhıtektory» taqyrybyn tarqatyp aıtty.
«Kóp túriktiń atajurtynda jańa memlekettiń irgesin qalaǵan Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti túrki áleminiń yntymaqtastyǵyna áý bastan aıryqsha mán berip, týys jurtty túgendep, úzilip qalǵan altyn arqaýdy qaıta jalǵady. Túrkitildes memleketterdiń alqaly basqosýlaryna uıytqy bolyp, Túrki Keńesi, TúrkPA, TÚRKSOI, Túrki Aqsaqaldar keńesi, Halyqaralyq Túrki akademııasy syndy irgeli uıymdardyń negizin qalap, mańyzdy ıdeıalarǵa bastamashy boldy», dep atap ótti D.Qydyráli.
Djordj K.Marshall atyndaǵy qaýipsizdik máselelerin zertteý jónindegi Eýropalyq ortalyǵynyń professory Gregorı Glıson «Qazirgi ýaqyttaǵy strategııalyq yntymaqtastyq jáne jahandyq kelisim – Nazarbaev modeliniń máni» taqyrybyna toqtaldy. Ǵalym óz baıandamasynda: «Nazarbaev modeli» sońǵy 30 jylda kórsetilgen eń tabysty damý baǵdarlamasy ekenin atap ótti. Bul model postkeńestik keńistikte ǵana emes, búkil álemde tabysty. Bul kópshilik moıyndaǵan úlken jetistik. «Nazarbaev modeli» jahandyq mańyzǵa ıe, ásirese qazirgi álemdik tártiptiń ózgerý kezeńinde», dep oı bólisti.
Reseı ulttyq strategııa ınstıtýtynyń halyqaralyq jobalary jónindegi dırektory Iýrıı Solozobov atap ótkendeı, «Nazarbaev modeli» Qazaqstanǵa biregeı tarıhı múmkindikti – halyqaralyq qatynastarda tabysty ári bedeldi memleket bolýǵa múmkindik berdi».
«Nursultan Nazarbaevtyń bastamalary únemi tosyn jáne ózekti. Olar jahandyq qarqynymen jáne dóp túsetin saıası boljamymen tańǵaldyrady. Álemdik saıasatta «Nazarbaev modeli» termıniniń paıda bolýy beker emes. Men ony tıimdi jáne keıde tosyn strategııalardyń jıyntyǵy retinde anyqtaımyn. Bul Elbasynyń álemdik tabysty saıasatker jáne reformator, dana bitimger jáne eýrazııalyq ıntegrasııanyń bastamashysy retindegi avtorlyq modeli», – dedi Iý.Solozobov «Nazarbaev modeli: jahandyq kelisim úshin jańa strategııa» taqyrybyndaǵy baıandamasynda.
Konferensııaǵa О́zbekstan Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi S.Nııazhodjaev, Majarstannyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi M.Galoshfaı, Ázerbaıjan Memlekettik basqarý akademııasy janyndaǵy Saıası zertteýler ınstıtýtynyń dırektory E.Nasırov, Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrligi janyndaǵy Syrtqy saıası zertteýler ınstıtýty Halyqaralyq uıymdar men ıntegrasııalyq birlestik bóliminiń basshysy M.Jarbosynova qatysty.
Konferensııada Qazaqstannyń kóp vektorly beıbitsúıgish saıasaty, Elbasynyń syrtqy saıası bastamalaryna baılanysty saıası, ekonomıkalyq, quqyqtyq, tarıhı, mádenı, áleýmettik jáne basqa da aspektileri talqylandy.
