Bıyldan bastap EAEO jumysshylaryn zeınetaqymen qamtamasyz etý týraly memleketaralyq kelisimniń oryndalýy qoldanystaǵy zańdarǵa ózgerister alyp keledi.
Zeınetaqyny kóterý Bıyldan bastap eń tómengi zeınetaqy mólsheri 7 paıyzǵa, 40 441 teńgeden 43 272 teńgege deıin kóbeıtiledi. «Eń tómengi bazalyq zeınetaqy 2021 jyldan bastap, jalpy eńbek ótili men zeınetaqy júıesine qatysý ótili 10 jyldan kem adamdar úshin 18 524 teńgeni quraıdy. Árbir eńbekke qatysý úshin eń tómengi kúnkóristiń 2% -y qosylady. Eńbek ótili 33 jyl nemese odan joǵary bolatyn bazalyq zeınetaqynyń eń joǵary mólsheri eń tómengi kúnkóristiń 100% -yn nemese 34 302 teńgeni quraıdy », - dep atap ótti BJZQ.
Ereje jobasynda qordan tólenetin eń tómengi tólem mólsheri eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70% -ynan kem bolmaýy kerek ekendigi kórsetilgen. Qazir bul 54% quraıdy. «Bul jaǵdaıda kestege sáıkes BJZQ-dan eń tómengi aı saıynǵy tólem 24 011 teńgege deıin ósedi. Qordan tólenetin zeınetaqy tólemderiniń eń joǵary mólsheri shektelmeıdi jáne salymshynyń jeke zeınetaqy shotyndaǵy jınaq somasyna baılanysty bolady », - dep atap ótti qor. BJZQ-dan bir rettik zeınetaqy tólemi de ósedi. «Bul salymshynyń jınaqtalǵan aqsha somasy aınalymǵa shyqqan kúngi eń tómengi zeınetaqynyń on eki eselengen mólsherinen aspaıtyn jaǵdaıda 519 264 teńgeni quraıdy», - dep habarlady qor.
BJZQ-dan qarajattyń bir bóligin merziminen buryn alý 2021 jyly qazaqstandyqtarǵa zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartý, emdelý nemese jeke senimgerlik basqarýǵa berý úshin merziminen buryn alýǵa ruqsat beriledi dep josparlanýda. Osy normany dál jazǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań Memleket basshysynyń qaraýynda.
Qazaqstandyqtardy alańdatqan basty suraq: jınaq aqshasynyń bir bóligin alý úshin BJZQ-da qansha aqsha bolý kerek Sarapshylar qordaǵy jınaq mólsheri boıynsha «jetkiliktilik shegi» tym joǵary bolady degen pikirge basymdyq berip keldi. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jetkiliktilik shegin belgiledi. Mysaly, 20 jastaǵy salymshylar úshin bul 1,72 mıllıon teńgeni quraıdy, 30 jasta - 2,52 mıllıon teńgeni, 40 jasta - 3,44 mıllıon teńgeni, 50 jasta - 4,5 mıllıon teńgeni quraıdy. Osy mánderden joǵary jınaqtardy salymshy alyp qoıýy jáne maqsatyna jiberýi múmkin. Departament BJZQ-dan aqshany qolma-qol alý múmkin bolmaıtynyn aıtty. Olardy paıdalanýdy «Otbasy Banki» (burynǵy Turǵyn úı qurylys jınaq banki) qadaǵalaıtyn bolady.
Jınaqtyń bir bóligin jeke menedjerlerge berý
2021 jyldan bastap qazaqstandyqtar ózderiniń zeınetaqy jınaqtaryn basqarýǵa qatysa alady. Olar basqarýshy kompanııalardy óz betinshe tańdaýǵa múmkindik alady. Mundaı uıymdardan ártúrli ınvestısııalyq strategııalar usynylady dep kútilýde. Sonymen birge salymshylar jınaq aqshasynyń jetkiliktilik sheginen asatyn bóligin ǵana aýdara alady. Jınaqtyń qalǵan bóligin Ulttyq bank basqaratyn bolady.
2020 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońynda Qarjy naryǵyn qadaǵalaý agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Marııa Hadjıeva únemdeýdi ınvestısııalyq portfeldi basqarýǵa arnalǵan normatıvtik lısenzııasy bar kompanııalar basqaratynyn málimdedi. Qarajattardyń saqtalýyna qatysty normatıvtik talaptar belgilenedi. Mysaly, menshikti kapıtaldyń jetkiliktiligi, zeınetaqy aktıvteriniń mınımaldy kiristiligi, ınvestısııalyq portfeldi basqarý tájirıbesi - kem degende úsh jyl.
Jınaq salýǵa bolatyn qarjy quraldarynyń sapasyna jáne shekterine qoıylatyn talaptar da bolady. Sondaı-aq basqarýshy kompanııanyń zeınetaqy aktıvteriniń tabystylyǵyna kepildik berýge quqyǵy joq dep habarlady. Biraq eger onyń naqty kiristiligi belgilengen deńgeıden tómen tússe, onda bul aıyrmashylyqty salymshylarǵa óz qarajaty esebinen óteýge týra keledi.
«Barlyq merzimde salymshylar jınaqtaryn Ulttyq Bankke qaıtarý nemese basqa kompanııaǵa berý múmkindigin saqtap qalady», - dep túsindirdi Marııa Hadjıeva.
Portfeldi ártaraptandyrý úshin zeınetaqy aktıvterin qarjy quraldarynyń bir shyǵarylymyna salýǵa (oblıgasııalar úshin 50% -dan aspaıtyn, aksııalarda 10% -dan aspaıtyn), sondaı-aq bir uıym jáne onyń affılıırlengen tulǵalary shyǵarǵan qarjy quraldaryna (zeınetaqynyń 10% -dan aspaıtyn) ınvestısııalaý shekteri belgilenedi. aktıvter). Sondaı-aq shetel valıýtasynda kórsetilgen quraldarǵa ınvestısııalaýdyń shegi bar (zeınetaqy aktıvteriniń 50% -dan aspaıdy). Basqarýshy kompanııa ınvestısııalyq deklarasııa sheńberinde ınvestısııalyq strategııany ózi tańdaıdy.
Eger basqarýshy kompanııa zańnamany buzsa, agenttik qadaǵalaý sharalary men sanksııalardy qoldanady. Lısenzııanyń kúshi joıylǵanǵa deıin jáne BJZQ aktıvterin basqarý kelisimsharty buzylǵanǵa deıin.
Komıssııalar azaıdy
2021 jyldan bastap BJZQ alatyn tólemder azaıady. 2020 jyly zeınetaqy aktıvteriniń mólsheri boıynsha qordyń komıssgenttik ııasy zeınetaqy aktıvteri boıynsha aıyna 0,011% qurady. Osy jyldan bastap ol 0,01% -ǵa deıin tómendetildi. Investısııalyq kiristen alynatyn komıssııa 2% deńgeıinde qalady. Salystyrý úshin: zańnamaǵa sáıkes qor komıssııasy ınvestısııalyq kiristiń 7,5%, zeınetaqy aktıvteri somasynyń aıyna 0,025% aspaýy kerek.
Qazirgi komıssııalar osy shekterden birneshe ese tómen eken. Eske sala keteıik, BJZQ komıssııalarynyń mólsherin jyl saıyn Ulttyq Bank Basqarmasy anyqtaıdy.
Zańnamaǵa sáıkes BJZQ komıssııa alady jáne barlyq shyǵystardy, onyń ishinde zeınetaqy aktıvterin ınvestısııalyq basqarýmen baılanysty shyǵyndardy jabady. «BJZQ-nyń menshikti kapıtaly men menshikti aktıvterin ınvestısııalaýdyń ósýi komıssııanyń mólsherin odan ári qysqartýǵa múmkindik beredi», - dep atap ótti qor.
Qazirgi komıssııalar osy shekterden birneshe ese tómen eken. Eske sala keteıik, BJZQ komıssııalarynyń mólsherin jyl saıyn Ulttyq Bank Basqarmasy anyqtaıdy.
Zańnamaǵa sáıkes BJZQ komıssııa alady jáne barlyq shyǵystardy, onyń ishinde zeınetaqy aktıvterin ınvestısııalyq basqarýmen baılanysty shyǵyndardy jabady. «BJZQ-nyń menshikti kapıtaly men menshikti aktıvterin ınvestısııalaýdyń ósýi komıssııanyń mólsherin odan ári qysqartýǵa múmkindik beredi», - dep atap ótti qor.
2021 jyldan bastap keıinge qaldyrylǵan zeınetaqy annýıtetin naryqqa shyǵarý josparlanyp otyr.
Investorlar bul ónimdi ómirdi saqtandyrý kompanııalarynan mindetti zeınetaqy jarnalary arqyly satyp ala alady. Sonymen qatar, olardyń BJZQ-da belgili bir mólsheri bolýy kerek - jetkiliktilik shegi. Investorlar saqtandyrýshylarmen 45 jastan bastap kelisim jasaı alady, biraq olar ómir boıy aı saıynǵy saqtandyrý tólemderin ala bastaıdy. Mindetti kásibı zeınetaqy jarnalaryn aýdaratyndar keıinge qaldyrylǵan renta shartyn 40 jastan bastap jasaı alady. Biraq olar ómir boıyna aı saıyn 50 jastan bastap saqtandyrý tólemderin ala alady. «Zeınetaqy annýıteti sharty boıynsha saqtandyrý kompanııasynan ómir boıǵy aı saıynǵy saqtandyrý tóleminiń mólsheri kelisim jasalǵan kúninen bastap eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70% -ynan kem bolmaýy kerek. Mundaı tólem jyl saıyn 5% ındeksteledi », - dep atap ótti BJZQ.
Azamattyq quqyqtyq sıpattaǵy kelisimsharttary boıynsha shegerimder
2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap azamattyq-quqyqtyq kelisimsharttar boıynsha zeınetaqy jarnalary burynǵy deńgeıine qaıtarylady - alynǵan kiristiń 10%. Olar eń tómengi jalaqynyń 50 eselengen mólsheriniń 10% -ynan aspaýy kerek.
2020 jyly pandemııaǵa baılanysty frılanserlerdiń qarjylyq júktemesi azaıtylǵanyn eskerińiz. 2020 jyldyń 1 maýsymynan bastap GPK kelisimderi boıynsha tabys alatyn jeke tulǵalar úshin BJZQ-ǵa mindetti jarnalar azaıtyldy. Eger 2019 jyly olar kiristiń 10% -yn qurasa, 2020 jyldyń 1 maýsymynan bastap olar 5% -ǵa deıin tómendetildi.
2021 jyldan bastap Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory qazaqstandyqtardyń BJZQ-daǵy salymdary boıynsha kepildendirilgen ótemaqynyń talap etilmegen somalaryn aýdara alady. Qarajat salymshylardyń jeke zeınetaqy shottaryna aýdarylady. Bul somalar erikti zeınetaqy jarnalary retinde qarastyrylatyn bolady.
Áıelderdiń zeınetke shyǵý jasy 2021 jyldan bastap alty aıǵa qaıta ulǵaıady
Zeınetkerlik jasty ulǵaıtýdy qoldaıtyn argýmentterdiń biri - bıýdjet qarajaty bolashaqta zeınetkerlerdi laıyqty qamtamasyz etýge jetkiliksiz bolady. «Bul shara áıelderge jınaqtaýshy zeınetaqy júıesinde uzaq ýaqyt bolýǵa múmkindik beredi jáne sáıkesinshe olardyń jınaq kólemin ulǵaıtady», - dep atap ótti Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi.
2021 jyldan bastap áıelderdiń zeınet jasy 60 jaspen shegeriledi. 2018 jyldan 2027 jylǵa deıin elimizde áıelderdiń zeınetke shyǵý jasy 58-den 63 jasqa deıin birtindep ulǵaıýda. Zeınetkerlik jastyń alǵashqy ósýi 2018 jyly boldy; áıelder 58,5 jasynda zeınetke shyǵa alady. 2022 jyldyń 1 qańtarynan bastap áıelder 60,5 jasqa, al 2023 jyldan bastap 61 jasqa tolǵanda zeınetke shyǵady.
EAEO kelisimi 2021 jyly EAEO múshe memleketteriniń jumysshylaryn zeınetaqymen qamtamasyz etý týraly memleketaralyq kelisimdi iske asyrý kútilýde. Qyzmetkerler EAEO memleketterinde jumys istegen kezeńderi úshin zeınetaqy ala alady. BJZQ basqa EAEO elderiniń organdarymen yntymaqtastyqta Kelisimdi iske asyrý boıynsha Qazaqstannan quzyretti organ retinde áreket etedi.
EAEO kelisimi 2021 jyly EAEO múshe memleketteriniń jumysshylaryn zeınetaqymen qamtamasyz etý týraly memleketaralyq kelisimdi iske asyrý kútilýde. Qyzmetkerler EAEO memleketterinde jumys istegen kezeńderi úshin zeınetaqy ala alady. BJZQ basqa EAEO elderiniń organdarymen yntymaqtastyqta Kelisimdi iske asyrý boıynsha Qazaqstannan quzyretti organ retinde áreket etedi.
