Boks • 25 Qańtar, 2021

Jafarovtyń jeńisti joly

62 ret kórsetildi

Jańa ǵasyr tabaldyryqtan attaǵan tusta el sportynda jarq etip janǵan juldyzdardyń biri – Galıb Jafarov. Ol – Aqtóbe oblysyndaǵy Qandyaǵash aýdanynyń týmasy. Ákesiniń ulty – ázerbaıjan, sheshesi – qazaqtyń qyzy. Galıb bala kezinen bilikti bapker Álimbek Balmaǵambetovtiń qol astynda jattyǵyp, ýaqyt oza eleýli tabystarǵa qol jetkize bastady.

 

Bozbala shaǵynan jattyǵý zalynda erinbeı ter tógip, jarys jolynda jankeshtilik tanytqanymen, Galıbtiń birden baǵy jana qoımady. Ol óziniń juldyzdy sátin uzaq kútti. Elishilik jarystarda kózge túskennen keıin Ja­farov 1997 jyly ulttyq komanda sapyna qabyldandy. Túrli halyqaralyq dodalarǵa qatysyp, júldeli oryndardy ıelenip júrdi. Alaıda sol tusta 57 kılo salmaqta básekelestik tym kúshti boldy. Bastapqyda Baqtııar Tilegenovpen eshkim tirese almady. Kóp uzamaı Bekzat Sattarhanovtyń asyǵy alshysynan tústi. Negizgi básekelestik osy qos sportshy arasynda órbidi. Aqy­­rynda Tilegenovti tuǵyrdan taı­dyrǵan Sattarhanov osy salmaq dá­rejesiniń tizginin qolyna myqtap usta­dy. Nátıjesinde, Túrkistannyń tas­túlegi Sıdneıge sapar shegip, 20 jasynda Olımpıada chempıony degen máńgi tozbas ataqqa qol jetkizdi.

2000 jyldyń 31 jeltoqsanynda barsha jurt jańa jyldyq dastarqanǵa jaıǵasqaly jatqanda Bekzat jol apatynan qaza tapty. Bul jaısyz habar kúlli qazaq halqynyń qabyrǵasyn qa­ıystyryp ketti. Al ómir jalǵasyp jatty...

2001 jyly Galıb Jafarov elishilik jarystarda óziniń myqtylyǵyn moıyn­datyp, Qazaq eli namysyn halyq­aralyq arenalarda qorǵaýǵa laıyq ekenin toly­ǵymen dáleldedi. Osy je­tis­tikteriniń arqasynda Soltústik Ir­landııanyń Bel­fast qalasynda ótken álem chempıonatynda kúsh synasý qurmetine ıe boldy. Mine, Jafarovtyń juldyzy jarqyraı janǵan jarys osy boldy. Belfasta ol bes jekpe-jek ótkizdi. Alǵashqy aınalymdarda argen­tınalyq Israel Peres (18:15) pen ký­balyq Kalderon Barsagadan (27:24) basym tústi. Shırek fınalda taılandtyq Sýtıssak Samaksamandy (30:27) san soqtyrdy. Baıyptap qarasańyzdar, osy úsh kezdesýdiń barlyǵy da óte shıe­lenis­ti ótip, ár básekeniń taǵdyryn úsh upaı ǵana sheshti. Jartylaı fınalda Galıb shvesııalyq Jelılı Májıtten (30:18) mereıi ústem boldy. Fınalda ol Barselona Olımpıadasynyń qola júldegeri, Eýropanyń úsh dúrkin chempıony Ramaz Palıanımen kúsh synasty. Túrkııanyń týy astynda óner kórsetip júrgen grýzın jigiti álem chempıonatynda osyǵan deıin eki ret qola medaldy ıelenip, bas júldege qoly jetpegen edi. Bul joly Palıanıdiń armany oryndalyp, altyn medaldy moınyna ildi. Al Jafarov kúmisti qanaǵat tutty. Bir aıta keterligi, Soltústik Irlandııaǵa sapar shekken Qazaqstannyń bylǵary qolǵap she­berleri arasynan jalǵyz Álimbek Bal­maǵambetovtiń shákirtiniń ǵana jeńis tu­ǵyryna kóterilýge kúsh-jigeri jetken edi.

Belfastaǵy kúmis júlde Jafarovtyń ómirin kúrt ózgertti. Oǵan bapkerler de, basqalar da qurmetpen qaraıtyn boldy. Jankúıerler de Galıbtiń jolyna úlken úmit artty. О́z kezeginde ol artylǵan se­nimdi aqtady. Ásirese 2002 jyly As­tanada uıymdastyrylǵan Álem kýbogy jolyndaǵy jarys jankúıerlerdiń jadynda myqtap saqtalyp qaldy. О́z jerimizde ótken básekede tórt jekpe-jek ótkizgen Jafarov barlyǵynda je­ńis­ke jetti. Ol ázerbaıjandyq Rav­shan Gýsseınov (20:6), kamerýndyq Ste­fan Malený (2 raýndta nokaýt), reseı­lik Alek­seı Shaıdýlın (20:15) jáne kýba­lyq Frensıs Perestiń (14:5) eki aıaǵyn bir etikke tyqty. Alaıda bul koman­dalyq ja­rys bolǵandyqtan, Jafa­rov­tyń keý­desinde kúmis medal jar­qy­rady. Dál sondaı kórsetkishke ol Pý­sanda ótken Azııa oıyndarynda da qol jetkizdi.

2003 jyly Bangkokta álem chempıo­natynyń jalaýy jelbiredi. Taı elinde Galıb tipten keremet óner kórsetti. Tusaýkeser kezdesýinde qyrǵyzstandyq Jahongır Abdollaevty ońdyrmaı sabady. Tóreshi úshinshi raýndta jekpe-jekti toqtatty. Ekinshi kezeńde kýbalyq Iýdenıs Gonzalesti esh qınalmaı utty – 27:14. Shırek fınalda rıng qojaıyny Sýtıssak Samaksamanmen qaıta qolǵap túıistirdi. Bul joly da jerlesimizdiń ústemdigi esh kúmán týǵyzǵan joq – 29:18. Jartylaı fınalda Jafarov Ońtústik Koreıanyń ókili Hvan Cho Sok­ty jaqsylap turyp sabady – 32:17. Aqtyq aıqasta otandasymyzdyń joly germanııalyq Vıtalıı Taıbertpen qıysty. Bul báseke 43:35 esebimen bizdiń jigittiń paıdasyna she­shildi. Osylaısha, Galıb álem chempıony atandy.

Nemis boksshysy jaıynda biraz maǵ­lumat bere ketsek, esh aǵattyǵy joq dep oılaımyz. Eń bastysy, Vıtalıı bizge bóten emes. Ol – Qazaqstannyń týmasy. 1982 jyly Pavlodar oblysynyń Jelezın aýdanynda dúnıege kelgen. 1992 jyly áke-sheshesimen birge Germanııaǵa qonys aýdaryp, Shtýtgart qalasynan pana tapty. Sol jaqta bokstyń qyr-syryna qanyǵyp, eleýli tabystarǵa qol jetkizdi. Atap aıtsaq, Afına Olım­pıadasynyń qola júldegeri, álem chem­pıonatynyń kúmis júldegeri jáne Eýropa chempıony atandy. 2005-2013 jyldar aralyǵynda Taıbert kásipqoı rıngte kúsh synasty. Bul rette de nesibesiz emes. WBC nusqasy boıynsha ol altyn belbeýdi ıelendi. Sol aralyqta 26 kezdesý ótkizgen aıtýly bylǵary qol­ǵap sheberi 24 ret jeńis toıyn toılady.

Al qarsy kelgenderdiń barlyǵyn qoǵadaı japyryp, aınaldyrǵan eki-úsh jyldyń aralyǵynda tolaǵaı tabystarǵa qol jetkizgen Galıb Jafarovtyń je­ńisti joly Afına Olımpıadasynda da jalǵasady dep úmittendik. Ejelgi Ellada eline ol óz salmaǵyndaǵy basty favorıtterdiń biri retinde attanǵany da ras. Bastapqy básekelerinde ol kúmánsiz jeńiske jetti. Ýgandalyq Braıan Maıanjany úshinshi raýndta esinen tandyrsa, Bekzod Hıdırovtyń (40:22) silikpesin shyǵardy. Alaıda shırek fınalda aqtóbelik saqa sportshy jas­tar býynynan endi ǵana aýysyp kelgen 20 jastaǵy Reseıdiń ókili Alekseı Tıshenkodan (26:36) oıda joqta jeńilip qaldy. Ol kezde bul sensasııalyq nátıje retinde baǵalansa, ýaqyt oza bul jigittiń qarymyn baıqadyq. Tıshenko Afınada altyn alýmen shektelip qalmaı, 2008 jyly Beıjiń Olımpıadasynda da jeńis tuǵyrynyń eń bıik satysyna kóterildi. Álem jáne Eýropa chempıony atandy. Al Galıb Grekııanyń astanasynan quralaqan oraldy.

Olımpııa oıyndaryndaǵy sátsizdiktiń saldary ma, álde baby kemidi me, áıteýir odan keıingi kezderi Galıb ala-qula óner kórsetti. Tipti ol elishilik jarystarda j­e­ńiletin «ádet» tapty. Sonymen qatar ha­lyq­aralyq arenadaǵy aıaqalysy da kóp­shiliktiń kóńilinen shyqpady. 2005 jáne 2007 jyldarǵy álem chempıonattaryna Jafarov barǵan joq. Bapkerlerdiń tańdaýy basqa boksshylarǵa tústi. 2006 jylǵy Azııa oıyndarynda Galıb jartylaı fınalda mońǵoldan utylyp, úshinshi orynda qalyp qoıdy. Mine, osylaısha jerlesimiz birer jyl eńse kótere almaı júrdi. Desek te óziniń adal eńbegi men tabandylyǵynyń ar­qasynda Jafarov 2008 jyly Beıjińde alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndarynyń joldamasyna ıelik etti. О́ki­nishke qaraı, Aspanasty elinde de onyń joly bolmady. Alǵashqy aınalymdardyń birinde jerlesimiz ázerbaıjandyq Shahın Imra­novtan utyldy. Sodan keıin jasy 30-dan as­qan boksshy bylǵary qolǵabyn shegege ildi.

Úlken sporttan qol úzgennen keıin Galıb Jafarov óziniń súıikti kásibinen alystaǵan joq. Ol birer jyl boıy Batys Qazaqstan oblysyndaǵy Olımpıada rezerv­terin daıarlaıtyn ortalyqtyń dırektory qyzmetin atqarsa, bul kúnderi Aqtó­bedegi sport mektebiniń dırektory.

 

ALMATY

 

Sońǵy jańalyqtar

Áýlıe ata hám uly jyraý

Rýhanııat • Búgin, 23:01

QR-tólemder HQKO-daǵy kezek sanyn azaıta ma?

Baǵdarlamalar • Búgin, 22:11

Týrın Olımpıadasyna – 15 jyl

Oqıǵa • Búgin, 21:48

Atyraýda jolda qalǵan 63 adam qutqaryldy

Aımaqtar • Búgin, 18:18

Elbasy Baýyrjan Baıbekti qabyldady

Elbasy • Búgin, 17:30

Qazaqstanda jańa ken orny tabyldy

Ekonomıka • Búgin, 16:21

Eń sulý voleıbolshy kim?

Sport • Búgin, 16:15

Pavlodarda er adamdy poıyz basyp ketti

Aımaqtar • Búgin, 16:00

Ile-Alataý ulttyq tabıǵı parkine - 25 jyl

Ekologııa • Búgin, 14:57

El qorǵaǵan erdiń esimi jańǵyrdy

Rýhanııat • Búgin, 14:49

Kórshiniń kóp-kórim kómegi

Qoǵam • Búgin, 14:23

Uqsas jańalyqtar