Kez kelgen túzeý mekemesindegi áskerılerge qyrandaı qyraǵylyq kerek. Qylmys jasap, qamalǵandardyń ne oılap júrgeni ózderine ǵana aıan. Sondyqtan da túzeý mekemesin kúzetetin áskerıler ábden daıyndyqtan ótedi. Munda qarý qoldaný óz aldyna, moraldyq-psıhologııalyq turǵydan ázir bolmasa, qıyndaý. Alda-jalda bireý-mireý sytylyp qashsa, sarbazdar sasqalaqtamaı, erejege saı qımyldaýǵa tıis. Oqıǵa bolǵan orynǵa jetý normatıvteri de belgilengen. 100 metr jerge 30 sekýnd bolsa, bir shaqyrym jerge 5 mınýtta jetý qajet. Tyńǵylyqty daıyndyqsyz, saýyt kıip, qarý arqalap júgirý ońaı emes.
Keshegi abaqtydan qashqandardy aýyzdyqtaǵan Erbol Otarbaevtyń, okopqa túsken granat jarylysynan kýrsantty qutqaryp qalǵan Qaırat Úmbetovtiń erlikteri – el esinde. Solarmen ıyq tirestire qyzmet etken Ulttyq ulannyń Shyǵys óńirlik qolbasshylyǵyna qarasty 6699 áskerı bólimi komandıriniń tárbıe jáne áleýmettik quqyqtyq jumystary jónindegi orynbasary, podpolkovnık Maqsut Júsipbekov áskerı ómirdiń qyzyǵy men shyjyǵyn áńimelep berdi.
– Qyzmetimiz qıyn. Jaýapkershilik joǵary. Sarbazdardyń naǵyz jaýynger bolyp shyǵýy úshin ofıserler, serjanttar oqytady, tárbıeleıdi. Keıin qasıetterine, kásibılikterine, oqý-jattyǵýdaǵy kórsetkishterine qaraı bólinedi. Bólimde bes atqyshtar rotasy bar. Bári túzeý mekemelerin kúzetedi. Olardyń úsheýi О́skemende, ekeýi Shemonaıha men Jańǵyztóbede ornalasqan. Bóliniske bólingen soń ár kúzetý mekemesiniń erekshelikterine qaraı eki apta taǵy daıyndyqtan ótedi. Keshegi jas bala – búgin jaýynger, – deıdi podpolkovnık M.Júsipbekov.
Jas sarbazdar jaýyngerlik qyzmetke túsken soń túzetý mekemesiniń ishindegi tártipti baqylaıdy, isti bolǵandardy abaqtylarǵa, tergeý oqshaýlaǵyshyna aıdaýyldaıdy. Maqsut Júsipbekovtiń aıtýynsha, qolǵa qarý alǵan soń aragidik syn sátter bolyp turady. Qaýiptiń betin qaıtarý úshin sarbaz kez kelgen tosyn oqıǵaǵa únemi daıyn júredi.
– Áskerı qyzmettegi jıyrma jyl ishinde oqys jaǵdaılar kóp boldy. Atyraýda lańkestik toptardy qolǵa túsirý operasııalaryna qatystym. Dinı jat aǵymda júrgender qorqýdy bilmeıdi. Ondaıda oq atýdan buryn óz-ózińe bekem bolýdy oılaısyń. Sondaı jaǵdaıda batyrlyq tanytqan áriptesterimdi keıingi býynǵa únemi úlgi etip júremin. 2011 jyly Balqashtaǵy 36-shy túzeý mekemesinen qashpaq bolǵandardy baıqaǵan Bekjan Álseıitov qarý qoldanyp, toqtatqan. Eger ol toqtatatpaǵan jaǵdaıda, bir top qylmysker qashyp shyǵyp, qoǵamǵa qaýip tóndirer edi. Otan aldyndaǵy qyzmet degen sol emes pe, – deıdi Maqsut Júsipbekov.
Qyzylorda óńiriniń týmasy, podpolkovnık M.Júsipbekov segizinshi synyp oqyp júrgende-aq áskerı mektepke oqýǵa túsken. Sol jerden áskerı ómirdiń álippesin meńgerip, Petropavldaǵy Ulttyq ulan Áskerı ınstıtýtynda bilimin tolyqtyrǵan. Áý basta áskerı oqýǵa túrtki bolǵan Túrkııanyń jandarmerııasynda oqyp júrgen kórshisiniń balasy edi. Maqsut maqsatyna jetti. Bala armany oryndaldy. Eńbek jolyn Qazaqstannyń batysynan bastaǵan ol búginde eldiń ár óńirinde qyzmet etip keledi. Qyzmet babymen Qazaqstan kóleminde kóship-qonyp júrgenine otbasysy da úırenip alǵan. Bir qalada sál uzaq turaqtap qalsa, bala-shaǵasy «kóshpeımiz be?» dep eleńdeı bastaıdy eken.
Jalpy, Otan aldynda boryshyn óteý úshin sapqa turǵan sarbazdar áskerı ómirge tez úırenisip, kelisimshartpen qyzmette qalyp jatady. Ulttyq ulan Áskerı ınstıtýtynda oqyp, ofıserlik qyzmetke kelgender de jaýyngerlik jumysqa jaýapkershilikpen qaraıdy.
Susty dýaldy boılap, sarbazdardy bastap kele jatqan leıtenant Shyńǵys Ádilbek te Petropavl qalasyndaǵy áskerı oqý ornynyń túlegi. Oqýyn támamdap, dıplomyn alǵan soń buıryqpen Shyǵysqa jiberilgen. Jas ofıserdiń 6699 áskerı bóliminde qyzmetke kiriskenine kóp bola qoıǵan joq. Joǵary bilim dıplomyn alǵan ofıserlerdi alǵashynda vzvodqa basshy etedi. Ýaqyt óte alǵyrlyǵyna, talabyna qaraı rota komandıriniń tárbıe jónindegi orynbasary bolyp taǵaıyndalady. Sodan keıin ǵana rotaǵa komandır bolady.
– Ásker qatarynda Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge kelgen sarbazdardy jaýyngerlikke tárbıeleýmen aınalysamyz. Aı saıyn atys alańynda oqý-jattyǵý jumystaryn júrgizemiz. Munda áskerı tártip bolǵanymen, sarbazdardyń kóńil kúıine, minezine mindetti túrde qaraılaımyz. Demalystaryn, týǵan kúnderin erekshe etip uıymdastyrýǵa tyrysamyz, – deıdi leıtenant Shyńǵys Ádilbek.
Jaýyngerliktiń qyr-syryn ábden meńgerip baryp, ásker sapyna qyzmetke kelgen Shyńǵys Ádilbektiń bir mindeti de osy – belgilengen kestege sáıkes qatardaǵy jaýyngerlerdi bastap, shaqyrymdarǵa sozylyp jatqan túzeý mekemesiniń aýmaǵyn baqylap qaıtady. Baqylap qana qaıtpaıdy, qorshaýdyń boıyndaǵy ár metrge mán beredi. Buryn dýal men tikenekti sym tartylǵan qorshaý arasyndaǵy úsh-tórt metr jolaqpen at jetekteıtin. Sonda attyń sezimtaldyq qasıetin aıtsańyzshy, jer astynan úńgip qazylǵan tustan sekirip ótedi eken. Qazir tehnıkanyń kómegimen jer astynyń qazylǵan-qazylmaǵandyǵyn anyqtaıdy.
Túzetý mekemesiniń tórt buryshyn kirpik qaqpaı kúzetetin Ulttyq ulan órenderiniń jumysymen tanystyq, sarbazdarymen áńgimelestik. Sózderi nyq, oılary oryndy. Ishterinde quralaıdy kózge atqan sur mergender de, qarsy kelgendi alyp uratyndaı balýandar da bar. Bergen antyna saı qyzmet etip júrgenderine rıza boldyq.
О́SKEMEN
