Ejelden halqymyz arýaqty erekshe qadirlep, qaster tutqan ǵoı. Úlken kisilerdiń qaıtys bolyp ketken adam týraly artyq sóz aıtýǵa da tyıym salyp otyrǵanyn talaı kórdik. Dúnıeden ótken adamdy aq jýyp, arýlap qara jerdiń qoınyna tapsyrǵannan keıin marqumnyń tek qana jaqsy jaqtary ǵana aıtylatyn. Beıit basyna barǵanda da orynsyz sóıleýge, ázildeýge bolmaıtyny da sol arýaqtarǵa degen qurmet bolatyn. Tipti topyraqty abaılap basý kerektigi de jıi eskertiletin. Biraq qoǵamda ala da, qula da ómir súretindikten, kóptiń bári birdeı emes. Kezinde tún qatyp, qabirdi qaıta qazǵandar týraly da, mola tonaǵandar týraly da talaı aqparat shyǵyp edi. Jurttyń jaǵasyn ustatqan mundaı oqıǵalar qoǵamda anda-sanda qylań berýde.
Jýyrda ǵana Taraz qalasyndaǵy «Tekturmas» kesenesiniń mańyndaǵy musylman qorymynda jerlengen marqumdardyń qulpytastaryndaǵy sýretterdi belgisiz bireýlerdiń boıap ketkeni týraly aqparat burq ete qaldy. Máńgilik mekeninde tynystap jatqan marqumdardy bulaı qorlaý qalaı aıtsaq ta aqylǵa syımaıtyn nárse. Atalǵan qorymda barlyǵy 12 beıittiń qulpytasyna zaqym kelgen eken. Mundaı jantúrshigerlik jaǵdaıdy «Tekturmas» qorymynyń dırektory Qadyrhan Abdýllaev baıqap qalypty. Ol ile-shala polıseılerge habar bergen.
«Bul teris aǵymdaǵylardyń tirligi sııaqty. Sebebi dál osyndaı jaǵdaı birer jyl buryn Shymkent qalasyndaǵy qorymda da bolǵan. Onda teris aǵymdaǵy mola qaraýyly osylaısha óziniń dinı kózqarasyn kórsetken eken. Biz marqumdardyń sýretine jaǵylǵan boıaýdyń barlyǵyn ketirdik. Biraq muny bulaı qaldyrýǵa bolmaıdy. Sol úshin oblystyq Polısııa departamentine shaǵym túsirdik. Tez arada vandalızmmen aınalysqandardy taýyp, jazasyn berý qajet», deıdi ol.
О́lgen adamnyń arýaǵyn da jaıyna qaldyrmaı, máńgilik mekenine tynyshtyq bermeı júrgender tirige de qaýipti. Qoǵamda páter tonaý, kólik urlaý, áldebir nysandy órtep ketý sııaqty qylmystar kóp. Olardiki – kóldeneń paıda tabý, ońaı oljaǵa kenelý. Al beıit basynda bilgenin istegenderdiń qylmysy – adam janyn azapqa salatyn túsiniksiz áreket.
Osy oraıda, Taraz qalalyq polısııa basqarmasynyń bastyǵy, polısııa polkovnıgi Asylhan Záýirbekov bıylǵy jyly vandalızm boıynsha bir derek tirkelgenin aıtty. Al ótken jyly Taraz qalasy boıynsha mundaı jaǵdaı tirkelmepti. Biraq bir ǵana oqıǵanyń ózi qazir kóptiń qorqynyshyn týdyryp, qaýpin arttyryp tur. Mundaı jaǵdaımen quzyrly oryndar kúrespese, budan da órship ketýi múmkin.
«Taraz qalasy aýmaǵyndaǵy «Tekturmas» qorymyndaǵy 12 beıittiń qulpytasyndaǵy sýretterdi boıap ketkendigi boıynsha qalalyq polısııa basqarmasyna aryz túsken. Aryzdanýshylardyń aıtýynsha, bul jaǵdaı birinshi ret oryn alyp otyr. Oqıǵa shamamen túngi ýaqytta bolýyna baılanysty muny kimniń jasaǵandyǵyn eshkim kórmegen. Osyǵan uqsas jaıttar Shymkent qalasynda da bolǵan. Ondaǵy zırattardy búldirý áreketin teris dinı aǵymdaǵy azamattardyń jasaǵandyǵy anyqtalǵan. Al Jambyl oblysy aýmaǵynda mundaı jaıt buryn-sońdy bolmaǵan. Búginde Taraz qalalyq polısııa basqarmasy atalǵan jaıtty sotqa deıingi tergep-tekserýdiń biryńǵaı tizilimine tirkep, Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq kodeksiniń 294-baby (vandalızm) boıynsha qylmystyq is qozǵady. Atalǵan qylmystyq iske qatysy bar tulǵalardy anyqtaý boıynsha jedel izdestirý sharalary júrgizilýde. Qylmyskerler ustalǵan jaǵdaıda, joǵaryda kórsetilgen bap boıynsha jazalanatyn bolady», deıdi Asylhan Záýirbekov.
Árıne, munyń qylmys ekeni belgili. Deı turǵanmen, asyl dinimiz quptamaıtyn, aqyry kúnáǵa aparyp uryndyratyn áreketti jasaý da – qoǵam úshin qaýipti qubylys. Bul rette oblystyq ortalyq «Hıbatýlla Tarazı» meshitiniń naıb ımamy Ǵalymbek Jápek árbir adamnyń qurmeti tiri kezinde qandaı bolsa, dúnıeden ótkennen keıin de sol qurmeti saqtalý kerektigin aıtady. «Ejelden úlkenin syılaǵan, dúnıeden ótken marqum jandardy umytpaǵan halyqpyz. Artynan Quran oqyp, duǵa baǵyshtaımyz. Jaqsylyǵyn umytpaı, aıtqan ónegeli sózderin eske alyp júremiz. Qabiriniń basyna belgi retinde tas qoıyp, artynda qalǵan urpaǵy kelip tursyn, umytpasyn dep aty-jónin jazyp qoıyp jatamyz. Mal baspasyn dep qorshap qoıamyz. Qabirdi zııarat etýge baılanysty amaldardy paıǵambarymyz Muhammed áleıhıssalam ónegeli ósıetinen úırenemiz. Dúnıeden ótken adamnyń qabirge qoıylǵan kezinen bastap olarǵa Quran baǵyshtaý, zııarat jasaý ádepteri sharıǵatymyzda taıǵa tańba basqandaı etip jazylǵan. Al endi marqumdardyń mazasyn alyp, basyndaǵy ornatylǵan qorshaýlarǵa, qulpytastarǵa zııan keltirý dinimizde quptalmaǵan bolsa, is-áreketteri qabir ıeleriniń múlkine zııan keltirý bolyp sanalady. Ondaılardy zań aıasynda jazalaýdy sharıǵatymyz quptaıdy», deıdi ol.
Eldiń saltynda, ádetinde joq qubylys qoǵamda osylaı bas kóterip jatyr. Basqany qoıyp, arýaqtarmen alysqandardyń kózdegeni ne ekenin bilý qıyn. Áıteýir, bir túsiniksiz jaǵdaı qoǵamnyń qos ókpesin qysqandaı bolyp tur...
Jambyl oblysy
