Aıtqandaı, 2020 jyldyń maýsym aıynda basqarma basshysy laýazymyna Almaty ákiminiń ýrbanıstıka jónindegi keńesshisi Natalıa Lıvınskaıanyń taǵaıyndaldy.
Kógaldandyrý isine kelsek, 2020 jyly rekordtyq kólemde jasyl kóshet – 280 myńnan astam aǵash otyrǵyzyldy. Salystyrý úshin: 2019 jyly 40 myń aǵash otyrǵyzylǵany aıta ketýge bolady. Sonymen 2020 jyly eń kóp aǵash Alataý, Naýryzbaı jáne Túrksib aýdandarynda otyrǵyzyldy.
Onyń ústine byltyr Jasyl Almaty naýqany bastaldy. Osy kúzde Jasyl ekonomıka basqarmasynyń mamandary qala turǵyndaryna 551 kóshetti tegin taratty.
Qarasha aıynda LED-ekrandarda otyrǵyzylǵan aǵashtar sany týraly beınerolıkter iske qosyldy. Rolıkter ár aýdan boıynsha málimetterden turdy, sonymen qatar qala boıynsha aǵashtardyń jalpy sany shyǵaryldy.
2021 jyly 300 myń aǵash otyrǵyzý josparlanǵan. Al úsh jyl ishinde 1 mıllıon jasyl jelek otyrǵyzylady
Ekologııa máselesine toqtalatyn bolsaq, Almatyda qorshaǵan ortaǵa taraǵan qaldyqtar 114 myń tonnany qurady. 64%-70 myń tonna jyljymaly kózder, 35% - 43 myń tonna JEO-2 jáne stasıonarlyq kózder, 1% - 1 myń tonna jeke turǵyn úı sektory.
Bir jyl ishinde shyǵaryndylar deńgeıi 8 myń tonna lastaýshy zattarǵa tómendedi. Lastanýdyń negizgi kózi kólik bolyp qala beredi.
Qala aýasynyń negizgi lastaýshysy – avtokólik. Ol barlyq shyǵaryndylardyń shamamen 55% quraıdy. Sońǵy málimetter boıynsha, Almatyda 520 myńnan astam avtokólik tirkelgen. Salystyrý úshin elektromobılder sany 194 quraıdy.
Qazan aıynyń sońynda Jasyl ekonomıka basqarmasy «Medeý» beketi arqyly «Shymbulaqqa» kedergisiz ótý úshin elektrkólikterin tirkeý elektrondyq onlaın-servısin iske qosty. Naqtylanǵan málimetter boıynsha, barlyǵy 200-ge jýyq elektrokar tirkelgen. Bul san jeńildetilgen tirkeý prosesiniń arqasynda artady.
Sonymen qatar, bizdiń seriktesterimiz – Blue Sky Energy kompanııasy «Medeý-Shymbulaq» baǵyty boıynsha 5 ekotaksıdi iske qosty. Qýat kózi úsh ret kóterilýge jetkilikti. Kólik shamamen 1 saǵat qýattalady. Bıyl dızelmen júretin qoǵamdyq kóligin satyp alýǵa tyıym salyndy. Otandyq óndiristiń 150 birlik gaz avtobýsy satyp alyndy. Máselen, búginde reısterge 358 gaz jáne 14 elektravtobýsy shyǵady.
Qoǵamdyq kólik avtoparkin jańartý esebinen zııandy zattardyń shyǵaryndylary 10 myń tonnaǵa tómendedi.
Sondaı-aq, aýany negizgi lastaýshylardyń biri – JEO-2. JEO-2 qala atmosferasyna túsetin jalpy shyǵaryndylar kólemi arqyly áseri ár túrli baǵalaýlar boıynsha 13-ten 27%-ǵa deıin quraıdy. Búgingi tańda JEO-2 shyǵaryndylary jylyna 38 myń tonnany quraıdy. JEO-2 gazǵa aýystyrý nusqasy ázirlendi jáne tańdaldy: qazandyqtardy gazǵa aýystyrý arqyly jańǵyrtý júrgiziledi. Bul shyǵaryndylardy jylyna 6,8 myń tonnaǵa deıin qysqartýǵa múmkindik beredi.
Kúsheıtilgen baqylaý úshin basqarma qosymsha toǵyz ekobeket ashyp, eski on beketti jańǵyrýdy kózdep otyr.
Bıyl biz ákimdiktiń aýqymdy jobalarynyń biri – Almaty qalasynyń Túrksib aýdanynda ashylǵan «Jeltoqsan» saıabaǵy boldy. Onyń kólemi 100 gektar. Rekreasııalyq aımaqqa Áýejaı kóliniń jaǵalaýy kiredi. Munda biz 100 qylqan japyraqty aǵashtardy otyrǵyzyldy.
«Dostyq» jáne «Qarasý» saıabaqtaryn salý jáne rekonstrýksııalaý jumystarynyń aıaqtalýyna az ýaqyt qaldy. Jaqynda olardyń ashylýy bolady. Bir qyzyǵy, eki joba da jergilikti turǵyndarmen birlesip jasaldy.
Sonymen qatar, jobalar aıasynda qalany abattandyrý jáne kógaldandyrý jumystary júrgizilýde.
Sý obektilerine keletin bolsaq, 2020 jyly qalada alǵash ret aryqtardy túgendeýde aýqymdy jumys júrgizildi. Qazir olardy ornalastyrý boıynsha usynystar ázirleı otyryp, jikteý jáne tıpteý boıynsha taldamalyq jumystar júrgizilýde.
