5 naýryzda Búkilqytaılyq halyqtyq kongress sessııasynyń ashylý rásiminde QHR tóraǵasy Sı Szınpınniń aldynda bir emes, eki kese shaı turǵany kózge tústi.
Qytaı kommýnıstik partııasy saıası bıýrosynyń jeti múshesiniń altaýynyń aldynda ádettegideı bir kese shaı tursa, tek Sı Szınpınniń aldynda ǵana osy joly eki kese shaı turdy.
Nege bir kese emes, nege eki kese?
Saraptap kóreıik.
Sı Szınpın 2012 jyldyń kúzinde Qytaı kompartııasynyń bas hatshysy bolyp, 2013 jyldyń kókteminde QHR tóraǵasy bolyp saılandy.
Sodan beri eldegi saıası bılikti óz qolyna shoǵyrlandyryp, Qytaıdyń ǵana emes, álem saıasatyna yqpaly turǵysynan dúnıedegi eń myqty saıasatkerge aınaldy.
Sı Szınpın bılikke kelgennen keıin Qytaı kompartııasy saıası bıýrosynyń múshelerin toǵyz adamnan, jeti adamǵa qysqartty.
Qatardan shyǵyp qalǵan eki adam kim deısiz ǵoı?
Ol ekeýi QHR-dyń Sı Szınpınge deıingi eki tóraǵasy Szıan Szemın men Hý Szıntaonyń adamdary edi. Ol ekeýi bılikten ketse de, óz adamdary arqyly úlken saıasatqa yqpal etip otyrǵan edi, Sı Szınpın olardy saıasatqa aralastyrmaýdyń jolyn osylaı tapty. Halyqqa «bastyqtardyń az bolǵany birimizge jaqsy, uly eldiń uly keleshegi úshin qabyldanǵan ulaǵatty sheshim» dep túsindirdi.
Burynǵy tóraǵalar men olardyń adamdary bolsa úlken saıasatqa aralasýdan ońaılyqpen bas tarta qoısyn ba, áste olaı emes.
Sondyqtan solardy meńzegen kompartııanyń «Jenmın Jıbao» gazeti 2015 jyldyń bir nomerinde «人走茶凉» degendi bilgen durys qoı, oılanaıyq" degen maǵynada maqala jarııalap, ketken kisilerdiń shaıy sýyp qalǵanyn eske saldy. Kimniń ruqsatymen, kimge qarsy jazylǵan maqala ekenin aıtyp jatý artyq bolar.
Al endi qazirgi tóraǵa Sı Szınpın bılikte qaı jylǵa deıin otyrady deısiz ǵoı?
Negizi, 2022 jylǵa deıin edi. «Edi» deıtinim, ol kisi eshqaıda asyqpaıtyn sııaqty.
Sı Szınpın bılikke kelgennen keıin baryn salyp QHR kompartııasy jarǵysyna kezinde Den Sıaopın engizip ketken «bir adamnyń bılik basynda eki merzimnen artyq otyrýyna bolmaıdy» degen bapty alǵyzyp tastaǵany esimizde.
Onyń ústine, ótken jyly el ekonomıkasyn damytýdyń 2035 jylǵa deıingi josparyn jarııalaǵan kezde-aq kóp nárseni uǵyp edik, al endi bıyl qabyldanǵan kompartııanyń besjyldyq josparynda alǵash ret el
ekonomıkasynyń besjyldyq jáne árjyldyq ortasha damý kórsetkishi jarııalanbaǵanyna nazar aýdardyq.
Onyń ornyna aldynda 142 betten turatyn 2035 jylǵa deıingi úlken jospar qabyldanyp qoıǵan. Bul jospar boıynsha 2035 jyly Qytaıdyń adam basyna shaqqandaǵy jalpy ishki ónim kólemi eki esege deıin ósý kerek.
Al ol úshin ol jylǵa deıin el ekonomıkasy jyl saıyn joq degende 5% ósip otyrýy tıis. Olaı bolsa, 2025 jylǵa deıingi ósim kólemin naqty kórsetpeı-aq qoıýǵa bolady. Onyń ústine, 2025 jyly ol kórsetkish oılaǵandaı bolmaı qalsa, onda odan keıin áli on jyl bılikte otyrǵysy keletin adamǵa artyq suraqtar qoıylyp ketýi múmkin.
Al Sı Szınpın artyq suraqty, artyq sózdi unatpaıdy.
Mine, kóp sózdiń ornyna aldyna bir emes, eki kese shaı quıǵyzyp, betin qaqpaqpen jaýyp qoıyp, «Meniń shaıym sýymaıdy» degendi meńzep otyr. «Eki shaıym da sýymaıdy» degendi ymdaý arqyly bılikten ketpeıtinin, joq degende áli eki merzim ornynda qalatynyn osylaı bildirdi.
Qytaı eli basshysynyń Shyǵystyń fılosofııalyq saltyna salyp shaı arqyly «sóılegenin» sózsiz uqtyq...
Batyrhan Qurmanseıit, shyǵystanýshy,
Halyqaralyq sala boıynsha PhD doktory, arnaıy Egemen Qazaqstan úshin
