«Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bıznesti transformasııalaý bastamasymen qolǵa alynǵan elimizdegi iri qanatqaqty jobalardyń biri – poıyzdar qozǵalysyn basqarýdy sıfrlandyrý men avtomattandyrý álemdegi eń ozyq 300 jobanyń arasynan iriktelip alyndy. Maqsat – magıstraldy jelilerdi zamanaýı talshyqty-optıkalyq baılanyspen qamtyp, qashyqtyqta ornalasqan temir jol beketterin basqarýdyń biryńǵaı dıspetcherlik ortalyǵyn qurý. Joba batys aımaǵynyń bes bólimshesi – Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý, Oral jáne Qyzylordanyń dıspetcherlik ortalyqtaryn biriktirý maqsatynda ótken jyldyń qyrkúıeginen bastap qolǵa alyndy. Sol kezden bastap tórt óńirdiń tájirıbeli 186 dıspetcheri Aqtóbege qonys aýdardy. Poıyzdar qozǵalysyn sıfrlandyrý jobasynyń iske qosylǵanyna úsh aı ýaqyt ótkenine qaramastan, búginde óz nátıjesin bere bastady», deıdi S.Ábdenov.
Osyǵan deıin «Qazaqstan temir joly» UK» AQ-qa qarasty árbir temir jol bólimshesiniń dıspetcherleri poıyzdardyń júrý qozǵalystaryn telefonmen basqaryp otyratyn. Máselen, temir jol bólimshesiniń dıspetcheri beket dıspetcherinen habarlama alǵannan keıin ǵana poıyzdyń qaı joldan ótetinin belgilep, baǵdarshamdardy qosýǵa sheshim qabyldaıtyn. Dıspetcherlik ortalyqtar biriktirilgennen poıyz qozǵalysy men baǵytyn telefonmen habarlaý júıesi joıylyp, bes oblys aýmaǵynan ótetin poıyzdar qozǵalysy birden Aqtóbedegi ortalyqqa túsip, belgili bir ýchaskege jaýapty dıspetcherdiń baqylaýynda bolady.
Poıyzdar qozǵalysyn basqarý ortalyǵyna Atyraý, Mańǵystaý, Qyzylorda, Batys Qazaqstan oblystarynan aýysyp kelgen 186 dıspetcherdiń basym bóligi – jas otbasylar. Kóship kelgender áleýmettik paketpen qamtamasyz etilgen. Taratyp aıtqanda, olarǵa ótken jyldyń sońynda 45 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde bir rettik ótemaqy berildi, páterleriniń jaldaý aqysyn eki jyl boıy kompanııa tóleıdi, otbasy músheleriniń jumysqa, balalarynyń mektep pen balabaqshaǵa ornalasýyna járdemdesken. Endi Aqtóbege qonys aýdarǵan qyzmetkerler kompanııa basshylyǵyna páterdiń jaldaý qunyna bólinetin qarajatty ıpotekanyń bastapqy paıyzdyq jarnasy túrinde aýdarýdy usynys etip otyr. О́ıtkeni kóptegen jas maman Aqtóbeden baspana satyp alyp, turaqtap qalýdy josparlaǵan.
S.Ábdenov dıspetcherlik ortalyqtardyń biriktirilýinen soń ońtaılandyrý jumystary bastalyp ketkenin de jasyrmady: «Buryn bes oblysta poıyzdar qozǵalysyn 300 dıspetcher rettep otyratyn. Qazir 186 qyzmetker Aqtóbege qonys aýdardy, 19 adam jasyna baılanysty zeınetkerlikke shyqty. Biriktirilgen beketterdegi 5 qyzmetker temir joldyń basqa bólikterine jumysqa aýystyrylsa, keıbireýleri kásibı biliktilikterin kóterý kýrstaryna oqýǵa jiberildi».
Poıyzdar qozǵalysyn basqarý ortalyǵynyń dıspetcheri Araılym Muqysheva Oral qalasyndaǵy temir jol bólimshesinde dıspetcher bolyp jumys istegen. Ol ótken jyldyń sońynda Aqtóbege qonys aýdarǵan. 12 temir jol beketi men 7 razezd boıyndaǵy poıyzdar qozǵalysyna jaýapty maman Reseı Federasııasy shekarasyndaǵy «Ozınkı-Qazaqstan» beketteri arasynda árli-berli ótetin júk poıyzdarynyń qozǵalysyn baqylaıdy. Naqtyraq aıtqanda, Ilesk temir jol beketinen júk poıyzdaryn qabyldap alyp, Ozınkı beketinde tapsyrady. Onyń ar jaǵynda – Reseı Federasııasynyń Saratov qalasy.
«Temirjoldyń Batys Qazaqstan oblysyndaǵy bólimshesinen 13 dıspetcher aýysyp keldik. Meniń otbasym da ózimmen birge keldi. Aqtóbede páter jaldap turamyz, balalarym mektep pen balabaqshaǵa ornalasty. Páteraqymyzdy kompanııa tólep otyr. Buryn da Oraldaǵy temir jol bólimshesinde «Ozınkı-Qazaqstan» aýmaǵyndaǵy júk poıyzdarynyń qozǵalysyna jaýapty bolatynmyn. Baqylaýymdaǵy osy temir jol bóliginiń uzyndyǵy 248 shaqyrymdy quraıdy», dedi A.Muqysheva. Ol qyzmetkerlerdiń páter jaldaý aqysyna beretin kompanııa qarjysynyń ıpotekaǵa baspana satyp alý úshin bankterge alǵashqy kepildik jarna túrinde aýdarylýyn maquldaıdy. «Mamandardyń jumys ornyn aýystyrýy, basqa qalaǵa qonys aýdarýy, páter alýy óte jaqsy múmkindik jáne ómirlik tájirıbe», deıdi maman.
Qyzylorda qalasynda 10 jyl boıy poıyz dıspetcheri bolyp jumys istegen Muhammed-Hanafııa Sııatov qazir «Qazaly-Sekseýil» jáne «Sekseýil-Qoskól» baǵytyndaǵy poıyzdar qozǵalysyn baqylaıdy. Osy biriktirilgen temir jol bóliginiń jalpy uzyndyǵy 456 shaqyrymǵa teń. «Qazaly-Sekseýil» baǵyty – eki jolaqty, uzyndyǵy 180 shaqyrym, qozǵalys avtomattandyrylǵan júıede basqarylady. Al «Qoskól-Sekseýil» baǵyty bir jolaqty, osy jol ýchaskesiniń uzyndyǵy – 246 shaqyrym. «Ol jaqtan Qaraǵandyǵa qaraı poıyz tapsyramyz. Qazir kúnine Shalqar temir jol beketi baǵytyna 15-17 poıyz ótkizip, Qaraǵandydan 6-7 poıyz qabyldaımyz. Bul buryn eki ýchaske edi, qazir bir ýchaskege biriktirildi. Jolaýshylar jáne júk poıyzdarynyń kidirissiz ótýin baqylap, joldardy ashyp-jaýyp, baǵdarshamdardy qosyp otyramyz. Sonymen qatar osy ýchaskeden ótetin júk jáne jolaýshylar poıyzdarynan ózge rezervtegi teplovozdar qozǵalysyn da baqylaımyz. Munymen birge dıspetcherler rels boıynda jumys istep jatqan temirjolshylardyń qaýipsizdigine de jaýapty bolady. Aqtóbege ótken jyldyń sońynda Qyzylordadan áıelim jáne úsh balammen birge kóship keldim. Balalardy balabaqshaǵa ornalastyrdyq. Endi tórtinshi sábıimizdi kútip otyrmyz. Buıyrsa ol aqtóbelik bolady. «QTJ» UK» AQ basshylyǵy páteraqymyzdy tólep otyr. Kóship kelgende júk tasymalynyń shyǵyndaryn kóterdi, 131myń teńge kóleminde bir rettik ótemaqy aldyq, deıdi M.Sııatov.
«QTJ Júk tasymaly» JShS Bas dırektorynyń marketıng jáne josparlaý jónindegi orynbasary Vladımır Petrovtyń aıtýynsha, poıyzdar qozǵalysyn basqarý ortalyǵy ashylǵaly kompanııanyń basy artyq shyǵyndary qysqaryp, 17 mlrd teńge qarjy únemdelgen. Sonyń ishinde dıspetcherlik ortalyqtardy ustap turý jáne lokomotıv parkiniń shyǵyndary azaıǵan.
Poıyzdar qozǵalysyn basqarý ortalyǵynyń negizgi baılanys kanaldary men sıfrlandyrý júıesin «QTJ» UK» AQ mamandary jasaqtaǵan. Endi osyndaı ortalyqty elimizdiń basqa óńirlerinde ashý josparda tur. Osy jyldyń sońyna deıin Almaty qalasynda ońtústik-shyǵys baǵyt boıynsha poıyzdar qozǵalysyn basqarý ortalyǵy ashylady dep kútilýde. 2022 jyly ortalyq-soltústik baǵyt boıynsha basqarý ortalyǵy Nur-Sultan qalasynda, ne Kókshetaý qalasynda ashylady dep josparlanǵan.
Aqtóbe oblysy