Qoǵam • 14 Sáýir, 2021

Qazaqstanda «Jas adamnyń áleýmettik-psıhologııalyq ál-aýqat ındeksi» ázirlenedi

41 ret kórsetildi

Qazaqstanda alǵash ret «Qazaqstan jastary arasynda sýısıdtiń aldyn alý boıynsha profılaktıkalyq is-sharalardyń sapasyn baǵalaý atlasy» jáne «Jas adamnyń áleýmettik-psıhologııalyq ál-aýqat ındeksi» ázirlenetin bolady. Bul jaıynda «Jastar arasynda sýısıdtiń aldyn alý boıynsha sharalar keshenin ázirleý jáne iske asyrý» jobasynyń bastalýyna arnalǵan baspasóz konferensııasynda belgili boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Is-sharaǵa Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Shahmardan Baımanov, «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KEAQ Basqarma tóraǵasy Lıma Dıas, «Qazaqstannyń teń quqyqtary men teń múmkindikteri ınstıtýty» QQ prezıdenti Margarıta Ýskembaeva, joba úılestirýshisi Aıgúl Beımısheva qatysty.

Respýblıkadaǵy osyndaı kúrdeli taqyrypqa psıhologtardyń, áleýmettanýshylardyń, psıhıatrlardyń kásibı qyzyǵýshylyǵy kezdeısoq emes. Qazaqstan óz-ózine qol jumsaý sany boıynsha álemde úshinshi orynda tur. Sýısıdtiń barlyq jaǵdaılarynyń 60%-dan astamy 15-17 jas aralyǵyndaǵy jastarǵa tıesili. Ekinshi qaýip toby-25-29 jas aralyǵyndaǵy jastar. Statıstıkaǵa sáıkes, jastar arasynda sýısıd jaǵdaılarynyń 90%-dan astamyn mektep pen otbasy qozdyrady. Bul rette, 2020 jyly «Qazaqstannyń teń quqyq pen teń múmkindik ınstıtýty» QQ júrgizgen zertteýge sáıkes, árbir tórtinshi jas qazaqstandyq ózine-ózi qol jumsaý múmkindigi týraly oılanatyn. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha neǵurlym qolaısyz óńirler – Almaty, Túrkistan, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy jáne Almaty oblystary dep ataldy.

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Shahmardan Baımanov jobany qorytyndylaý kezinde halyqaralyq uıymdardyń tájirıbesin de, AQDM atqarymdaryn da eskerý qajettigin alǵa tartty. Al nátıjeler respýblıkanyń barlyq óńirlerine taratylýy qajet. Sondaı-aq mınıstrlikpen jyl saıynǵy «Qazaqstan jastary-2021» baıandamasyn daıyndaý sheńberinde analıtıkalyq derekter keltirilip, olardyń negizinde qazaqstandyq jastardyń beınesi berilip, osy jas tobyndaǵy sýısıdtik kóńil-kúı boıynsha aqparat engizýdi usyndy.

Onlaın baspasóz konferensııasyna qatysýshylar osy jyldyń 1 naýryzynan bastap «Jastar arasynda sýısıdtiń aldyn alý boıynsha sharalar keshenin ázirleý jáne iske asyrý» respýblıkalyq jobasynyń iske qosylǵany týraly aıtty. Joba 9 aıda júzege asýy tıis. QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń tapsyrysy boıynsha jáne «Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy» KEAQ granttyq qoldaýymen elimizdiń 17 óńirinde «Qazaqstannyń teń quqyq pen teń múmkindik ınstıtýty» QQ iske asyrylýda.

«Qazaqstannyń teń quqyq pen teń múmkindik ınstıtýty» QQ prezıdenti Margarıta Ýskembaeva qor 2010 jyldan bastap qazaqstandyq jastar arasynda sýısıdtik kóńil-kúıge túrli áleýmettik zertteýler júrgizip kele jatqanyn, sol kezde QQ QR-da sýısıdtiń aldyn alýdyń jalpyulttyq baǵdarlamasyn qurýdy usynǵanyn habarlap, sýısıdtiń jasóspirimder úshin de, olardyń otbasylary úshin de ońaı taqyryp emes ekenin atap ótti.

«Qazaqstannyń teń quqyq pen teń múmkindik ınstıtýty» qorynyń mamandary 10 jyl ishinde aǵymdaǵy jaǵdaıdy baǵalaý úshin ǵana emes, sonymen qatar memlekettik qurylymdar men nysanaly toptar – ata – analar men qamqorshylar, oqý oryndary úshin jastar arasynda sýısıdtik áreketterdiń aldyn alý, sondaı-aq olardyń psıhıkalyq densaýlyǵyn saqtaý jáne nyǵaıtý boıynsha usynymdar ázirleý úshin de mol tájirıbe jınaqtady.

Jobanyń úılestirýshisi Aıgúl Beımıshevanyń aıtýynsha, osy jyly joba aıasynda respýblıkada alǵash ret jasóspirimniń «táýekel tobyna» kirýin taldaý maqsatynda «Qazaqstan jastary arasynda sýısıdtiń aldyn alý boıynsha profılaktıkalyq is-sharalardyń sapasyn baǵalaý Atlasy» jáne «Jas adamnyń áleýmettik-psıhologııalyq ál-aýqat ındeksi» ázirlenedi. Budan basqa, atalǵan qujattardy ázirleýdi eskere otyryp, jobaǵa qatysýshylar Qazaqstannyń árbir óńiri úshin sýısıdtiń aldyn alý boıynsha arnaıy is-qımyl josparyn daıyndaıdy, alynǵan bilimdi jergilikti deńgeıde odan ári taratý úshin oblystyq deńgeıdegi 170 jattyqtyrýshyny oqytady. Aqyrynda, jastar arasynda sýısıdtiń aldyn alý boıynsha 1000 ata-ana men qamqorshyny oqytý uıymdastyrylady. Maqsaty - jasóspirimge psıhologııalyq kómek kórsetýge qatysty psıhologııalyq kómek pen stıgmaǵa qol jetkizý boıynsha kedergilerdi azaıtý.

Jobany iske asyrýdyń 9 aıynda 20 myńnan astam qatysýshyny tikeleı, múmkindiginshe 50 myń adamdy qamtý kózdelip otyr. Osy shara aıasynda 1 mln qazaqstandyqty aqparattandyrý jumystary josparlanǵan.  

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda avtobýs baǵanǵa soǵyldy

Oqıǵa • Búgin, 09:54

Batys Qazaqstanda kıikter ólip jatyr

Aımaqtar • Búgin, 09:44

14 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:13

«Barystyń» alǵashqy transferi

Hokkeı • Búgin, 08:50

Gala-baletter: bı kórkemdigi

О́ner • Búgin, 08:44

Ǵasyrlardy toǵystyrǵan ǵajaıyp

О́ner • Búgin, 08:40

Kómir baıytý fabrıkasy iske qosyldy

Aımaqtar • Búgin, 08:38

«Án» be, «ún» be?

Rýhanııat • Búgin, 08:36

Jýrnalıst Qasym

Rýhanııat • Búgin, 08:34

Sóz soıyl: Ázil-ospaq

Rýhanııat • Búgin, 08:32

Sóz soıyl: Táýbeli maqal-mátel

Tanym • Búgin, 08:27

Dalalyq órkenıet taǵylymy

Tarıh • Búgin, 08:23

Balaǵa meıirin tókken polıseı

Qoǵam • Búgin, 08:21

Balabaqshanyń joǵynan bary jaqsy

Aımaqtar • Búgin, 08:18

Kásipke baýlý – qasıetti borysh

Aımaqtar • Búgin, 08:16

Aty-jónimizge abaı bolaıyq

Qoǵam • Búgin, 08:14

Úı ishindegi úılesim

Pikir • Búgin, 08:06

Qoı baqqan ozar...

Aımaqtar • Búgin, 08:03

Halyqaralyq qujattar qabyldandy

Qazaqstan • Búgin, 07:58

Aısberg aqıqaty

Ádebıet • Keshe

Joq kitapty izdeý

Ádebıet • Keshe

Krest-kedergi...

Ádebıet • Keshe

Zaısanda mal qyrylyp jatyr

Aımaqtar • Keshe

Qaıyrymdylyq– qaıyrly is

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar