Qyzmet kórsetý nysandary jıi buzady
El óńirlerindegideı elordada da karantın talaptaryn buzý oqıǵalary azaımaı tur. Máselen, Nur-Sultan qalalyq polısııa departamenti Jergilikti polısııa qyzmetiniń basshysy Arman Aıtmaǵambetovtiń aıtýynsha, túrli baılanys quraldary arqyly azamattardan bıznes nysandarynyń karantın rejimin buzǵany týraly habarlamalar kún saıyn túsip turady. Iаǵnı Jergilikti polısııa qyzmetiniń basshysy kásipkerlik sýbektilerin tekserý irikteý arqyly júrgizilmeıtindigin aıtady. «Qala turǵyndarynan 102 arnasy, áleýmettik jeliler, messendjer chattary arqyly belgili bir kóńil kóterý ornynyń karantın rejimin buzǵany týraly habarlama túsedi. Soǵan oraı áreket etip, karantın rejiminiń buzylýyn tekseremiz», dedi ol.
Jyl basynan beri qalada karantın rejimin buzýdyń 635 faktisi anyqtaldy. Onyń ishinde túngi klýbtar, meıramhanalar, dámhanalardyń karantın rejimin buzǵany týraly – 532, dúkender, saýda ortalyqtary, bazarlarda – 51, shashtarazdar, sulýlyq salondary, saýnalarda 26 fakti anyqtaldy. Karantın talaptaryn buzýǵa qatysty anyqtalǵan faktiler boıynsha materıaldar Nur-Sultan qalalyq taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentine jiberilgen. Bul rette búginge deıin 140 zańdy tulǵa 29 mln teńgeden astam somaǵa ákimshilik aıyppul arqalaǵan kórinedi.
Al Nur-Sultan qalasynyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri Sarqyt Beısenova usynylǵan naqty rejimder saqtalǵan jaǵdaıda epıdemııalyq jaǵdaıdyń belgili bir deńgeıde jaqsara túsetini barlyq ýaqytta baıqalatynyn jetkizdi.
«Eki aptalyq ınkýbasııalyq kezeńdi qadaǵalap otyramyz. Eger buzýshylyqtar oryn alǵanyn baıqasaq, onda munan úlken nátıje kóre almaımyz. Degenmen belgili bir nysanda uzaq ýaqyt shekteý is-sharalaryn qabyldaıtyn bolsaq, sol kezde baılanysta bolǵan adamdar arasyndaǵy naýqastanýdyń tómendegenin kóremiz», dedi bas sanıtarlyq dáriger.
Jıyn-toı tyıylmaı tur
Koronavırýstyń tez taralyp jatqanyna qaramastan, astanada toı-tomalaq ótkizetinder tyıylmaı tur. Osy oraıda monıtorıng toptarynyń jumysy karantındik shekteý is-sharalarynyń buzylýyn anyqtaý jáne jolyn kesýge baǵyttalǵan.
«Qazirgi ýaqytta monıtorıng toptary kúndelikti reıd is-sharalaryn júrgizip, 100-den astam kásipkerlik nysanyn qamtıdy. Bul rette jeke tulǵalar tarapynan da, kásipkerlik sýbektiler tarapynan da karantın is-sharalaryn saqtamaý faktileri anyqtalyp jatyr. Iаǵnı tyıymdarǵa jáne koronavırýs ınfeksııasy taralýynyń táýekeline qaramastan úılený toıy, týǵan kún, kóńildi keshter syndy buqaralyq is-sharalardy uıymdastyrý men ótkizý tyıylmaı otyr. Nysandarda kóp adam jınalady jáne áleýmettik araqashyqtyq pen sanıtarlyq normalar saqtalmaıdy», dedi bas sanıtarlyq dáriger elorda ákimdiginde ótken brıfıng barysynda.
Aıtalyq, osy jyldyń 1 qańtary men 7 sáýiri aralyǵynda polısııaǵa shekteý is-sharalarynyń buzylǵany týraly 423 materıal túsken. Bular boıynsha is qaralyp, 29 mln teńgeden astam somaǵa 146 ákimshilik aıyppul salynǵan. 72 aıyppul qysqartylǵan tártippen 12 mln teńgeden astam mólsherde tólengen.
Aıyppul salynyp, jumysy toqtatyldy
Elorda soty karantın rejimin jıi buzǵan 36 kásipkerlik sýbektisiniń jumysyna ýaqytsha tyıym saldy.
«Osy jyldyń 1 qańtary men 14 aqpany aralyǵynda sotqa 47 kásipkerlik sýbektisine qatysty 52 ákimshilik is sotqa jiberildi. Olar: «Sova», «Janym Soul» karaoke-bary, «Alanya» túngi klýby, «Eho» bary, «Zoloto» meıramhanasy, «Stories» laýndj-bary, «Tekıla» dámhana-bary, «Respawn» kompıýterlik klýby», dedi bas sanıtarlyq dáriger.
Onyń dereginshe, sot 36 kásipkerlik sýbektisine qatysty 6 mln teńge mólsherinde ákimshilik jaýapkershilikke tartý týraly sheshim qabyldaǵan. Sonymen qatar atalǵan nysandardyń jumysyna 1 aıdan 3 aıǵa deıin tyıym salyndy.
«Máselen, «Janym Soul» karaoke-baryna 70 AEK aıyppulmen 1 aıǵa, «Alanya» túngi klýby 100 AEK-pen 3 aıǵa jumysy toqtatyldy. «Tekıla» karaoke-baryna 170-200 AEK mólsherinde 4 ákimshilik aıyppul salyndy jáne 1 aı jumys isteı almaıdy. «Zolota» meıramhanasy da jumysyn bir aıǵa toqtatty jáne 100 AEK kóleminde aıyppul tóleıdi. «Respawn» kompıýterlik klýby 5 AEK aıyppul tólep, 2 aı jumys isteı almaıdy. «Aqqaıyń» saýnasyna da 5 AEK mólsherinde aıyppul tóledi. Onyń da jumysyna 1 aıǵa tyıym salyndy», dedi S.Beısenova.
Bas sanıtarlyq dáriger sot uıǵarymyn oryndaý úshin 13 kásipkerlik sýbektisiniń esikteri mórlengenin jetkizdi. Sondaı-aq «Tekıla» karaoke-bary men «Alanya» túngi klýbyna elektr energııasy men sý berý toqtatylǵan. Jalpy, búginde elordanyń árbir aýdan ákimdigi janynda 8 monıtorıng toby jumys istep jatyr. 15 aqpanǵa deıingi is-áreket algorıtmine sáıkes nysanda shekteý is-sharalarynyń buzylǵandyǵy anyqtalǵan jaǵdaıda monıtorıng toptary shuǵyl habarlama beretin. Sonyń negizinde Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý basqarmasynyń laýazymdy tulǵalary jospardan tys tekserý júrgizedi. Osy jyldyń 1 qańtary men 14 aqpany aralyǵynda basqarmaǵa 287 habarlama túsip, onyń negizinde 279 jospardan tys tekserý júrgizildi. Nátıjesinde, buzýshylyqtardy joıý týraly 237 uıǵarym berildi.
Sarhat Beısenovanyń aıtýynsha, 238 zańdy jáne jeke tulǵa ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, olarǵa jalpy somasy 57 mln teńgeden asatyn aıyppul salyndy. Onyń ishinde kásipkerlik sýbektileriniń 141 tulǵasy 52 mln jáne 96 jeke tulǵa 4 mln teńgeden astam aıyppul tóledi.
Orazany otbasy ortasynda ótkizýge shaqyrdy
Nur-Sultan qalasynyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigeri Ramazan aıynda aýyzashardy tek otbasynyń ortasynda ótkizýge shaqyrdy.
«Qurmetti elorda turǵyndary men qonaqtary! Bizdiń qoǵam úshin mańyzdy dinı mereke – qasıetti Ramazan aıy jaqyndap keledi. Bul elimizdiń kóptegen azamaty úshin úlken mańyzǵa ıe. Qalanyń barlyq azamatynan mereke kúnderi túsinistikpen qarap, karantın rejimin qatań saqtaýyn suraımyz. Biz dindar adamdardyń rýhanı jáne dinı sezimderine qurmetpen qaraımyz. Alaıda qaýipti vırýstyń aýyr pandemııasy barlyǵynyń densaýlyǵyna qaýip tóndiredi», dedi S.Beısenova. Ol osyǵan baılanysty Nur-Sultan qalasynyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti shekteý sıpatyndaǵy barlyq is-sharany eskerýdi jáne saqtaýdy, atap aıtqanda ujymdyq is-sharalardy, onyń ishinde úı jaǵdaıynda ótkizbeýdi usynatyndyǵyn aıtty.
«Sonymen qatar qonaqasy nemese birge ýaqyt ótkizý úshin kelgisi keletin otbasy músheleri men dostaryna da kelýge jol bermeý kerek. 65 jastan asqan adamdar táýekel tobynda qalady. Osyǵan baılanysty qasıetti Ramazan aıynda aýyzashardy tek otbasy ortasynda ótkizýdi usynamyz. Pandemııa kezinde áleýmettik araqashyqtyq saqtaý óte mańyzdy ekenin umytpańyzdar. Sondyqtan barlyq usynystardy oryndaýǵa jáne pandemııa men kúreste jaýapkershilik pen birlikti kórsetýge shaqyramyz», dedi elordanyń bas sanıtar dárigeri.
Syrqattaný kóbeıe tústi
Qazir elordada da epıdemıologııalyq ahýal turaqsyz. Qala Epıdemıologııalyq jaǵdaıdy baǵalaý matrısasy boıynsha bir aı boıy «qyzyl aımaqta» tur. Osy jyldyń basynan beri qala boıynsha syrqattanǵandar sany 15 myńnan asty. Pandemııa bastalǵannan beri 34 007 jaǵdaı tirkeldi. Onyń ishinde 21 957 sımptomdy jáne 12 050 sımptomsyz.
Qalanyń bas sanıtarlyq dárigeri aıtqandaı, aqpan aıynda syrqattanýshylyq dınamıkasy qańtar aıymen salystyrǵanda 25 paıyzǵa tómendeý bolsa, naýryz aıynan bastap elordada syrqattanýshylyqtyń turaqty ósýi baıqalady. Vırýs juqtyrý naýryz aıy men sáýirdiń 7 kúniniń qorytyndysy boıynsha qańtar men aqpan aılaryna qaraǵanda 2 338 jaǵdaıǵa kóbirek tirkeldi.
«17 naýryzdan bastap aýrýdyń kúndelikti ósýi 1 paıyzdan asyp, 20-25 naýryz aralyǵynda 0,64 paıyzǵa deıin tómendedi. Sońǵy 12 kúnniń ishinde bul kórsetkish orta eseppen 1,2 paıyzǵa saqtalyp otyr. Sońǵy táýlikte 578 bastapqy jaǵdaı tirkeldi. Sımptomy bar – 404 jaǵdaı, sımptomsyz – 174 jaǵdaı. Sońǵy aptadaǵy syrqattaný kórsetkishteri aldyńǵy aptanyń deńgeıinen 23 paıyzǵa joǵary. Júz myń turǵynǵa shaqqandaǵy qarqyndy kórsetkish 249,6-ny qurady. Reprodýktıvtilik sany 1-den joǵary», dedi S.Beısenova.
