Ekonomıka • 02 Naýryz, 2021

Ulttyq bank ekonomıkany qoldaýdyń memlekettik baǵdarlamalaryn kezeń-kezeńimen toqtatý sebebin túsindirdi

14 ret kórsetildi

Ulttyq bank  ókilderi ekonomıkaǵa nesıe berý baǵdarlamalaryna qatysýy, sondaı-aq enshiles uıymdardy qarjylandyrý jáne kapıtaldandyrý aqsha-nesıe saıasatynyń maqsattaryna qaıshy keletindigin jáne maqsatty ınflıasııaǵa jetý múmkindigin shekteıtindigin atap ótti, -dep jazady Egemen.kz

«Ekonomıkalyq belsendiliktiń qalpyna kelýi jaǵdaıynda qoldaý baǵdarlamalarynan shyǵý qajet boldy. Ekonomıkany memlekettik qarjylandyrý memlekettik bıýdjet nemese damý ınstıtýttary arqyly júzege asyrylýy kerek. Sonymen qatar, 2023 jylǵa qaraı qoldanystaǵy jaǵdaılardyń kópshiliginiń áreket etý kezeńi baǵdarlamalar ózderiniń qısyndy qorytyndysyna keledi. Sonymen qatar eksportty ártaraptandyrý sharalary jáne ımportqa táýeldiliktiń tómendeýi, sondaı-aq kontrsıkldik bıýdjettik saıasatqa kóshý qarastyrylǵan», dep túsindirdi Ulttyq bank.

Sonymen qatar, qadaǵalaý bólimi memlekettik baǵdarlamalardyń qysqarýyna baılanysty olar qarjy ınstıtýttarynan alynǵan nesıeler boıynsha paıyzdyq stavkalardyń ósýin kútpeıtindigin basa aıtty. Bul bankterdiń birinshi kezekte naryqtyq mólsherlemeni anyqtaıtyndyǵyna baılanysty. Osydan keıin, belgili bir jaǵdaılarda (mysaly, eger bul joba úshin 14% -dan aspasa), memleket syıaqynyń bir bóligin sýbsıdııalaıdy. Mundaı kómek toqtatylǵannan keıin kásiporyndar memleketten jeńildikter almaıdy. Orta merzimdi perspektıvada bul bıznesti tıimdilikti arttyrýǵa yntalandyrady, bul nesıelik resýrstardyń qunyna oń áser etedi. Qazirgi ýaqytta sýbsıdııalar bıznesti ónimdilik pen tıimdilikti arttyrýǵa yntalandyrmaıdy. Sonymen qatar qoldaý baǵdarlamalarynan shyǵý ekonomıkadaǵy aqsha qunynyń burmalanýyn barynsha azaıtýǵa múmkindik beredi, bul tıimdirek aqsha-nesıe saıasatyn júrgizýge múmkindik beredi», deıdi Ulttyq bank.

Sarapshy Evgenııa Pak qadaǵalaý organynyń bul sheshimine paıyzdyq arnanyń tómen tıimdiligi sebep bolǵanyn atap ótti. Basqasha aıtqanda, naqty ekonomıka fıskaldyq organdar qurǵan balamaly paıyzdyq stavkalarmen (bazalyq stavkadan tómen) is júzinde aınalysatyndyǵyna baılanysty bazalyq stavkanyń ózgerýine nashar jaýap beredi. Sarapshynyń paıymdaýynsha, Ulttyq banktiń ekonomıkany qarjylandyrýdy kezeń-kezeńmen toqtatýy – qarjy naryǵyndaǵy kúızelisterdiń tereńdep ketýine jol bermeıtin ońtaıly sheshim. Sebebi mólsherlemeniń qandaı bolatyny syrtqy faktorǵa táýeldi bolǵandyqtan ony eshkim aldyn-ala boljaý qıyn. «Alaıda, bul sózsiz naryqtyń naqty konıýnktýrasy jáne qaryz alýshylardyń táýekelderi, naryqtyq stavkalar, óz kezeginde, qarjylyq aktıvterge qatysty ekonomıkalyq agentterdiń kútýlerindegi jáne minez-qulqyndaǵy burmalaýshylyqtardy birtindep joıady», - dep túsindirdi ol.

Pak sonymen qatar mıkroqarjy uıymdary arqyly jeńildetilgen nesıeler berý sııaqty bastamalar qarjy naryǵyndaǵy naryqtyq mehanızmdi burmalaıdy dep sanaıdy.

«Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda nesıeler boıynsha banktiń paıyzdyq mólsherlemeleri tómendetilip kórsetilgen. Mysaly, nesıe alýshylardyń tólem qabilettiligimen baılanysty barlyq táýekelderdi qamtýy kerek ekenin eskersek, mysaly, naryq jaǵdaıynda ıpoteka boıynsha mólsherleme áldeqaıda joǵary bolar edi jáne bolar edi» 20-25 Alaıda, is júzinde turǵyn úı zaemdary jyldyq 5-7% -ben beriledi.Aıta ketetin jaıt, naryq pen naqty stavkalar arasyndaǵy aıyrmashylyqty memleket qarjysy esebinen memleket sýbsıdııalaıdy, dál osyndaı jaǵdaı ShOB nesıeleý naryǵy», dedi ol.

О́z kezeginde táýelsiz ekonomıst Aleksandr Iýrın Ulttyq banktiń memlekettik baǵdarlamalardy qarjylandyrýdan bas tartqan jaǵdaıda nesıeleýdiń ortasha stavkalarynyń ózgerýi úkimettiń bıýdjetten jáne bıýdjetten tys qorlardan jeńildetilgen qaryz alý úshin qandaı qarajat bólinýine baılanysty bolatynyn atap ótti.

«Men qadaǵalaýshy agenttik bıznesti jeńildetilgen nesıelendirýdi kózdeıtin memlekettik baǵdarlamalardy qarjylandyrýdyń jalǵyz kózi bolyp tabylmaıtynyn atap ótkim keledi. Bankterdiń óz aqshalaryn paıdalanyp nesıe berýine keletin bolsaq, aıtarlyqtaı ózgeris bolýy múmkin emes. Nesıe sharttary bul jaǵdaıda birqatar faktorlar áser etedi, onyń ishinde aqsha-nesıe saıasaty, onyń ózgerýi jaqyn arada ekitalaı », - dedi ol. Iýrın naqtylap aıtyp  ótkendeı, Ulttyq bank óziniń quraldaryna qarjy ınstıtýttarynan bos qarajattardy tartý arqyly ótimdiliktiń úlken kólemin saqtandyrady.

Onyń pikirinshe, bazalyq mólsherlemeni tómendetý bul qarajattyń bir bóligi valıýta naryǵyna ketip, aıyrbas baǵamynyń turaqsyzdanýyna ákelýi múmkin.

«Osyǵan baılanysty qazirgi jaǵdaıda bazalyq stavkanyń tómendeýi ekitalaı», dep túıindedi ol.

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq úrdister úzilmeıdi

Qazaqstan • Keshe

Mereıimizdi ósirgen megajoba

Rýhanııat • Keshe

Pnevmonııadan 5 adam qaıtys boldy

Koronavırýs • Keshe

Kıik múıiziniń 293 danasy tárkilendi

Oqıǵa • 10 Sáýir, 2021

Ortalyq memlekettik arhıvke jańa basshy keldi

Taǵaıyndaý • 10 Sáýir, 2021

Pnevmonııadan 1 naýqas qaıtys boldy

Koronavırýs • 10 Sáýir, 2021

Uqsas jańalyqtar