Bizdiń másele etip kótergeli otyrǵanymyz, sol baıaǵy jyry bitpeıtin, ápsanadaı áńgime qylatyn taqyryptyń biri bolǵaly tur. Biz ómir súrip otyrǵan qoǵamdaǵy, ósken ortadaǵy, ıakı, naqtyraq aıtar bolsaq, topyraǵyna aýnap ósken týǵan aýylymyzdaǵy túıindi túıtkilderdiń biri – jolaýshylar joly.
Áńgimeniń jelisi, máseleniń máni bylaısha sabaqtalady. Bizdiń Qaratereń aýyly men Qazaly aýdanyna qarasty Bekarystan bı aýyly aralyǵyndaǵy uzaqtyǵy 60 shaqyrymdaı tas jolmen (qara jolmen) jolaýshylaǵan adamnyń kúni músápirlikke túsken, beısharanyń kúnindeı. Iаǵnı, máselemiz naqtyraq bolýy úshin ashyp aıtar bolsaq, sonaý bir kezderi tóselgen tas joldyń oıdym-shuńqyry shyqqan. Sol sebepti aýdan men aýylǵa qatynaıtyn jolaýshylar avtobýsy belgili bir jerlerde jaıdaq qara jolmen júrýge májbúr bolyp júr. Ásirese, jazdyń aptap ystyǵynda ókpeńdi qysatyn, qolqańdy qabatyn kók – ala shańy men qystygúni qardyń qursaýynda qalatyn, jańbyr sýymen laısań balshyqqa aınalatyn júrýge jaramsyz joldan aýyl halqynyń ábden júıkeleri juqaryp, densaýlyqtary syr berip, osy kúnde kimge baryp muńdaryn shaǵaryn bilmeı, ábden degbirleri qashyp, ábirjip otyrǵan jaıy bar. Osy aralyqtaǵy jolmen aýyl halqy qajetine kerekti azyq-túligine, sondaı –aq basqadaı jumystaryn biryńǵaılaý úshin, naryqtan nanyn terip jeý úshin Áıteke bı kentine tańalakeýimnen turyp, jol saparlaıdy. Bul kúndelikti qaıtalanatyn, jolaýshylary bir tolastamaıtyn Qaratereń aýyly adamdarynyń daǵdysy.
Aıtpaqshy, biz sóz etip otyrǵan osy eki aralyqtaǵy jolmen, kórshiles jatqan Jańaqurylys aýylynyń halqy da ersili -qarsyly jolaýshylap jatady. Bulardyń da basynan ótkergen qıyndyqtary bizben birdeı. Osy oraıda, qanshama myńdaǵan halyqtyń jol azabyn tartyp jatqandaryn baǵamdaý qıyn emes. Áýreleńge túsken jurttyń taǵy bir qorqynyshtysy, darııanyń arǵy-bergi betine ótýge arnalǵan Bekarystan bı aýyly mańyndaǵy qalqymaly kópir. Darııanyń qaq ortasyna ornalasqan kópirge jaqyndaǵan jurttyń janarynan úreılerin ańǵarý qıyn emes. Osy qalqymaly kópirden jolaýshylar záre-quty qashyp,shybyn jandaryn «shúberekke túıip», tilderin kálımáǵa keltirip, «bısmıllásin» aıtyp, áýpirimdep júrip ótedi-aý áıteýir. Sonda ǵana baryp kelesi betke aman-esen ótken jolaýshylardyń kóńili jaılana bastaıdy.
«Bárin aıt ta, birin aıt, Jamal apaıdyń jyryn aıt»- demekshi, bizdiń aýyldyń «jyry», mezgil máselesi osy jol jáne jolaýshy mehnaty.Eger de, atalǵan eki aralyqtaǵy jolǵa mańyz berilip, asfalttalatyn bolsa, jolaýshyǵa, júrgizýshige de qıyndyq týǵyzbasy anyq. Eń birinshiden, ýaqyt únemdeledi.
Qalaı degende de bul tez arada sheshim qabyldaýdy qajet etetin, kezek kúttirmeıtin, qaratereńdikterdiń eń basty problemasyna aınalyp otyrǵan kúrmeýli saýal. Biz aldaǵy kúnderde osy atalǵan máselege qatysty birjaqty oń nátıje kútemiz jáne de barsha aýyl halqy úkili úmitpen qaraımyz.
Qalıhan Almaǵanbetov,
Qyzylorda oblysy,
Aral aýdany.
