О́ner • 20 Sáýir, 2021

Tamılanyń tartýy

84 ret kórsetildi

Qyrǵyz ben qazaq ejelden aýyly aralas, qoıy qoralas, qatar qonǵan qanattas el edi.

Olar ata qonystarymen ǵana aıyldas emes, ádebı, mádenı ómirde de dám-tuzy jarasqan dala kóshpelileri desek bolady.  Byltyr áleýmettik jelini qyrǵyzdyń qarshadaı ǵana talantty músinshi qyzy Tamıla Mamatovanyń tańǵajaıyp týyndysy – zańǵar jazýshy Shyńǵys Aıtmatovtyń alyp músini aralap ketken bolatyn.

Sátti skýlptýra bizdi beıjaı qal­dyrmady. Dereý baýyr­las eldiń bádizshi begimin bas gazetimizge shyǵaryp, shyn talanttyń shyǵarmashylyǵy týrasynda az-kem áńgime órbite qoıǵanymyz bar. Atalǵan maqalamyzda da aıttyq, bizdi tań-tamasha etken Aıtmatov kó­kemizdiń álgi alyp eskertkishi – I.Re­pın atyndaǵy Sankt-Peterbýrg beıneleý óneri, músin jáne arhıtektýra ınstıtýtyn 2018 jyly bitirgen músinshi qyzdyń dıplom jumysy ǵana eken.

Jasyratyn nesi bar, bizdegi bir-birinen aınymaı múlgigen músinderdi kórgende «Tamılanyń Shyńǵysyndaı eskertkish Abaıymyzda da bolsa» dep artynsha ar­mandap qalǵanymyz da bar. Onyń ústine byltyr Abaı atamyzdyń 175 jyl­dyq mereı­toıy ótip jat­qany belgili. Jo­­ǵaryda aıt­qan jazbamyzdyń sońyn «Ha­kimniń asqaq tulǵasyn shablon­nan shyǵaryp, erkin somdaıtyn Tamılaǵa tapsyrys bersek talaıdyń kó­keıindegi Abaı Alataýdyń arǵy qaqpasynan alshańdaı kiretinine kúmánimiz joq», dep aıaqtappyz.

Tamıla tamyr bizdiń arman-óti­nishimizdi aıaqasty etpeı, az arada jaq­sy jańalyǵymen bólisti. Bizden basqa da jeli qoldanýshylary sheberge Abaı atamyzdyń músinin soǵýyn surap ótinish aıtqan bolsa kerek. Tamıla tolǵana kele saz balshyqty sóıletip, qazaq sózi men oıynyń, mádenıeti men ádebıetiniń alyp temirqazyǵy – Abaı músinin somdap shy­ǵypty. Týyndy shynymen Tamılanyń tańǵajaıyp týyndysy deýge turarlyq erekshe quıylyp túsken. О́ziniń aıtýynsha, músinshi qyzymyz Abaıdyń kóptegen músinin qarap shyqqan, alaıda onyń aqyndyǵynan bólek tereń oıshyl, hakim dárejesindegi oıly otyrysy kóp eskertkishten kórine qoımaǵan. «Men Abaı tereńine osy turǵydan úńildim. Abaıdyń uldarymen túsken sýretine qarap otyryp jaýapty iske uly qul­shynyspen kirisip kettim», deıdi T.Mamatova.

Músin tez arada saz bal­shyqtan som­dalyp shyq­qanymen, modeldi qoladan quıýǵa qarajat kerek. Jelide jańa músinniń aıaqtalýyna atymtaı jomarttyq tanytatyn azamattar iz­dep jar saldyq. Sol zamatta-aq Arqa óńirine ǵana emes, Alashqa tanymal azamat, belgili mesenat – Bekzat Al­tyn­bekov keri baılanysqa shyǵyp, qa­­jetti qarajatty aýdaratynyn jet­kizdi.

Sondaı-aq qoladan qu­ıyl­ǵan hakim músinin bas­qa eshqaıda emes, bas­tama kótergen el gazeti «Egemen Qazaq­stan»-ǵa syıǵa tartatynyn aıtty. «Bú­­kil qazaq zııalylary basshylyq etken ata basylymnyń arǵy bastaýyn­da tutas Alash ıdeıasynyń altyn qoı­naýy – Abaı tur. Bas aqyn bas basylymda tursa, qandaı ǵanıbet?!», degen Bekzat myrza óziniń jomarttyǵyn ǵana emes, qazaq rýhanııaty úshin qa­jyr­ly qaıratker ekendigin tanytty. О́z kezeginde gazet basshysy Darhan Qydyráli músindi sátti somdaǵan mú­sinshi Mamatovaǵa, jumystyń jemisti aıaqtalýyna at salysyp, redaksııaǵa syıǵa tartqan atymtaı Altynbekovke ujym­nyń ǵana emes, gazettiń barlyq oıly oqyrmany atynan alǵys aıtty.

Músindi elge jetkizýde eńbek etken azamattar boldy. Bıýstti sheberhanadan alyp shyǵyp, Almatyǵa jetkizgen gazetimizdiń Qyrǵyzstandaǵy arnaýly tilshisi, áriptesimiz  Nazarbek Baı­jigi­tov bolsa, ol jerden almatylyq árip­tes­terimiz qarsy alyp, Nur-Sultanǵa jetkizdi.

 Mine, kópten kútken hakim bıýsti qazaq sóziniń qara sha­ńyraǵy tórine osylaı qur­metpen jaıǵasty.

«Eı, qara tas! Meniń seni qalaı súıetinimdi sezseń ǵoı! Seni qaıy­rym­syz deıtinderdiń ózderi qatty!» dep tebirenetin Tamıla talanttyń osynaý tań­ǵajaıyp týyndysyn biz, tek gazet redaksııasyna ǵana emes, jalpy qazaq eline tartqan tamasha tartýy dep bildik.

Abaı – tek qazaqtyń ǵana qamyn oılaǵan qatardaǵy qa­lamger emes, adam­zatqa ortaq alyp tulǵa, kemel ke­meńger.

Tamıla somdaǵan músinge qarap otyrǵan bolsańyz, onyń oıly júzinen «Adamzattyń bárin súı, baýyrym dep» degen naqylyn shyn uǵasyz.

Abaı – ult aınasy. Abaıdan Alash­tyń aıqyn dıdary kórinedi.

Gazet ǵımaraty Abaı músinimen tipti asqaqtaı túskendeı. Tipti ajarla­nyp ketkendeı!

Sońǵy jańalyqtar

Erteń Qazaqstan quramasy Beıjińge attanady

Qysqy sport • Búgin, 11:15

Uqsas jańalyqtar