Depýtattarǵa kásipodaqtar amanaty az emes

Kezdesýde Kásipodaqtar fede­rasııasynyń tóraǵasy el táýel­siz­diginiń 30 jyldyq tarıhynda tuńǵysh ret kásipodaqtyń úsh kóshbasshysy Májilis depýtaty atan­ǵanyn aıta kelip: «Saılaý qory­tyndysy boıynsha kásipodaq músheleriniń qatarynan 300-ge tarta úmitker túrli deńgeıdegi máslı­hattar depýtattary bolyp saılan­dy. Jalpy partııaishilik praımerızge KF men onyń múshelik uıym­darynan  2700 kásipodaq belsen­disi qatysqan bolatyn. Al saı­laýdyń barysyn kásipodaqtyń 7 myńǵa jýyq belsendisi táýelsiz baı­qaýshylar retinde baqylady», dedi.

S.Dáýletalın depý­tat­tar­dyń nazaryn olarǵa beril­gen ár­bir daýystyń artynda eń­bek ada­my turǵandyǵyna aýdar­dy. Sony­men birge ol jańa­dan saılanǵan depýtattarǵa Kásip­odaqtar fede­ra­sııasynyń 2 mıl­lıon­ǵa jýyq múshe­siniń amanatyn jet­­kizip, birles­ken qyzmettiń bir­­qatar basym ba­ǵyttaryn atap ótti. Olardyń bar­lyǵy Kásip­­odaqtar federasııa­synyń «Ádilet­tilik pen da­mýǵa – birlikte» Stra­te­gııa­syna negizdelgen. «Bizdiń úmitker­ler ózderiniń saılaýaldy baǵdarla­ma­laryna Federasııanyń 26-sezinde qabyldanǵan 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan Strate­gııa­syndaǵy mindetter men olardy júzege asyrý joldaryn negiz etip aldy.  Bul qujat jumyskerlerdiń quqyqtary men múddelerin qorǵaý úshin tıimdi áleýmettik áriptestikti damytý, jalaqy máselelerin sheshý, jumys ornynda qaýipsiz jaǵdaı jasaý, kásipodaq jáne eńbek zańnamasyn jetildirýge baǵyttalǵan», dedi ol.

KF tóraǵasy zań shyǵarý men she­shim qabyldaý sapasyn arttyrý boıynsha kúsh biriktirýdi usyn­dy. Sonymen qatar, eńbek zańna­masyn jetildirý, Áleýmettik kodeksti ázirleý, «Qoǵamdyq baqy­laý týraly» zańdy qabyldaý, «Kási­p­odaqtar týraly» zańdy jańar­tý jáne Halyqaralyq eńbek uıymynyń №102 jáne 131 kon­vensııalaryn ratıfıkasııa­laý boıynsha birlesken jumystyń mańyzdylyǵyn atap ótti. «Kásip­odaqtar federasııasy depýtat­tar­men birge «Áleýmettik árip­tes­tik týraly» jańa zań jobasyn ázirleýge nıetti. Qazirgi áleý­met­tik-ekonomıkalyq jaǵdaı ju­mys­ker­lerdiń ókilderi, jumys berý­shiler­diń ókilderi men Úkimet ara­syn­daǵy qarym-qatynastardyń negizgi qa­ǵı­dattaryn jetildirilgen zańna­malyq deńgeıde bekitýdi talap etedi», dedi S.Dáýle­talın.

Sonymen qatar kásip­odaq­tardyń depýtattyq korpýspen jala­qyny kóterý salasyndaǵy bir­lesken jumysy týraly bastama ja­rııalandy. «Eń aldymen, eńbekke qabiletti halyqtyń ómir súrý mı­nımýmyna negizdelgen eń­bekti baǵalaýdan damýshy tutyný stan­darttaryna kóshý tujyrym­da­masyn ázirleý, tutyný sebetiniń quramyn jańartý jáne ózindik qunyn esepteý qajet. Onyń ishinde jalaqyny mindetti jyldyq ındeksteý týraly sheshimdi qabyldaý mańyzdy. Indeksteýdi osy já­ne taǵy da basqa joldarmen qamta­masyz etpeıtin jumys berý­shiler bul áreketten jaltarady, jumys­shylardy «tonap» qana qoımaı­dy, sonymen qatar áleý­met­tik shıelenisti týdyrady, óıtkeni olar «Kedeı jumysker» sanatyn qa­lyptastyrady», dedi KF tóraǵasy.

Qabyldanǵan zańdarǵa bir­les­ken taldaý júrgizý qajettiligi de aıtyldy. S.Dáýle­ta­lın­­niń aı­týynsha, zańnyń norma­lary ekono­mıkaǵa qalaı áser ete­tinin, olar­dyń eńbek adamyn qa­laı qorǵaı­ty­nyn jáne onyń má­se­lelerin qalaı sheshetinin taldaý qajet.

KF tóraǵasy Májilis regla­men­tine ózgertýler engizý qajet degen pikir bildirdi. Oǵan sáıkes eńbek salasyndaǵy zań jobalary aldyn ala qaralýy úshin áleýmettik jáne eńbek qatynastaryn retteý jónindegi Respýblıkalyq úshjaqty komıssııaǵa jiberiler edi. Kásipodaqtardyń eń mańyzdy áleýmettik-eńbek máseleleri bo­ıynsha zańshyǵarýshylyq qyzmetke tolyqqandy qatysýyn qamtamasyz etý úshin KF basshysy depýtattardy kásipodaqtarǵa zańnamalyq bastama quqyǵyn berý máselesine erekshe nazar aýdarýǵa shaqyrdy. «2007 jylǵy konstıtýsııalyq ózge­risterdiń jáne proporsıonaldy saılaý júıesine kóshýdiń nátı­jesinde kásipodaqtar joǵar­ǵy zań shyǵarýshy organda ókil­dik quqyǵynan aıyryldy. Kásip­odaqtarǵa zańnamalyq bastama quqyǵyn berý áleýmettik árip­testiktiń tıimdiligin kótere alady jáne osylaısha jumyskerlerdiń áleýmettik jáne eńbek quqyqtary men múddelerin qorǵaýdy arttyrady. Aqparat úshin birer málimet keltireıin, saılaýǵa qatysatyn barlyq partııa músheleriniń sany shamamen 1,5 mln adamdy quraıdy. Al bir ǵana Kásipodaqtar federasııasy óz qataryna shamamen 2 mıllıon adamdy biriktiredi», dedi S.Dáýletalın.

Ol jumyskerlerdiń múddelerin tıimdi ilgeriletý maqsatynda Májiliste Kásipodaqtar fede­ra­sııasynyń qoldaýymen saı­lanǵan depýtattarmen birge frak­sııaaralyq depýtattyq top qurýǵa nıetti ekenin málimdedi. «Onyń quramyna kásipodaq qozǵalysymen yntymaqtastyqty mańyzdy dep sanaıtyn jáne óz qyzmetinde kásip­odaqtardyń pikirin eskeretin depý­tattar kirýi múmkin. Bul topty qurýdyń basty maqsaty – áleý­mettik-eńbek jáne onymen baıla­nysty ekonomıkalyq jáne qoǵam­dyq qatynastar salasyndaǵy zań­namany jetildirý», dedi Saty­baldy Dáýletalın. Osyndaı ynty­maqtastyqqa qol jetkizý úshin KF tóraǵasy partııalyq fraksııa­larmen, sondaı-aq salalyq kásip­odaqtar men Májilistiń pro­fıldi komıtetteri arasynda yn­tymaq­tastyq pen ózara is-qımyl týraly kelisim jasasýǵa nıetti.

Kásipodaqtar sonymen birge jer­­gilikti deńgeıde áleýmettik árip­­testermen baılanysty ny­ǵaıt­paq. S.Dáýlet­alınniń aıtýyn­sha, Kásipodaqtar federasııasy kási­p­­odaq músheleri qatarynan saı­lanǵan máslıhattar depýtattaryna kásiporyndar men uıymdardyń qarapaıym jumysshylarynyń múddelerine jaýap beretin aımaq­tardy damytýdyń tıimdi ekono­mı­kalyq jáne áleýmettik baǵdar­la­malaryn qabyldaýda úlken úmit artady.

О́z kezeginde Májilis depýtaty Erlan Saırov Nur Otan partııasy men Kásipodaqtar federasııasynyń qarapaıym qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn jaqsartýdaǵy maq­sat­tary sáıkes keletindigin atap ótti. Osy ýaqytqa deıin Jam­­byl oblysynyń kásipodaq ortalyǵyn basqarǵan Májilis depýta­ty Meırambek Tólepbergen kásip­odaqtar arasynan shyqqan joǵarǵy zań shyǵarýshy organ  men jergilikti ókildi organdar de­pýtattarynyń aımaqtardaǵy áleýmettik-eńbek qatynastaryn jaq­sartýdaǵy birlesken jumy­synyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Shymkenttegi partııaishilik praımerızdegi irikteýden sátti ótip, Májilis depýtaty bolyp saılanǵan Berik Bekjanov óziniń basty maqsaty áleýmettik-eńbek salasyn damytý úshin tıimdi zań jobalaryn ázirleýge jáne qabyldaýǵa qatysý ekenin basa aıtty. Buǵan deıin Qostanaı oblysy kásipodaq ortalyǵynyń jetekshisi bolǵan Májilis depýtaty Ekaterına Smyshlıaeva kásipodaqtardyń bıliktiń barlyq deńgeılerindegi ókildiginiń joǵary jetistikterin sóz etti. Bilim jáne ǵylym qyzmetkerleriniń salalyq kásipodaǵynyń oblystyq fılıalyn basqarǵan, Qyzylorda oblysy máslıhatynyń depýtaty Gúlnár Esqalıeva bıýd­jet­­tik sala qyzmetkerleri úshin jala­qyny birtindep kóterý­diń mańyz­dy­lyǵyna nazar aýda­ryp, olardy sheshýge óz  deń­geıinde bastamashylyq jasaı­ty­nyn jetkizdi. Pavlodar qala­sy máslıhatynyń depýtaty, «Yn­tymaq» shaǵyn jáne orta bıznes qyzmetkerleriniń salalyq  ká­sipodaǵy» QB Pavlodar oblysy boıynsha fılıalynyń atynan Gúlzıra Atabaeva «Bul saılaýdyń burynǵylarynan ózgesheligi – áıelder men jastarǵa arnaıy kvota berip, qoldaý boldy. Saılaý prosesinde kásipodaq uıymyndaǵy jumys tájirıbemiz osy joldy abyroımen júrip ótýde úlken kómek boldy», dedi.

Qaraǵandy oblysy kómir óndirýshileriniń «Qorǵaý» jer­gilikti kásipodaǵyn basqarǵan Shahtınsk qalalyq máslıhatynyń depýtaty Evgenıı Býslaev kómir ónerkásibi jumyskerleriniń amanatyn oryndaý jospary týraly aıtty. «Búgingi kúni kenshilerdi alańdatyp otyrǵan eki negizgi másele bar. Onyń birinshisi – eldegi zeınetaqy zańnamasyndaǵy zııandy óndiristegi jumysshylardyń mer­ziminen buryn zeınetkerlikke shyǵýyna qatysty ózgerister. 63 jasqa deıin shahtada jumys isteý óte qıyn ekenin bári de biledi. Kelesi másele – múgedek kenshiler jár­demaqysynyń mólsheri men merzimi boıynsha tıisti zańna­ma­larǵa ózgeris engizý. Bizdiń kásip­odaqtyń osy máselelerdi sheshýge arnalǵan úlken bazasy bar. Biz osy baǵyttaǵy  jumysymyzdy birlesip jalǵastyramyz dep senemin», dedi depýtat.