Rýhanııat • 01 Aqpan, 2021

Azattyq dep urandatqan gazet

535 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Áli táýelsizdik almaı turǵanda shyqqan «Egemendi Qazaq­stannyń» 20 myńynshy nómirin qolǵa aldyq. Nazary­myz birden úlken jazýmen jazylǵan gazet ataýy­nyń tó­besindegi «Azattyq. Teńdik. Týystyq!» degen uranǵa tús­ti. Al osy uran azattyq ańsaǵan eldiń asqaq úni emeı nemene?!

Azattyq dep urandatqan gazet

 

100 jyldyq tarıhy bar «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 20 myńynshy nómiri táýelsizdik tańyna úsh aı qalǵanda, 1991 jyldyń 28 qyrkúıeginde shy­ǵyp­ty. Tarıhı sannyń basty betinde áýeli oqyrmanǵa arnaý sóz aıtylǵan, sodan soń jýrnalıst Qalı Sársenbaıdyń «Qasqaldaq» áni qalaı aıtylyp júr?» degen materıaly basylypty. Bul týraly birinshi betke berýdiń ózi batyldyq bol­­ǵany anyq. Gazettiń oń jaq shetindegi baǵanada she­tel­­­dik BAQ-tyń mańyzdy ja­ńa­­lyq­taryn bergen. Sonyń ishinde «Nemis áýe tolqyny», «Amerıka daýysy», «Azattyq» degen taqy­ryp­shalar oqyrman tanymyn qur­lyqaralyq habarlarmen ke­ńeı­tkenin kórsetedi. Basty bettiń tómengi tusynda gazet­tiń redaksııasy «Osy nó­mir­­­den oqı­tyndaryńyz» dep oqyr­­man­dy tolymdy taqy­ryp­tar­men qyzyq­tyrǵan.

Gazettiń «Alysta júrgen aǵa­­ıyn» aıdarymen Shyǵys Qazaqstan oblysynan arnaý­ly tilshi Keńeshan Záken­niń «Ata qonysqa kósh jetti» degen súıinshi habary eldi eleń etkiz­geni sózsiz. Osy maqa­la­nyń joǵary jaǵynda atal­ǵan aıdarmen keıingi 2-3 jyl­dan beri turaqty túrde maqa­lalar shyǵyp kele jatqany jazyl­ǵan. Jýrnalıstiń «Iá, adam óz Otanynda, qandas baýyr­la­rynyń ortasynda ǵana ba­qyt­ty sezinedi. Muny biz ke­zinde taǵ­dyrdyń talaı soqpaqty jolyna túsip, qalyń eli qazaq jurtynan bólinip, basqa elde turaqtap qalǵan qandas baýyrlarymyzben áńgimeleskende anyq baıqadyq» degeni tarydaı shashy­raǵan qandastarymyzdyń elge oralýyna túrtki bolǵandaı. Mine, bul kósh áli de jalǵasyp keledi.

Atalǵan nómirdegi taǵy bir elemeı ótip ketýge kelmeıtin dú­nıe «Qonysynda el otyr» degen at­pen shyqqan maqala bol­dy. «Aral taǵdyry – adam taǵdyry» atty aıdarmen shyqqan materıal týraly redaksııa «Aral óńiriniń taǵdyry – qashanda ga­ze­ti­mizdiń nazarynda. Bul ret­­te gazet betinde ǵalymdar, ma­mandar, eńbek adamdary, jýrnalıster kóptiń kókeıinde júrgen máseleler jóninde oı qozǵap, naqty sha­ra­lar­dy júzege asyrý­ǵa mu­ryn­dyq boldy. Osy taqy­ryp­ta kópten qalam tartyp júrgen avtor­larymyzdyń biri Shákizat Dármaǵanbetovtiń bú­gin­­gi ma­qa­lasynda apat aı­ma­­­­ǵyn­da elge qamqorlyq kór­se­tip júrgen azamattardyń ıgi is­te­ri sóz bolady» dep túsi­nik­teme be­ripti.

Memlekettik syılyqtyń ıegeri, jazýshy Dýlat Isa­be­kov­tiń «Júz jyldyq ar­man» áńgimesi oqyrman qa­ýymnyń dál osy nómirdi asy­ǵa kútýine yqpal etken shy­ǵar. Sebebi gazetimizdiń 20 my­ńyn­shy nómirinde áńgimeniń sońy berilgen. Týyndydan ózin kórgendeı kúı keshken árbir oqyrman «Qoıandy» kolhozynyń halin, Jeldibaıdyń jaıyn bilgisi keledi ǵoı.

«Egemendi Qazaqstannyń» tilshisi Kópen Ámir «Múıiz­tum­syq» aı­daryna feleton jazypty. Avtordyń sóz ba­syn­daǵy «Áý basta abyr-dabyr, apaı-topaı, ýlyǵan-shýlyǵan bop bastalǵan aýyl­dyń daýy Al­ma­tyǵa deıin ala­quıyn­da­typ soqsa amal ne?» degeni oqy­­ǵan jandy ilestirip áketedi.

Bas basylymda kóterilgen prob­lemalyq maqalalardan, onda­ǵy ashyq aıtylǵan syndardan jaýapty jandar, tıis­ti mekemeler qorytyndy shy­ǵa­­ryp otyrady. Oǵan 20 myńynshy nómir­degi «Egemendi Qazaq­stan­nyń synynan keıin» de­gen aıdarmen shyqqan materıal­­daǵy myna mátin dálel bola alady:

«Qazaq KSR Halyqqa bilim berý mınıstrligi gazettiń 10 ta­myzdaǵy sanynda jarııa­lan­ǵan «Tilimnen janym sadaǵa» atty maqalany maman­dardy qa­tystyra otyryp talqy­la­dy. Maqalada oqytý mazmu­nyn jańartý jóninde oryndy má­seleler kóterilgen. Osy ba­ǵyt­ta Y.Altynsarın atyn­da­ǵy pedagogıkalyq ǵylymı zertteý ınstıtýty jalpy orta bilim beretin qazaq mektebiniń 5-11 klastaryna arnalǵan qazaq tili men ádebıeti pániniń tujyrym­da­masyn jasap, qalyń kóp­shi­likke usynady».

Kúni búginge deıin jalǵas­qan jýrnalıstik jol, bas basy­lym­nyń baǵyty – bul.