Bul zań jobasyna Parlament depýtattary bastamashy bolǵan. Qujat jóninde Senat depýtaty Baqytjan Jumaǵulov baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, zań jobasy ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq saladaǵy zańnamany jetildirýge jáne onyń nátıjelerin kommersııalandyrýdy ońtaılandyrýǵa baǵyttalǵan.
«Zań jobasyn barlyq deńgeıde tolyq qaraý – engizilgen quqyqtyq erejeler men normalardyń negizdiligin, búgingi kúnniń qajettiligine jaýap beretindigin kórsetti. Atap aıtqanda, Bıýdjet kodeksinde ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq qyzmet nátıjelerin kommersııalandyrý boıynsha bıýdjet baǵyttary naqtylandy.
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Kodekstegi adam aǵzalaryn transplantasııalaýǵa qatysty normalar jetildirildi. Ǵylym týraly zańǵa birqatar ózgerister men tolyqtyrýlar usynylyp otyr.
Úkimettiń, mınıstrlikterdiń, Joǵary ǵylymı tehnıkalyq komıssııanyń quzyretteri aıqyndalyp, qoldanystaǵy birqatar zańnamalyq aktiler ǵylym týraly zańǵa sáıkes keltirildi. Zań jobasyn qabyldaý búgingi kún talabyna saı memleketimizdiń ekonomıkasyn damytýǵa, ǵylymı básekelestikti arttyrýǵa qajetti múmkindikter týǵyzady», dedi B.Jumaǵulov.
Sondaı-aq qujat ǵylymı jáne ǵyly-
mı-tehnıkalyq salany jetildirý, sondaı-aq onyń nátıjelerin kommersııalandyrýǵa baǵyttalǵan. Soǵan sáıkes engizilgen jańa normalar ǵylymı zertteýlerdiń keń shoǵyryn respýblıkalyq bıýdjetten qarjylandyrýǵa múmkindik beredi. Mundaı qadam qoldanbaly ǵylymı jańalyqtardyń kóptep ashylýyna jáne ǵylymnyń el ekonomıkasynyń damýyna qosatyn úlesin arttyrýǵa tyń serpin beredi.
«Qabyldanǵan zań jobasy ǵylym salasynda sybaılas jemqorlyq táýekelderin azaıtýǵa arnalǵan qosymsha quqyqtyq negizderdi qalyptastyrady. Ǵylymı jáne ǵylymı-tehnıkalyq qyzmet nátıjelerin kommersııalandyrýdyń jáne barlyq ǵylymı-zertteý jumysyn qarjylandyrýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
Sonymen qatar Ulttyq ǵylymı keńester men Ulttyq memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq saraptama ortalyǵynyń quzyretteri naqtylanady. Ǵylym men tehnıkany damytýǵa úles qosqan ǵalymdardy áleýmettik qoldaý men kótermeleý de kózdelip otyr. Osy maqsatpen jyl saıynǵy «Úzdik ǵylymı qyzmetker» syılyǵyn berý qarastyrylǵan.
Jalpy, bul zań jobasy elimizde ǵylym salasyn damytýǵa óz úlesin qosady dep senemiz. Sondaı-aq onda memlekettik bilim berý mekemeleriniń birinshi basshylarynyń rotasııasy qarastyrylǵan. Ol Bilim jáne ǵylym mınıstrligi belgilegen tártippen júrgiziledi», dedi Máýlen Áshimbaev.
Senat otyrysynda depýtattar «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ónerkásiptik qaýipsizdik, ındýstrııalyq aımaqtar, janýarlar dúnıesi, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar, energetıka, tabıǵı monopolııalar jáne ishki ister organdary qyzmetkerlerine turǵyn úı tólemderi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn da qarap, oǵan qosymsha túzetýler engizdi.
Soǵan sáıkes endi qyzmettik mindetin atqarý kezinde jaraqat alyp, jumystan shyǵyp qalǵan qyzmetkerge jáne qyzmet barysynda qaza tapqan ishki ister qyzmetkerleriniń otbasy múshelerine buryn taǵaıyndalǵan turǵyn úı tólemderi saqtalady.
Bul tarmaq buryn rettelmegen bolatyn. Iаǵnı eger polıseı qyzmet kezinde jaraqat alyp, ne qaıtys bolsa turǵyn úı járdemaqysy toqtatylatyn. Bul polıseı men onyń otbasynyń onsyz da kúrdeli jaǵdaıyn edáýir qıyndatady. Senatorlar saqshylar otbasy osyndaı jaǵdaıǵa dýshar bolǵan kezde belgilengen tólemderdi ıpoteka merzimi aıaqtalǵanǵa deıin nemese jaldamaly turǵyn úı tolyq satyp alynǵanǵa deıin saqtap qaldyrý týraly usynys aıtty.
«Bas komıtet qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde aýyr jaǵdaıǵa tap bolǵan: jaraqat alǵan, bir jerin syndyrǵan nemese kontýzııa alǵan ishki ister organdarynyń qyzmetkerlerin, sondaı-aq qaza tapqan qyzmetkerdiń otbasy múshelerin áleýmettik qorǵaýǵa arnalǵan túzetýler usynyp otyr. Onda, atap aıtqanda, ıpotekalyq shart nemese keıinnen satyp alynatyn turǵyn úıdi jaldaý sharty boıynsha mindettemeler oryndalǵanǵa deıin buryn belgilengen turǵyn úı tólemderin Úkimet belgilegen mólsher men tártipte saqtaý usynylady», dep atap ótti senator Sergeı Ershov óz baıandamasynda.
Senatorlar atalǵan áleýmettik túzetýlerdi bekitip, zań jobasyn Májiliske qaıtarýdy uıǵardy.
Senat otyrysynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine advokattyq qyzmet jáne zań kómegi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy da qaraldy. Bul zań jobasyna da Parlament depýtattary bastamashy bolǵanyn atap ótken jón.
Qujat, negizinen, azamattarǵa bilikti zań kómegin alý quqyǵyn beretin kepildikti arttyrýdy kózdeıdi. Soǵan oraı senatorlar zań konsýltanty mártebesinen úmitkerlerdi zań bilimin tekseretin testileýden bosatý usynylǵan normany alyp tastady. Senat depýtattary jan-jaqty talqylap, birqatar túzetý engizgennen keıin bul zań jobasyn da Májiliske qaıtarý týraly sheshimge keldi.
Sondaı-aq senatorlar «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde aýyl sharýashylyǵy janýarlarymen seleksııalyq-asyl tuqymdyq jumys júrgizýdi birizdendirýge baǵyttalǵan sharalar týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn qabyldady. Bul kelisim EAEO elderi arasynda asyl tuqymdy mal sharýashylyǵynyń jalpy naryǵyn damytýǵa jáne ózara saýda-sattyqtaǵy kedergilerdi joıýǵa arnalǵan.
«Kelisimde asyl tuqymdy mal sharýashylyǵy salasyndaǵy seleksııalyq-asyl tuqymdyq jumysty úılestirý jáne taldamalyq qamtamasyz etý jónindegi biryńǵaı tártipti belgileý kózdeledi. Seleksııalyq-asyl tuqymdyq jumysty úılestirýdi múshe memleketterdiń ýákiletti organdary júzege asyrady, taldamalyq qamtamasyz etý ǵylymı-zertteý uıymdaryna beriledi. Sondaı-aq kelisimde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe memleketterdiń asyl tuqymdy mal jáne seleksııalyq jetistikter týraly málimettermen almasýy kózdeledi», dedi zań jobasyn depýtattarǵa tanystyrǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov.
Budan basqa, senatorlar Memleket basshysynyń usynýy boıynsha Joǵarǵy sotynyń sýdıalaryn qyzmetten bosatý máselesin qarady. Serik Ábnásirov otstavkaǵa shyǵýyna baılanysty jáne Anatolıı Smolın basqa qyzmetke taǵaıyndalýyna oraı Joǵarǵy sot sýdıasy qyzmetinen bosatyldy.
Palata otyrysy sońynda senatorlar Premer-Mınıstrdiń atyna depýtattyq saýaldar joldady. Depýtat Aqmaral Álnazarova jastardyń densaýlyǵyna qatysty másele kóterse, senator Altynbek Nuhuly «Naýryz meıramyn» atap ótýdi ıdeologııalyq turǵydan tolyqtyrý jóninde usynysyn jetkizdi. Depýtat Nurtóre Júsip Úkimet nazaryn kitaphana jáne arhıv isi salasyna qoldaý kórsetý qajettigine aýdardy. Senator Dúısenǵazy Mýsın ara jáne maral sharýashylyqtaryn damytýǵa qatysty máselelerdi sóz etti.
