Bıznesti damytýdyń kepili – ony quqyqtyq turǵyda qorǵaý

Forým jumysyna Qazaq­stan Prezıdentiniń ekonomı­kalyq damý máseleleri jó­nin­degi shtattan tys keńes­shisi S.Chakrabartı, «As­tana» HQO basqarýshysy, Stra­­tegııalyq josparlaý jəne refor­­malar agenttiginiń tór­aǵasy Q.Kelimbetov, Sybaı­las jemqor­lyqqa qarsy is-qımyl agent­tigi­niń tóraǵasy A.Shpek­baev, Kásip­ker­lerdiń quqyq­taryn qor­ǵaý jó­nindegi ýákil R.Júr­sinov, otandyq jáne sheteldik bız­nes, dıplo­ma­tııalyq korpýs, ha­lyq­aralyq uıym­dardyń ókilderi, son­daı-aq sala­lyq memlekettik organdar bas­shylyǵy qatysty.

Q.Kelimbetov forýmǵa qaty­sý­shylardyń nazaryn «Astana» HQO Elbasynyń bastamasymen «Bes ınstıtýsıonaldyq reformany» iske asyrý aıasynda qurylǵanyna aýdardy. Onyń aıtýynsha, osy bes reformanyń úsheýi bıznesti damy­týmen baılanysty boldy. S.Chakrabartıdiń pikirinshe, sy­baılas jemqorlyq, eń aldymen, eldiń bedeline úlken zııan kelti­redi. Sondaı-aq sybaılas jem­qorlyq salyq salý, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý júıesiniń buzylýyna, adam kapıtalynyń tómendeýine ákeledi, ınvestısııalardy azaıtady. Osyǵan baılanysty ol sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres úshin barlyq qural­dardy paıdalaný qajettigin atap ótti.

О́z kezeginde Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy qyzmet basshysy A.Shpekbaev ınvestor­lardy sybaılas jemqorlyqqa qarsy súıemeldeý jobasyna, komplaens qyzmet­teriniń jumysyna, memlekettik qyz­met­terdi elek­trondyq formatqa kó­shirýge jáne zańna­malyq ózge­ris­terge erekshe nazar aýdardy.

Sheteldik jáne otan­dyq ınvestorlardyń quqyq­tary men múddelerin qorǵaý – agenttiktiń basty basym­dyq­tarynyń biri. Atap aıtqanda, agenttik «Ata­meken» UKP-men birlesip 2018 jyldan bastap kásipkerlik sýbek­tileri tap bolatyn barlyq proses­terdi sybaılas jem­qorlyq­qa qarsy súıemeldeýge arnal­ǵan Protecting business and invest­ments joba­syn iske asyrýda. «Búginde agent­tik jalpy so­masy 38 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn 650-den astam ın­vestısııalyq jáne bı­znes-jobalardy sybaılas jem­qorlyqqa qarsy súıemeldeıdi. Inves­tı­sııasynyń jalpy somasy 20,9 mlrd AQSh dollaryn quraıtyn ár besinshi jobada sheteldik qatysý bar»,  dedi A.Shpekbaev. Onyń aıtý­ynsha, bıznes-qurylymdardyń sy­baılas jemqorlyqqa qarsy saıa­satty belsendi paıdalanýy – agenttik qyzmetiniń taǵy bir ma­ńyz­dy baǵyty bolyp sanalady. Ol bıznesti júrgizý kezinde parasat­tylyqtyń myzǵymas standartqa aınalýy tıis ekenin atap ótti.

Bul máselede, onyń pikir­in­she, halyqaralyq deńgeıdegi kor­po­ratıvtik sektorda keńi­nen damyǵan komplaens-qyz­metterdi qoldaný tájirıbesi ma­ńyzdy. Búgingi tań­da komplaens qurylymdary «Samuryq-Qa­zyna» qorynda jáne onyń quramyna kiretin 12 kom­panııada jumys isteıdi. Sony­men qatar, komplaens-qyz­met­terdi qurý boıynsha jumys Qazaqstannyń iri jeke kompanııalary tarapynan qol­daý tapty. A.Shpekbaev atap ótkendeı, agenttik jumysynyń kelesi baǵyty – bıznesti júrgi­zýge kedergi keltiretin laýazymdy tulǵalarǵa qatysty qyl­mystyq qýdalaý sharalaryn iske asyrý.

«Qabyldanyp jatqan júıe­li jáne keshendi sharalardyń nátıjesinde sybaılas jem­qorlyq qylmystarynyń sany jyl saıyn turaqty túr­de tómendep keledi. Atap aıt­qanda, 3 jyl ishinde 11%-ǵa tó­mendedi. Myńnan astam kásip­kerdiń quqyqtary men múdde­leri olardyń qyzmetine zańsyz aralasýdan qorǵaldy», dedi agenttik tóraǵasy.

Otandyq jáne sheteldik bir­qatar kompanııanyń ókilderi bız­nestiń ózekti problemalary men olardy sheshý múmkindikteri týra­ly pikirlerin bildirdi. Sondaı-aq forým alańynda Koreıa, Ior­danııa jáne Nıder­land elshi­leri bıznes pen ınvestısııa­lardy qoldaý boıyn­sha óz tájirıbelerin tanystyrdy. Iordanııalyq dıp­lomat Iýsýf Abdelganı eki el arasyndaǵy erkin saýda aı­maq­taryn qurý jáne dári-dármek pen kıim shyǵaratyn zaýyt­­tar salý máselelerindegi ynty­maq­­tastyqtyń múm­kin­dikterine toqtaldy. Qaty­sýshylar iskerlik ahýaldy jaq­sartý keleshegin, memleket pen bıznes arasyndaǵy ózara qarym-qatynastardy transformasııalaýdy, sondaı-aq pandemııadan keıingi daǵdarysty birlesip eńserý sharalaryn talqylady.

Forým jumysynyń qory­tyndysy boıynsha bıznes-qo­ǵam­dastyq ókilderiniń bar­lyq esker­týleri men usynys­tary odan ári pysyqtaý úshin Úkimetke jiberi­letin bolady.