BJZQ-dan tólenetin aı saıynǵy zeınetaqy tóleminiń mólsheri Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2013 jylǵy 2 qazandaǵy № 1042 qaýlysynyń (Zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrý ádistemesine 2-qosymsha) erejelerine sáıkes eseptelgen zeınetaqy tólemderiniń jyldyq somasynyń on ekiden bir bóligi retinde aıqyndalady. Bul rette BJZQ-dan aı saıynǵy zeınetaqy tólemi eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 70% kem emes mólsherde júzege asyrylady. (Buryn BJZQ-dan aı saıynǵy zeınetaqy tólemi eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 54% kem emes mólsherde júzege asyrylǵan bolatyn).
Zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrý Ádistemesine sáıkes 2021 jyldyń 1 sáýirinen bastap zeınetaqy tólemderin júzege asyrýdyń birinshi jylyndaǵy zeınetaqy tólemderiniń jyldyq somasy zeınetaqy jınaqtary somasynyń zeınetaqy jınaqtary tólemderiniń mólsherlemesine kóbeıtindisi retinde esepteletin bolady – 6,5 %. Odan keıingi jyldary aı saıynǵy zeınetaqy tóleminiń mólsheri ótken jylǵy aı saıynǵy zeınetaqy tóleminiń mólsherin zeınetaqy tólemderin ındeksteý mólsherlemesine jyl saıyn arttyrý jolymen qaıta esepteletin bolady – 5%.
Mysal keltireıik: ZJ somasy = 6 000 0000 teńge Birinshi jyldaǵy zeınetaqy tólemderiniń jyldyq somasy: 6 000 000*6,5%=390 000 teńge; Birinshi jyldaǵy aı saıynǵy zeınetaqy tóleminiń mólsheri: 390 000/12 aı =32 500 teńge;
Ekinshi jylǵa arnalǵan aı saıynǵy zeınetaqy tóleminiń mólsheri: 32 500+ 32 500*5%=34 125 teńge. Budan basqa, zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrý Ádistemesinde belgili bir sanattarǵa jatatyn, ıaǵnı merzimsiz ýaqytqa belgilengen 1 nemese 2-toptaǵy múgedektigi bar, sondaı-aq, jınaqtary mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary esebinen keminde alpys aı jınaqtalatyn zııandy jáne qaýipti óndiristerde jumys istegen alýshylar úshin túzetiletin arttyrý koeffısıentteri kózdelgen. Bul rette, joǵaryda kórsetilgen sharttardyń bireýin ǵana emes, odan da kóbin qanaǵattandyratyn tulǵalar úshin eń úlken mánge ıe túzetý koeffısıenti qoldanylady.
Aıta ketý kerek, zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrýdyń atalǵan Ádistemesi 2021 jyldyń 1 sáýirinen bastap týyndaǵan qatynastarǵa qoldanylady. BJZQ-dan zeınetaqy tólemderin alý quqyǵyn 2018 jylǵy 1 qańtarǵa deıin iske asyrǵan adamdarǵa zeınetaqy tóleminiń jyl saıynǵy mólsheri eń tómen zeınetaqynyń otyz eselengen mólsherinen kem bolmaıdy (2021 jyly 30 h 43 272= 1 298 160 teńge). Tólemder buryn tańdalǵan keste boıynsha júzege asyrylady.
Zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrýdyń jańa Ádistemesine sáıkes, BJZQ-dan zeınetaqy tólemderin alý quqyǵyn 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap 2021 jylǵy 31 naýryzǵa (qosa alǵanda) deıin iske asyrǵan adamdarǵa 2022 jylǵy 1 qańtardan bastap aı saıynǵy zeınetaqy tólemderi 5% mólsherindegi zeınetaqy tólemderin ındeksteý mólsherlemesine ulǵaıtylatyn bolady, ol keıinnen jyl saıyn ındekstelip otyrady. Osylaısha zeınetaqy tólemderiniń mólsherin esepteýdi júzege asyrýdyń jańa Ádistemesi alýshylardyń eńbek jaǵdaılary men densaýlyǵynyń erekshelikterin eskeredi, sondaı-aq, BJZQ-dan beriletin jyl saıynǵy tólemder mólsherin ulǵaıtýǵa yqpal etetin bolady.
