Ekonomıka • 08 Naýryz, 2021

Elektrondy saýda-sattyq qaıtse damıdy?

56 ret kórsetildi

Tós qaltasynan aqsha sýyryp saýdalasar adamdardyń sırep bara jatqanyn baıqap júrmiz. Bul qoǵam úshin jaǵymsyz da úrdis emes. О́te ońtaıly. Elektrondy kommersııanyń qaryshtap damı túskenin túrli zertteýlerden de ańǵaramyz. Qazaqstannyń onlaın saýda-sattyqqa beıimi qalaı? 2021-de bizdi qandaı trendter kútip tur? E-commerce-niń alǵa basýyna nendeı faktorlar kedergi keltiredi?

PwC Kazakhstan kompanııasy Sıfrly Qazaqstan qaýymdastyǵymen birlesip eki jyl boıy arnaıy zertteý jasaǵan. Zertteýge elektrondy kommersııa naryǵyn damytyp otyrǵan áleýetti oıynshylar qatysqan.

Bir jyl buryn ǵana elektrondy kommersııa kóp adamdar úshin ekinshi kezektegi satylym kanaly bolyp sanalatyn. Qatań shekteý men lokdaýnǵa toly 12 aıdan soń bólshek saýdadaǵy oıynshylar basymdyqtaryn ózgertti. Tutynýshylardyń onlaınǵa ketýi ınternet-alańdardyń kúrt damýyna yqpal etti. Onlaın satylymnyń eń sharyqtaǵan sáti 2020 jyldyń III toqsanyna sáıkes keledi, – deıdi zertteý avtorlarynyń biri Natalıa Lım.

2020 jyly bólshek elektrondy saýda naryǵy kólemi 82 paıyzǵa ósken (2019-ben salystyrǵanda). Iаǵnı, 327-den 596 mlrd teńgege. Ásirese, úshinshi toqsanda belsendilik artyp, ekinshi toqsanmen salystyrǵanda 65 paıyzǵa kóp saýda-sattyq jasalǵan.

«Eldegi pandemııa alǵashqy tolqynynyń sharyqtaýy ekinshi toqsannyń aıaǵy, úshinshi toqsannyń basyna kelgenin eskersek, kóptegen oıynshylar óz bıznesterin jańa baǵyttarǵa lezde beıimdeı alǵan. Qyzmet spektrin keńeıtip, servıs sapasyn arttyrǵan. Taýarǵa tapsyrys berý yńǵaıly ǵana emes, jyldam bola bastady. Adamdardyń elektrondy saýdaǵa kóbirek senim arta bastaǵany baıqalady» delingen zertteýde.

Alaıda tórtinshi toqsanda satylym kólemi 15 paıyzǵa ǵana ósken. 2019 jyldyń dál sol ýaqytynda ósim 86 paıyzdy kórsetip edi. Byltyr jyl sońynda onlaın saýdanyń baıaýlaýy sirá, karantın talaptarynyń jeńildep, kóptegen saýda mekemeleriniń offlaın qyzmet kórsetýimen baılanysty bolsa kerek. Degenmen onlaın saýda birjola quldyrady deýge kelmeıdi. Ol óz qarqynyn saqtap, tabys kólemi 213 mlrd teńgeni qurady. Tórtinshi toqsanda jasalǵan tranzaksııalar kólemi 8,5 mln, ıaǵnı, 2019-dyń tórtinshi toqsanymen salystyrǵanda 48 paıyzǵa kóp bolǵan. Sonyń áserinen ortasha chek kólemi 15 myńnan 23 myńǵa kóbeıgen.

«Lerýa Merlen Qazaqstan» kompanııasynyń habarlaýysha, mobıldi qurylǵydan keletin trafık artqan. Eger 2020-nyń basynda trafıktiń 57 paıyzy mobıldi qurylǵydan kelse, jyl sońynda bul kórsetkish 73 paıyzǵa jetken.

«Biz telefonnan kirgen jaǵdaıdaǵy saıt beıimdiligin qaıta qarap, kóp ózgeris jasadyq. Sonyń áserinen rásimdelgen tapsyrystar 27 paıyzǵa kóbeıdi» deıdi kompanııa.

Zertteýge atsalysqan kompanııalardyń aıtýynsha, 2021 jyly naryqty jyldam ári arzan oryndalatyn jetkizip berý qyzmetteri jaýlaı bastaıdy. Shaǵyn bıznester marketpleıs arqyly satylymdy belsendi júrgize bastaıdy. Sóıtip, óz bıznesin tek marketpleıs arqyly jáne onlaın iske asyratyn kásipkerler sany kúrt kóbeıedi. Tıisinshe, assortıment aıasyn da keńeıte túsedi.

«Saıtta taýar qanshalyqty kóp bolǵan saıyn, onyń klıenti de sonshalyqty kóp bolady. Qazir biz kóptegen jańa oıynshynyń naryqqa enip, óz taýarlaryn onlaın usyna bastaǵanyn kórip otyrmyz. Eldiń kez-kelgen óńirine jyldam ári tegin jetkizip berý qyzmetiniń jolǵa qoıylýy da bul salaǵa degen qyzyǵýshylyqty arttyrady. Saıtta tólem jasaý da qolaıly bola bastady» deıdi zertteýge qatysýshy Mechta.kz elektrondy dúkender jelisi ókilderi.

Qazaqstandaǵy elektrondy kommersııanyń basty kedergileri qandaı? Árıne, jolyn tapqan adam onlaın túrde óz saýdasyn damytady jáne onyń jemisin kóre alady. Bul sózimizge dálel kóp. Degenmen transshekaralyq taýarlar baǵasynyń ósýi E-commerce-niń damýyna qolbaılaý bolyp tur deıdi qatysýshylar. Mechta.kz ókilderiniń aıtýynsha, basty problema – halyqtyń tómen deńgeıdegi tyǵyzdyǵy. Sodan bolar, logıstıka qymbat ári kúrdeli. Infraqurylym nashar. Osyndaı qıyndyqtar taýardyń klıentke der ýaqytynda jetýine múmkindik bermeıdi. Kompanııalardyń baılamynsha, mobıldi ınternet sapasyn arttyrý da kún tártibiniń ózekti máselesi. Ásirese, ınternettiń baıaý bolýy óńirlerdegi ahýaldy qıyndatyp tur. «Budan bólek, ınfraqurylym logıstıkasyn keńeıtip, kýrerlik jáne logıstıkalyq kompanııalar sanyn arttyrsa da durys bolar edi» deıdi Kaspi.kz.

Qatysýshylardyń taǵy bir buıymtaıy – salyq zańnamasy men halyqaralyq tólem júıeleriniń jumysyn jetildirý. Dál osy eki máseleniń ońynan sheshilýiniń ózi eldegi elektrondy kommersııa damýynyń basty draıverine aınalmaq.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

«Ertis ormany» rezervatynda órt shyqty

Aımaqtar • Búgin, 21:30

Tarıhı jeńiske qol jetkizdi

Tennıs • Búgin, 20:12

Nar tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 20:10

Ekpe saldyrý ózekti

Medısına • Búgin, 20:07

Sheteldik basylymnan

Álem • Búgin, 20:02

Arýlarymyz alty júlde aldy

Sport • Búgin, 19:55

Qazaqstanǵa agrobank qajet pe?

Qazaqstan • Búgin, 19:51

Aıtyldy-oryndaldy: Jeti JOO jabyldy

Prezıdent • Búgin, 18:31

Qasıetti aıda qaıyrymdylyq jasady

Aımaqtar • Búgin, 09:20

Poıyz avtokólikti soqty

Oqıǵa • Keshe

ShQO-da mal urylary ustaldy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar