Elektoraldy oqytý júıeli túrde uıymdastyryldy

Otyrysqa saıası par­tııa­lardyń, EQYU/DIAQB jáne TMD mıssııalary ókilderi, beı­­ne­konferensbaılanys re­ji­minde aýmaqtyq saılaý ko­mıs­sııalary qatysty. Kún tárti­bin­degi másele boıyn­sha OSK hatshysy Sábıla Mus­tafına baıandama jasady. Ol elektoraldy oqytýdy uıym­dastyrý qorytyndysy boıynsha respýblıka kóleminde 5 180 oqytý is-sharasy ótkizilgenin habarlady: OSK deńgeıinde – 40 oqytý is-sharasy, onyń barysynda aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń (ASK) 1 007 múshesi jáne saılaýdyń basqa da 1 454 qatysýshysy oqytyldy; óńirlik deńgeıde – 5 140 is-shara, qatysýshylardyń jıyntyq sany-148 062 adam. Elektoraldyq oqytý sheń­berinde OSK saılaý komıssııa­sy múshelerin oqytý úshin eki oqý-ádistemelik keshen, sondaı-aq saılaý prosesiniń basqa da qatysýshylarynyń sanattary úshin elektoraldy oqytý tujyrymdamasy ázirlendi. 105 keısten turatyn ahýaldyq tapsyrmalar kesheni, sondaı-aq ASK jáne ÝSK músheleriniń eki jekelegen sanaty úshin mem­le­kettik jáne orys til­derinde eki oqytý modýli bo­ıyn­sha testileýge arnalǵan 420 suraqtan turatyn Test tap­syr­malarynyń banki qalyp­tastyryldy.

Budan basqa, saılaý ko­mıs­sııa­la­ry­nyń músheleri úshin «Daýys berý kúni» oqytý fılmi, úsh ádistemelik qural, jadynama men tra­faret (múmkindikteri shekteýli jáne kórý qabileti buzylǵan adamdar úshin), jeti aqparattyq plakat (saılaýshy­lar úshin), saılaý prosesine qatysý­shylardyń barlyq sanattary úshin oqytý jáne aqparattyq-túsindirý baǵytyndaǵy beınerolıkter, múm­kin­digi shekteýli adamdar úshin tıisti aýdıo ónimder ázirlendi. Joǵaryda atalǵan barlyq oqý jáne ádistemelik mate­rıal OSK ınternet-resýrsynda ornalastyrylǵan.

Sábıla Mustafına saılaý sala­sy­nyń kadrlaryn oqytý kezeń-kezeńimen kelesi baǵyttar boıynsha júrgizilgenin habarlady:

Birinshi kezeń – OSK deń­geıinde oqytý: 22 oqytý is-sha­rasy ótkizildi, onyń bary­synda aýmaqtyq saılaý komıs­­sııa­larynyń 1007 múshesi oqy­tyldy. Ekinshi kezeń – kaskadty oqytý ádisine sáıkes: Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik bas­qarý akademııasynyń óńirlik fılıal­dary bazasynda 166 kýrs ótkizildi, onyń ishinde 105-i kúndizgi formatta, 61-i onlaın-rejimde uıymdastyryldy. Oǵan saılaý komıssııalarynyń 7 493 múshesi, onyń ishinde 599 ASK múshesi jáne 6 894 ÝSK múshesi qatysty.

Tómen turǵan komıssııalardy kas­kad­ty ádispen oqytý sheńberinde qala­lar men aýdan ortalyqtarynda ASK bosa­tylǵan músheleri qalalyq jáne aýdandyq deńgeıdegi ASK mú­she­leri úshin 4 203 oqytý semı­naryn ótkiz­gen, olar odan ári ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń (ÝSK) tór­aǵalary men hatshylar­yn oqyt­qan. 3466 semınar sha­ǵyn top­tarda bir kúndik kún­dizgi sa­baq­­tar formatynda, 737 sabaq on­laın-rejimde uıymdas­ty­ryldy.

Kaskadtyq ádistiń aldyńǵy keze­ń­inde oqýdan ótken ÝSK bas­shylary (tóraǵalar, tór­aǵalardyń orynbasarlary jáne hatshylar) óz komıssııalarynyń qatardaǵy múshelerin oqytady. Búgingi kúni ÝSK qatardaǵy mú­sheleri úshin
2 577 sabaq ótki­zildi, onyń ishinde kún­dizgi – 2 172, onlaın-rejimde – 405.

Sondaı-aq OSK Qazaq­stan­nyń shet memleketterdegi ókil­dikteri janyn­da ornalas­qan saılaý ýchaskeleri komıs­­sııa­larynyń músheleri úshin SIM ókil­derimen eki semınar-keńes uıymdas­tyr­dy.

Sábıla Mustafına saılaý rá­simderiniń mazmuny saı­laý prosesiniń barlyq qatysý­shylary úshin qoljetimdi jáne tú­sinikti bolýy úshin OSK bar­lyq jaǵdaıdy jasap jatqanyn atap ótti. Osylaısha, OSK mú­she­leriniń Aqparat jáne qoǵam­dyq damý mınıstrligi janyn­daǵy «ÚEU akademııasy» ala­ńynda saılaýdy baqylaý­dyń quqyqtyq negizderi bo­ıyn­sha 470 qoǵamdyq jáne kom­mer­sııalyq emes uıymdar­dyń, onyń ishinde saıası par­tııa­lardyń ókilderine onlaın-semınar ótkizdi. Sondaı-aq Ort­saılaýkomnyń aýqymdy oqytý is-sharalary: Joǵarǵy sot janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynda barlyq óńirden 179 sýdıaǵa arnalǵan onlaın-dárister; elimizdiń barlyq óńir­inen 136 prokýrorǵa arnal­ǵan Bas prokýratýra janyndaǵy Quqyq qorǵaý organdary aka­demııasynda onlaın-sabaq­tar; 50 jýrnalıske arnal­ǵan «Saılaý aldyndaǵy úgit­ti júrgizý kezinde BAQ-tyń zań­nama normalaryn  saq­taýy týraly» buqaralyq aqpa­rat quraldarynyń ókilderi­ne ar­nalǵan onlaın-semınar; res­pýb­lıkanyń 27 ýnıversı­teti­nen 114 jas saılaýshyny qam­tı­tyn «Álem elderiniń saılaý júıeleri» ınternet-olım­pıa­dasy ótkizildi. Sabaqty OSK músheleri, OSK appara­ty­nyń qyz­metkerleri, shaqyryl­ǵan dá­ris­kerler men sertı­fı­kat­tal­ǵan jattyqtyrýshylar ótkizdi.

О́ńirlerde saılaý quqy­ǵy­nyń baza­lyq normalaryn, saılaýdyń halyq­aralyq qaǵı­dattary men standarttaryn bilýge, quqyqtary men mindet­terin ajyratýǵa baǵyttaı otyryp, saılaý prosesiniń basqa da qatysýshylary sanatynan 22 843 adamdy qamtıtyn 771 oqytý is-sharasy ótkizildi.

Sonymen qatar elektoraldy oqytý sheńberinde saılaý pro­sesine qaty­sý­shylar «Saı­laý salasynyń kadrla­ryn qa­shyqtan oqytý jáne tes­tileý» ınteraktıvti oqytý júıesi boıynsha oqytýdan ótti. Paıda­la­nýshynyń qoljetimdiligi men yńǵaı­lylyǵyn jekelendirýdi qamtamasyz etý úshin Dot ınteraktıvti plat­formasy­nyń mobıldi nusqasy jasaldy. Búgingi tańda saılaý komıssııalary mú­she­leriniń jalpy sanynyń 98,4%-y qa­shyq­tan oqytý júıesi arqy­ly ótti.

Otyrysty qorytyndylaı kele, OSK tóraǵasy Berik Imashev elektoraldy oqytý saılaý prosesiniń mańyzdy quramdas bóligi bolyp taby­la­tynyn atap ótti. Bul baǵytta OSK aıtarlyqtaı jumys júr­gizdi. Saılaý prosesi sýbek­tileriniń ártúrli sanattar­yn oqytý sheńberinde ótkizilgen is-sharalardyń qorytyndylary daýys berý kúni saılaý­shy­lardyń quqyqtaryn qamta­ma­syz etý úshin saılaý zańnamasy ne­gizinde sapaly jumysqa aınalýy tıis.