Senatorlar óńirlerde kezdesýler ótkizdi

Senat depýtaty Aqylbek Kúrish­baev elordadaǵy medısına qyzmetkerleriniń jaǵdaıymen tanysyp, olardyń suraq­taryn tyńdady. Depýtatqa kóp salaly medısınalyq ortalyq mamandarynyń sheshilmegen áleýmettik máseleleri týraly aıtyldy. Kezdesý barysynda depýtat medısınalyq joǵary oqý oryndarynda stýdentterge praktıkalyq oqýdy uıymdastyrýǵa baılanysty ta­qy­­ryp­­tardy, sondaı-aq Densaý­lyq saq­taý mınıstrliginiń MÁMS júıesinde dári­gerlerdiń qyzmetteri tarıfteriniń mólsherin talqylady. Senator sonymen qatar qalalyq emhana qyzmetkerlerimen kezdesti. Depýtattyń aıtýynsha, sheshil­megen máseleler kóp. «Biz bárimiz Mem­leket basshysynyń bastamasymen jú­zege asyrylǵan birqatar aýqymdy jo­ba­nyń bastalǵanyna kýá boldyq. Atap aıt­qanda, bizdiń medısınalyq or­ta­lyq­tardyń zamanaýı tehnıkalyq jab­dyq­talýy jaqsardy», dedi senator.

 * * *

Senator Dúısenǵazy Mýsın Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Altaı aýdanyn­da bolyp, «Nurly jer» memle­ket­tik baǵ­darlamasy aıasynda paıda­laný­ǵa berilgen, kóp balaly jáne az qam­tyl­ǵan otbasylarǵa arnalǵan tur­ǵyn úı­lerdiń sapasymen tanys­ty jáne jańa qonys­tanýshylarmen kezdes­ti. Sonymen qatar senator oblys­tyq aýrýhanada bolyp, ınsýlt ortalyǵyn, kardıologııalyq bólim­degi angıo­grafııalyq bólimsheni ara­lady jáne KVI-aýrýhanasynda bolyp, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jaǵ­daımen tanysty. Ol aýdannyń me­dı­s­ınalyq mekemeleriniń zamanaýı jab­dyqtaryn oń baǵalady jáne aýdannan shyqpaı sapaly medısınalyq kómek alýdyń múmkindigin atap ótti. Kez­desý barysynda dárigerler medısı­nalyq kadrlardyń, onyń ishinde reanıma­tolog­tardyń jetispeýshiligi týraly aıtty. Senator bul máseleni júıeli túrde sheshý qajettigin jetkizdi.

 * * *

Senat depýtattary Murat Baqtııar­uly men Lázzat Súleımen Qyzyl­orda oblysy Jalaǵash aýdanyn­daǵy 100 tósektik aýrýhana men 1200 balaǵa arnalǵan №201 orta mektepte bolyp, dárigerler men muǵalimder ujy­mymen kezdesti. Jurtshylyqqa «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeks pen «Peda­gog mártebesi týraly» zań erejeleri túsin­dirildi. Qatysýshylar tarapynan dári­ger­lerdiń jalaqysy men mártebesi, ustaz­dardyń jalaqysy jáne mekteptiń onlaın júıeden dástúrli júıege kóshýi, onlaın júıesi boıynsha bilim sapa­sy­nyń tómendep ketkeni jáne taǵy basqa ózekti máseleler kóterildi. Syr­darııa aýdanyndaǵy Naǵı Ilııasov aýylyn­daǵy kúrish egetin «Abzal ı K» meke­mesiniń ju­mysshylarmen kezdesý kezinde Syr­darııa ózeniniń sýynyń tómen­de­geni jáne egin sharýashylyǵyna kópte­gen qıyndyq týǵyzyp otyrǵany aıtyldy. Endi 2021 jyly egin sharýashy­ly­ǵynda sý tapshylyǵyn boldyrmaý maq­satynda qazirden bastap aldyn alý sharalaryn qolǵa alý týraly jáne basqa da ózekti máseleler talqylandy. Sondaı-aq jalaqy máselesine qatysty suraqtar qoıyldy. Aýyl eńbekkerleri elimizdegi aýyl sharýashylyǵy mekemeleriniń ujy­myna dıvıdend alýdy dástúrge engizý jáne keńinen taratý jaıyn qozǵady. Sena­torlar sondaı-aq Qyzylorda oblysy prokýratýrasynda aımaqtyń qu­zyrly organdar, quqyq qorǵaý jáne qu­qyq­tyq qyzmet kórsetý salasynyń maman­darymen kezdesti. Onda jergilikti jerlerde zańdardy qoldaný kezinde quqyq erejelerindegi bir-birine qarama-qaıshylyqtar, sybaılas jemqorlyqty boldyrmaý, qabyldanǵan zańdardyń keı­bireýleriniń memlekettik tildegi nus­qasynyń túsiniksiz ekendigi jáne zańdardaǵy jetildirýdi talap etetin tustar sóz boldy.

 * * *

Parlament Senatynyń depýtattary Nurtóre Júsip jáne Dınar Nóketaeva Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada boldy. Senator Nurtóre Júsip Prezıdent Q.Toqaevtyń «Táýelsizdik bárinen qym­bat» maqalasynda «HHI ǵasyr – bilim men biliktiń dáýiri. Bilim men tehnologııa, joǵary eńbek ónimdiligi el damýy­nyń basty qozǵaýshy kúshi bolýǵa tıis», degenin atap óte kelip, kitap oqý dás­túrin qaıta dáripteý týraly aıtty. Depýtat­tar kitaphanadaǵy sırek kitaptar men qoljazbalar qyzmeti jáne qalpyna kel­tirý, konservasııa jáne túpteý qyz­metiniń jumystaryna basa nazar aýdardy. Sırek qorda saqtalǵan kóne jádiger­lermen, biregeı qoljazbalar, sonyń ishinde XII, XVIII, XIX ǵasyrda jaryq kórgen Quran kitaby jáne basqa da shyǵys qoljazbalary toptamasymen tanysty. Senatorlar qujattardy ǵylymı konservasııalaý zerthanasyn qalpyna keltirý-túpteý sektoryn, sondaı-aq jazba eskertkishterdi konservasııalaý jáne qalpyna keltirý mektebin aralady.

 * * *

Senatorlar Ǵumar Dúısembaev pen Saǵyndyq Luqpanov Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdany Muqyr aýylynyń mektebinde bolyp, bilim berý sapasy men muǵalimderdiń jalaqysy týraly oılarymen bólisti. Muqyr stansasynyń temirjolshylarymen bolǵan kezdesýde osy salanyń ózekti máseleleri qozǵaldy, qyzmetkerlerdiń usynystary men óti­nishteri tyńdaldy. Depýtattardyń sapary Tasqudyq eldi mekeninde odan ári jalǵasty. Turǵyndar aýyz sýmen qam­­tamasyz etilmegen, aýylǵa gaz qu­­byry jetkizilmegen. Elektr je­lisi de qaıta jańǵyrtýdy talap etedi. Sena­torlar, sondaı-aq Qulsary-Muqyr tas jolynyń jaǵdaıyna nazar aýdar­dy. Osy avtomobıl jolyn qaıta jańar­tý máselesi depýtattardyń baqy­­laýyn­­da bolǵandyqtan senator Ǵumar Dúı­sembaev osy másele boıynsha bu­dan buryn Premer-Mınıstrdiń atyna depýtattyq saýal joldaǵan edi. De­pýtat­tar sondaı-aq aımaqtaǵy hımııa óndirisinde de bolyp, óńirlik turaq­tandyrý qorynyń jumysymen de tanysty. Olar osy qordyń taýarlary saýdalanatyn sýpermarketter jelisine baryp, áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń baǵasy týraly habardar boldy. Senator Ǵumar Dúısembaev baǵany memlekettik retteý arqyly áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń naqty esebin alý jolǵa qoıylýy tıis ekenin atap ótti.

 * * *

Senat depýtaty Álimjan Qurtaev Túrkistan oblysyna sapary barysynda aımaq basshysy О́mirzaq Shókeev­pen jáne oblystyq máslıhat depý­tat­tarymen kezdesti. Onda senator Joǵarǵy palatanyń ótken jylǵy ju­mys qorytyndysyna toqtalyp, qabyl­danǵan zańdardyń mańyzy týraly aıtty. Sondaı-aq ol óńirdiń damýy­na qatysty máselelerge nazar aýdardy. Odan bólek, óńirdegi sýarmaly jerlerdi sýmen qamtamasyz etý úshin Syrdarııa ózeninen Arys-Túrkistan kanalyna mehanıkalyq sý tasymaldaý kanalyn júrgizý jáne Túrkistan qalasyn azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin 100 gektar óndiristik jylyjaı salý jumystary sóz boldy. Sonymen qatar aýyl turǵyndaryn alańdatyp otyrǵan jaıylymdyq jer, soǵan baılanysty «Jer kodeksine» ózgerister engizý qajettigi jáne taǵy da basqa ózekti máseleler týraly aıtyldy. Senator óńirge sapary kezinde Túrkistan qala­syn gazdandyrý máselesine de erekshe nazar aýdardy. Qazirgi tańda shaharǵa gaz qubyryn tartý jumysy tolyq aıaqtalyp, turǵyndar gazǵa qosylýǵa múmkindik aldy. Sonymen qatar Álimjan Qurtaev oblystyń birqatar aýdanyna baryp, jer­gi­likti turǵyndarmen, ardagerlermen jáne eńbek ujymdarymen kezdesti. Qazyǵurt aýdanynda Saraphana jáne Maılyoshaq aýyldarynda ornalas­qan kásiporyndardyń jumysymen tanys­ty. Al Keles aýdanynyń Birtilek aýylynda aýylsharýashylyq jáne qurylys salasynda jumys isteı­tin ujymdarmen suhbattasty. Saryaǵash aýdanynda sport kesheniniń qyz­metkerlerimen kez­desti. Odan bólek senator Jetisaı, Maqtaaral jáne Shardara aýdandarynda bol­dy. Barlyq kezdesýde azamattar­dy alań­datqan ózekti máseleler talqylandy.

 * * *

Senat depýtaty Lázzat Rysbekova Batys Qazaqstan oblysyna sapary barysynda Oral qalasyndaǵy oblystyq perınataldy jáne reabılıtasııalyq ortalyqtyń jumysymen tanysty. Jergilikti ákimdik ókilderimen kezdesýde ol 2020 jyly óńirde jańa týǵan sábıler men ana óliminiń kóbeıge­nine alańdaýshylyq bildirdi. Oblys­tyń densaýlyq saqtaý basqarmasy keltirgen derekterge súıensek, 2019 jyly ana ólimi bir-aq ret bolǵan. Al ótken jyly mundaı qaıǵyly jaǵdaı úsh ret tirkel­gen. Depýtat aldaǵy ýaqyt­ta mundaı jaǵdaıdy boldyrmaý úshin júıeli shara qabyldaý qajet­tigin aıtty. Sony­men qatar Lázzat Rysbekova perınatal­dy orta­lyqtyń medısınalyq qyzmetker­lerimen kezdesip, nysannyń jabdyqtalý jaǵ­daıyna nazar aýdardy. О́ńirge sapary kezinde senator mashına jasaý zaýytyna jáne konservilengen ónimder da­ıyndaıtyn kásiporynǵa bardy.

 * * *

Senat depýtaty Rysqalı Ábdi­kerov Qaraǵandy oblysynyń Shahan aýylyna bardy. Sapar bary­synda ol qazandyqtyń jáne jylý jelisiniń qurylysymen tanysty. Jergilikti turǵyndarmen kezdesýde depýtat Senattyń ótken jyly atqarǵan jumysy týraly aıtyp berdi. «Senat zańdarǵa azamattardyń áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartýǵa jáne olardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýǵa arnalǵan ózgertýler men tolyqtyrýlar engizdi. Bul sharalar aýyldyq jerlerdegi qylmysty azaıtýǵa, azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi dep senemiz», dedi senator. Sonymen qatar senator byltyr kúrdeli jóndeýden ótkizilgen aýla klýbynyń jumysyna nazar aýdardy. Bul jerde jas kásipker tıisti grant utyp alyp, «Qazaq halqynyń mádenıeti men dástúrin jańǵyrtý» atty áleýmettik jobany júzege asyrýda. Atalǵan joba Shahan aýylynda jumyssyzdyqty qysqartýǵa óz septigin tıgizip otyr. Odan bólek bul bastama mektepke deıingi jáne mektep jasyndaǵy balalardyń qazaq tilin erkin meńgerýine jaǵdaı jasap keledi. Sapar kezinde Rysqalı Ábdikerov Shahan aýyldyq polısııa bóliminiń qyzmetkerlerimen jáne oblys ákimdiginiń ókilderimen kezdesip, aǵymdaǵy máseleler men óńirdegi túıtkildi jaıttardy talqylady.

 * * *

Senator Vladımır Volkov Almaty obly­synyń Eltaı aýyldyq okrýgine bar­dy. Senator jergilikti máslıhat, ákim­dik ókilderimen jáne baılanys operator­­larymen kezdesip, aýyldyq jerlerdi jyl­­damdyǵy joǵary ınternetpen qam­tamasyz etý máselesin talqylady. Jer­gilikti turǵyndar salystyrmaly túrde symsyz jeliniń sapasy kabeldi ınternetten tómen ekenin aıtty. О́z kezeginde telekommýnıkasııalyq kompanııalardyń ókilderi Eltaı aýyldyq okrýginiń eldi mekenderin jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtý baǵytynda atqarylǵan jumys­tarǵa toqtalyp ótti. Sonyń nátı­jesinde okrýgke qarasty Bereke aýy­lynda 20 úı kabeldi ınternetke qo­sylǵan. Al aýyldyń mundaı ınternet qol­jetimsiz jerlerinde jańa tehnolo­gııa­nyń kómegimen symsyz jelige qosý jumystary júrgizilip jatyr. Soǵan oraı Aqseńgir stansasynyń janynan bıik munara ornatylýda. Sonymen birge Isaev aýylynyń orta mektebi de ınternetke qosylǵanyn atap ótken jón. Sonymen qatar senator 2 jyl buryn salynǵan polısııa pýnktine bardy jáne óńirdegi quqyq qorǵaý qyzmetiniń jumysymen tanysty.