Aımaqtar • 21 Qańtar, 2021

Qalada qar boraıdy...

8 ret kórsetildi

Qys kezinde qala kóshelerin qardan tazartý, kólikter men jaıaý júrginshilerdiń erkin júrip-turýyn qamtamasyz etý ońaı sharýa emes. Bul máselege túrli mekeme jaýapty bolǵanymen, onyń bári jaýapkershiligin sezine bermeıdi. Jaqynda Oral qalasyn qardan tazartý máselesi boıynsha ótken jıynǵa qatysyp, biraz jaıtqa qanyq boldyq, dep habarlaıdy Egemen.kz

Bul jıyndy Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Ǵalı Esqalıevtiń ózi ótkizgeni taqyryptyń mańyzdy ekenin kórsetkendeı.

«Qalany qardan tazartý – óte mańyzdy másele. Bul jumystardy ýaqtyly, der kezinde júrgizý qajet. О́ıtkeni adam ómiriniń qaýipsizdigi kún tártibinde tur. Búginde Oral qalasynda jaıaý júrginshi joldaryn qardan tazartý boıynsha turǵyndar tarapynan narazylyq bar», dedi óńir basshysy.

О́tken jeltoqsan aıynda 400-ge jýyq adam muzǵa taıyp qulap, aýrýhanalardyń jaraqat bólimine jetkizilgen eken. Bıylǵy saılaý qarsańynda jaýǵan qar aralas jańbyr da qala kóshelerin kóktaıǵaq etip ketti. Qalany qardan tazartý jumysy eń aldymen ortalyqta, magıstraldy kóshelerde júrgiziletindikten, shet aýmaqtar, shaǵynaýdan turǵyndary kóbirek japa shegedi. Sondaı-aq kópqabatty úılerdiń aýlasy men aınalasyn taza ustaýǵa tıis PIK-ter (páter ıeleri kooperatıvteri) de bul mindetine samarqaý.

Búginde Oral qalasyndaǵy memlekettik avtomobıl joldaryn taza ustap, shahardyń tynys-tirshiligin qamtamasyz etý «Jaıyq Taza Qala» mekemesine júktelgen. Táýlik boıy, demalys jáne mereke kúnderine qaramaı qyzmet kórsetetin bul kásiporyn Oral qalasy aýmaǵynda 615 kılometr avtomobıl jolyn, 235,7 shaqyrym trotýardy taza ustaýy tıis.

Saraptama jumystary kórsetkendeı, qaladaǵy avtomobıl joldaryn qardan tazartý isinde pálendeı irkilis joq. Negizgi túıin – jaıaý júrginshiler jolaǵynda bolyp tur.

Qala ákimi Abat Shynybekov Oral qalasynyń ózinde jaıaý júrginshi joldarynyń uzyndyǵy 162 shaqyrym ekenin, ol joldar 20 qańtarda 70 paıyz tazartylǵanyn aıtty. Eń basty qıyndyq – «Jaıyq taza qala» mekemesinde trotýarǵa sıyp júretin shaǵyn tehnıka jetkiliksiz. Osy mekemeniń quryltaıshysy, Turarbek Tilemisovtiń aıtýynsha, mundaı tehnıkanyń baǵasy da ádettegi kólikterden áldeqaıda qymbat eken.

Sonymen, búginde Oral qalasyndaǵy barlyq magıstraldy kóshelerdiń jaıaý júrginshi jolyn tazalaýǵa 6 VTZ traktory júredi eken. Budan basqa qosymsha 20 birlik qurama (qumsalǵyshtar), 6 avtogreıder, 16 tıegish, 27 KO MTZ traktory, 1 «Arktıka» qar tıegishi, 4 birlik ZIL shanaǵy, 10 KAMAZ shanaǵy, 5 «GAZ 53», 5 Ko-206 qar tıegishi, 1 K-701, 1 «DT-75» traktory, 4 birlik vakýýmdyq avtomashına bar eken. Buǵan qosa muz oıatyn 5 mobıldi brıgada uıymdastyrylǵan.

Jıynda qalaǵa qarasty Zachagansk kentinde kúni búginge deıin 19704 tekshemetr qar shyǵarylǵany, jalpy uzyndyǵy 50 shaqyrymdyq trotýardyń 75 paıyzy tazartylǵany aıtyldy. Kent aýmaǵynda kúndelikti 45 adamnan quralǵan 3 brıgada 20 tehnıkanyń kómegimen 2 aýysymda jumys istep jatyr eken.

Krýgloozernyı kentinde de «Jaıyq Taza Qala» mekemesiniń 2 brıgadasy eldimeken aýmaǵyndaǵy 62 kósheniń 41,9 km jolyn tolyq tazalaǵan.

Derkól kentinde uzyndyǵy 15 shaqyrym bolatyn jaıaý júrginshiler jolynyń 60%-y tazartylǵan. Jelaev aýylynda da búginge deıin 2500 tekshemetr qar shyǵarylypty. Jalpy qala boıynsha 263363 tekshe metrge jýyq qar qala aýmaǵynan aýlaqqa áketilgen.

 

«Polıgon alys»

Jıynda «Jaıyq Taza Qala» mekemesiniń basshylyǵy qalany qardan tazartý barysynda kezdesetin keıbir qıyndyqty ortaǵa saldy.

Sonyń biri – kósheden jınalǵan qardy tógetin arnaýly polıgonnyń qashyqtyǵy.

– Buryn biz qardy teleortalyq mańyndaǵy saıǵa tógetinbiz. Ol qala ortalyǵyna jaqyn bolǵandyqtan, bizdiń júk kólikterimiz az ýaqytta kóp reıs jasaıtyn, sóıtip jumys qarqyny artatyn. Qazir bizdiń kólikterdiń bir aınalymy úshin 49 mınýt ketedi. Qar tazartý jumysynyń kesheýildeý sebebiniń biri osy, – dedi Turarbek Tilemisov.

Búginde tazartylǵan qardy «Asan» karerine jáne Zachagansk kenti, Balaýsa shaǵyn aýdanyndaǵy arnaýly polıgondarǵa shyǵarý ruqsat etilgen. Qosymsha Sholohov aýdanynda qar shyǵarýǵa arnalǵan polıgon qarastyrylýda. Al teleortalyqtaǵy burynǵy polıgon orny Shaǵan ózenine jaqyn bolǵandyqtan, ekologııa basqarmasy ony paıdalanýǵa tıym salǵan.

– Internettegi ashyq málimetterdi paıdalanyp, álem boıynsha qalalardy qardan tazartý júıesin qarap shyqtyq. Barlyq jerde qar tógetin polıgondar ashyq sý kózderine jaqyn, tipti teńiz jaǵasynda ornalasqan. Jınalǵan qar kóktemde erip, sýǵa qosylýy múmkin, biraq qar quramyndaǵy zııandy zattar, qoqys-qaldyqtar polıgon ornynda qalady, ol jerdi biz tazalap otyramyz, – deıdi «Jaıyq Taza Qala» basshysy.

Atalǵan mekemede búginde jalpy sany 158-ge jýyq kommýnaldyq jáne jol tehnıkasy bar eken. Sonyń 58-i sońǵy eki jylda satyp alynǵan. Búginde 300 tonna qystyq dızel otyny, 17 tonna jazǵy dızel, 14 myń tonna ınertti materıal, ıaǵnı jolǵa shashatyn qum bar eken.

Keıbir turǵyndar «qar jaýyp bastaǵanda nege birden tazartylmaıdy?» dep jatady. Mamandardyń aıtýynsha kóshe qaryn birden sypyryp, kúreýge bolmaıdy eken. Ondaı jaǵdaıda muz jabyny – kóktaıǵaq paıda bolyp, jol apaty qaýpi kúsheımek. Sondyqtan áýeli qarǵa tuz aralasqan qum sebilip, odan keıin 2-3 saǵattan keıin ǵana tazalaý jumysy bastalýy tıis kórinedi.

«Jaıyq Taza Qala» mekemesinde uzyn sany 750 adam qyzmet etedi. Shtat sany taǵy ulǵaımaq, óıtkeni qala aýmaǵy úlkeıip keledi. Osy jerde bir másele – jumysshylardyń kóbe egde tartqan, ortasha 50 jasty quraıdy. «О́ıtkeni jastar az, olar aýyr jumys jasaǵysy kelmeıdi», deıdi basshylar.

 

PIK-ter men JK

Oral qalasynda 1 238 kóp qabatty turǵyn úı bar. Olarǵa 108 PIK qyzmet kórsetedi. Kóp qabatty turǵyn úılerdiń irgeles aýmaqtarynyń tazalyǵyna PIK qyzmetkerleri jaýap beredi.

– Qala kóshelerinde tóbeden tónip, qaýip tóndirip turǵan muzdardy aldyrtý jáne jaıaý júrginshi joldaryn tazalaý úshin qaladaǵy monıtorıng toptary tıisti mekemeler men PIK basshylaryna, kásipkerlerge eskertý paraqtaryn taratýda. Tártip boıynsha kóshe boıynda, turǵyn úılerde ornalasqan dúkender, shaǵyn kásipkerlik nysandary óz ǵımarattary aldyndaǵy júrginshi joldaryn tazartýy tıis, – deıdi qala ákimi Abat Shynybekov.

Joǵarydaǵy talapty buzǵan kásiporyn men mekeme basshylaryna, kásipkerlik nysandaryna ákimshilik jaza qarastyrylǵan. Jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetkerleri jergilikti polısııamen birge belgilenbegen oryndarda qoqys tastaý, qardy jınaý boıynsha reıdtik is-sharalardy júıeli ótkizedi.

2020 jyly Oral qalasynyń jergioikti polısııa basqarmasy osyndaı 1856 quqyq buzýshylyqty anyqtaǵan. Onyń ishinde 1839 quqyq buzýshyǵa eskertý jasap, jalpy kólemi 786 650 teńge kóleminde aıyppul salǵan 17 qaýly shyǵarǵan. Osynyń 709 310 teńgesi óndirip alynǵan.

– 2021 jyldyń qańtar aıynan bastap quqyq buzýshylyqtyń 17 faktisin anyqtap, eskertý túrinde ákimshilik jaza qoldanyldy. Sonymen qatar, Oral qalasynyń kásipkerleri men bıznes obektilerdiń ıelerine menshik nysanyna qaramastan, irgeles aýmaqty tazalaý qajettiligi týraly Push-habarlama jiberý josparlanýda, – deıdi Abat Shynybekov.

Mundaı habarlama alǵan kásipker tez arada áreket etpese, aıyppulǵa tartý qarastyrylǵan.

Oblys ákimi Ǵalı Esqalıev Batys Qazaqstan oblystyq máslıhatynyń sheshimimen bekitilgen abattandyrý qaǵıdalary qatań saqtalýy qajettigin qala basshylarynyń esine saldy. Bul erejede barlyq uıymdyq-quqyqtyq nysandar menshigindegi aýmaqty bes metr sheginde óz qarajaty esebinen kútip ustaýǵa, tazalyǵyn qadaǵalýǵa mindetti delingen.

– Abattandyrý erejelerine sáıkes qar men muzdy ýaqtyly tazalamaǵan bıznes nysandary, PIK-ter, jer úı ıeleri aıyppul tóleıdi. Alaıda bul tártipten kóptegen kásipkerlik nysandary habarsyz. Sondyqtan túsindirý jumystaryn jandandyrý kerek. Túsken qardyń kólemine baılanysty ony tazalaýdyń ýaqyt mólsheri, naqty standarty jasalsyn. Talapty oryndamaǵandarmen «aıyppul tilinde» sóılesý kerek, – dedi óńir basshysy.

Sońǵy jańalyqtar

Teńge qymbattaıdy

Qarjy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda 480 adam koronavırýstan aıyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Barys» utylyp qaldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Almatynyń ortasyndaǵy kóshe opyrylyp qaldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Taraz qalasynda 135 otbasy baspanaly boldy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Jansaı Smaǵulov júldege talasady

Sport • 06 Naýryz, 2021

Eldos Smetov kúmis aldy

Sport • 06 Naýryz, 2021

Oraldyq magıstranttar qazaq ádebıetin oqıdy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

«Qaırat» – qola júldeger

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Teńiz kenishinde 5 avtobýs otqa orandy

Aımaqtar • 06 Naýryz, 2021

Uqsas jańalyqtar