Olar ata qonystarymen ǵana aıyldas emes, ádebı, mádenı ómirde de dám-tuzy jarasqan dala kóshpelileri desek bolady. Byltyr áleýmettik jelini qyrǵyzdyń qarshadaı ǵana talantty músinshi qyzy Tamıla Mamatovanyń tańǵajaıyp týyndysy – zańǵar jazýshy Shyńǵys Aıtmatovtyń alyp músini aralap ketken bolatyn.
Sátti skýlptýra bizdi beıjaı qaldyrmady. Dereý baýyrlas eldiń bádizshi begimin bas gazetimizge shyǵaryp, shyn talanttyń shyǵarmashylyǵy týrasynda az-kem áńgime órbite qoıǵanymyz bar. Atalǵan maqalamyzda da aıttyq, bizdi tań-tamasha etken Aıtmatov kókemizdiń álgi alyp eskertkishi – I.Repın atyndaǵy Sankt-Peterbýrg beıneleý óneri, músin jáne arhıtektýra ınstıtýtyn 2018 jyly bitirgen músinshi qyzdyń dıplom jumysy ǵana eken.
Jasyratyn nesi bar, bizdegi bir-birinen aınymaı múlgigen músinderdi kórgende «Tamılanyń Shyńǵysyndaı eskertkish Abaıymyzda da bolsa» dep artynsha armandap qalǵanymyz da bar. Onyń ústine byltyr Abaı atamyzdyń 175 jyldyq mereıtoıy ótip jatqany belgili. Joǵaryda aıtqan jazbamyzdyń sońyn «Hakimniń asqaq tulǵasyn shablonnan shyǵaryp, erkin somdaıtyn Tamılaǵa tapsyrys bersek talaıdyń kókeıindegi Abaı Alataýdyń arǵy qaqpasynan alshańdaı kiretinine kúmánimiz joq», dep aıaqtappyz.
Tamıla tamyr bizdiń arman-ótinishimizdi aıaqasty etpeı, az arada jaqsy jańalyǵymen bólisti. Bizden basqa da jeli qoldanýshylary sheberge Abaı atamyzdyń músinin soǵýyn surap ótinish aıtqan bolsa kerek. Tamıla tolǵana kele saz balshyqty sóıletip, qazaq sózi men oıynyń, mádenıeti men ádebıetiniń alyp temirqazyǵy – Abaı músinin somdap shyǵypty. Týyndy shynymen Tamılanyń tańǵajaıyp týyndysy deýge turarlyq erekshe quıylyp túsken. О́ziniń aıtýynsha, músinshi qyzymyz Abaıdyń kóptegen músinin qarap shyqqan, alaıda onyń aqyndyǵynan bólek tereń oıshyl, hakim dárejesindegi oıly otyrysy kóp eskertkishten kórine qoımaǵan. «Men Abaı tereńine osy turǵydan úńildim. Abaıdyń uldarymen túsken sýretine qarap otyryp jaýapty iske uly qulshynyspen kirisip kettim», deıdi T.Mamatova.
Músin tez arada saz balshyqtan somdalyp shyqqanymen, modeldi qoladan quıýǵa qarajat kerek. Jelide jańa músinniń aıaqtalýyna atymtaı jomarttyq tanytatyn azamattar izdep jar saldyq. Sol zamatta-aq Arqa óńirine ǵana emes, Alashqa tanymal azamat, belgili mesenat – Bekzat Altynbekov keri baılanysqa shyǵyp, qajetti qarajatty aýdaratynyn jetkizdi.
Sondaı-aq qoladan quıylǵan hakim músinin basqa eshqaıda emes, bastama kótergen el gazeti «Egemen Qazaqstan»-ǵa syıǵa tartatynyn aıtty. «Búkil qazaq zııalylary basshylyq etken ata basylymnyń arǵy bastaýynda tutas Alash ıdeıasynyń altyn qoınaýy – Abaı tur. Bas aqyn bas basylymda tursa, qandaı ǵanıbet?!», degen Bekzat myrza óziniń jomarttyǵyn ǵana emes, qazaq rýhanııaty úshin qajyrly qaıratker ekendigin tanytty. О́z kezeginde gazet basshysy Darhan Qydyráli músindi sátti somdaǵan músinshi Mamatovaǵa, jumystyń jemisti aıaqtalýyna at salysyp, redaksııaǵa syıǵa tartqan atymtaı Altynbekovke ujymnyń ǵana emes, gazettiń barlyq oıly oqyrmany atynan alǵys aıtty.
Músindi elge jetkizýde eńbek etken azamattar boldy. Bıýstti sheberhanadan alyp shyǵyp, Almatyǵa jetkizgen gazetimizdiń Qyrǵyzstandaǵy arnaýly tilshisi, áriptesimiz Nazarbek Baıjigitov bolsa, ol jerden almatylyq áriptesterimiz qarsy alyp, Nur-Sultanǵa jetkizdi.
Mine, kópten kútken hakim bıýsti qazaq sóziniń qara shańyraǵy tórine osylaı qurmetpen jaıǵasty.
«Eı, qara tas! Meniń seni qalaı súıetinimdi sezseń ǵoı! Seni qaıyrymsyz deıtinderdiń ózderi qatty!» dep tebirenetin Tamıla talanttyń osynaý tańǵajaıyp týyndysyn biz, tek gazet redaksııasyna ǵana emes, jalpy qazaq eline tartqan tamasha tartýy dep bildik.
Abaı – tek qazaqtyń ǵana qamyn oılaǵan qatardaǵy qalamger emes, adamzatqa ortaq alyp tulǵa, kemel kemeńger.
Tamıla somdaǵan músinge qarap otyrǵan bolsańyz, onyń oıly júzinen «Adamzattyń bárin súı, baýyrym dep» degen naqylyn shyn uǵasyz.
Abaı – ult aınasy. Abaıdan Alashtyń aıqyn dıdary kórinedi.
Gazet ǵımaraty Abaı músinimen tipti asqaqtaı túskendeı. Tipti ajarlanyp ketkendeı!
