Pikir • 22 Sáýir, 2021

Birligi jarasqan elmiz

630 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazirgi tańda Qazaqstan jáne onda turatyn barlyq etnostardyń tynys-tirshiligi álemdik qoǵamdastyqtyń kóz aldynda. Qaı elde bolmasyn ómir súrip jatqan árbir etnos ókilderiniń rýhanı jáne mádenı ómirinde beıbitshilik pen kelisim jáne jasampaz eńbek bolýy qajet ekendigi belgili. Onsyz demokratııany qaıta qurý, mádenıetimizdi alǵa jyljytý jáne ekonomıkalyq turaqtylyqty júzege asyrý múmkin emes. Munyń elimizdegi barlyq shaǵyn etnostyq toptardyń ókilderine tikeleı qatysy bar.

Birligi jarasqan elmiz

Qazaqstan memlekettik táýel­sizdigin ıemdengennen keıin bizdiń qoǵamymyzdyń tek kúnde­likti tirshiliginde ǵana emes, sonymen birge ulttyq saıasatynda da birshama ózgerister boldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń ultaralyq qarym-qatynasynda memleket júzege asyrǵan, ulttyq qarama-qaıshylyqty sheshýge jáne ondaǵy barlyq etnostardyń ulttyq talap-tilegin oryndaýǵa baǵyttalǵan ult máselesi jan-jaqty dáleldi júıedegi ólshemge ıe bola bastady.

Qashanda tuǵyrly tatýlyqtyń bastaýy bola bilgen Túrkistan oblysy Qazaqstan halqy Assam­bleıasy músheleri osy ýaqyt aralyǵynda el erteńine úndeıtin ba­ıypty bastamalarǵa uıytqy bolyp, qashanda bizdiń qoǵam úshin mańyzdy máselelerge laıyq­ty atsalysyp keledi. Bir úı­diń balasyndaı bolǵan etno­má­denı birlestikter Assambleıa shańy­raǵynyń astyna toptasyp, birtalaı tyndyrymdy tirlik­ter­diń temirqazyǵy bola bildi.

Elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Elbasy N.Á.Nazarbaev aıt­qan­daı, ulttyq salt-dástúrimiz, tili­miz ben mý­zy­kamyz, ádebıetimiz, joral­ǵy­larymyz, jalpy ulttyq rýhy­myz boıymyzda máńgi qalýy tıis. Árıne, ulttyq qun­dy­lyqtardyń bári jas urpaqqa otbasynan, balabaqshadan, mektepten berileri anyq. Joǵary oqý oryndarynda ol odan ári tereńdetilýi tıis.

Shyndyqtyń shamy darııanyń astynda da janady. Shyn jú­rekke tusaý joq. Qaı iste bol­masyn ashyqtyq pen shyndyq kerek. Abaıdyń «Adaldyqqa esh nárse jetpeıdi» dep aıtqan sózi bar. Bizdiń elimizge, jerimizge degen adaldyǵymyz, Otanymyzǵa degen súıispenshiligimiz arta be­rýi kerek. Eldiń ımandylyǵyn, tatý­lyǵyn, tutastyǵyn, birligin tý etýimiz kerek.

Bizdiń respýblıkamyz kóp etnos­ty memleket. Sondyqtan elde­gi barlyq etnostardyń etno­mádenı erekshelikterin zerttep, zer­deleý qajet. Munyń barysynda qazaq halqymen aǵaıyn, baýyr­las túrik etnosyn da zertteý qa­zirgi zamanǵa saı jáne ózekti másele.

Túrik ulttyq mádenı orta­lyǵy 1991 jyly aqpan aıyn­da uıymdastyryldy. Al 1996 jyly ol Túrikterdiń «Ahyska» qoǵamy bolyp ataýyn ózgertti. Res­pýblıkalyq qoǵamnyń oblys­tyq, qalalyq, aýdandyq bólim­she­lerimen jáne túrik etnosy tyǵyz qonystanǵan eldi mekenderimen baılanystyń qurylymdyq jú­ıesi qalyptasqan.

Qoǵam birlestiginiń baǵyttary mynalarǵa saıyp keledi: Qazaq­stan halqynyń ulttyq máde­nıet­teriniń, sonyń ishinde qazaq jáne túrik mádenıetiniń ózara yq­pal­dastyǵyna qyzmet etý, Qazaqstan men Túrkııa arasyndaǵy mádenı baılanystardyń damýyna úles qosý, túrik etnosy arasynda ana tili men tarıhyn oqyp úırený, má­denıetin, ádet-ǵurpy men salt-dástúrin saqtaý jáne damytý baǵytyndaǵy mádenı-aǵartý jumystaryn uıymdastyrýdy jolǵa qoıý, túrik etnosynyń máselelerin zertteý jáne res­pýb­lıkadaǵy memlekettik jáne qoǵamdyq birlestikterde, shetelderde olardyń múddesin qorǵaý, túrikterdiń tarıhyn, mádenıeti men ónerin basqa ult ókilderine tanystyrý, nasıhattaý.

Osy baǵytta Shymkent qala­sy «Ahyska» túrik etno-máde­nı qoǵa­mynyń músheleri, qoǵamy­myzdyń barlyq salasynda qyz­met atqa­ratyn tulǵalar el birligi úshin aıanbaı qyzmet etip keledi.

Bizdiń eldegi qoǵamdyq keli­sim men jalpy ulttyq birlik sa­la­syndaǵy memlekettik saıa­sat eldi alalap, bólýge emes, keri­sinshe birigýge úndeıdi. Osy tur­ǵydan alyp qaraǵanda el ıgiligi jolyndaǵy jumystardyń jany­nan tabylatyn Assambleıa múshe­leri el bolyp uıysý jolyn­daǵy baısaldy bastamaǵa laıyq­ty qol­daý kórsetedi degen senim­de­min.

Elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev aıt­qan­daı, qashanda tuǵyrymyz – tynyshtyq, tirli­gimiz – turaq­tylyq, tilegimiz – tatýlyq bolǵaı!

 

Aǵapasha QURBANOV,

fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Shymkent qalasy «Ahyska» túrik etnomádenı qoǵamynyń múshesi