Úkimet • 28 Sáýir, 2021

Búgingi basty másele – pandemııamen kúresti kúsheıtý

45 ret kórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı qaraldy.

Qazirgi ahýal men halyqty vaksınalaý barysy týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı, kásipkerlik nysandarynda Ashyq qosymshasyn paıdalaný máseleleri týraly «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov, sondaı-aq óńirlerdegi jaǵdaı týraly Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek, Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev baıandady.

 

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

 

Álemdegi ahýal alańdatarlyqtaı

Densaýlyq saqtaý mınıstri A.Soıdyń aıtýynsha jaǵdaı shıelenise túsýde. Búgingi tańda álemde KVI-diń 148 mln-nan astam jaǵdaıy tirkelgen, táýligine 600 myńnan astam jaǵdaı tirkelýde. 3 mln-nan astam adam qaıtys boldy, ólim-jitim kórsetkishi 2,1% qurady. 221 eldiń álemdik reıtıngine sáıkes Qazaqstan syrqattaný kórsetkishi boıynsha 108-orynda, al ólim-jitim kórsetkishi boıynsha 107-orynda tur.

Densaýlyq saqtaý mınıstri habar­la­ǵandaı, Qazaqstanda 27 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha COVID-19 oń nátıjesimen 311 400 naýqas jáne KVI jaǵdaıymen 52 471 naýqas tirkelgen.

О́ńirdegi árbir medısınalyq uıym­nyń deńgeıine deıin tósektik oryn qorynyń júktemesine monıtorıng júrgizýdiń elektrondy júıesine sáıkes 27 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha respýblıka boıynsha ınfeksııalyq tósektik oryndardyń bos bolmaýy 41%, reanımasııalyq tósektik oryndardyń bos bolmaýy 28%-dy quraıdy. Infeksııalyq tósektik oryndardyń eń kóp bos bolmaýy Qyzylorda oblysynda – 58%, Almaty qalasynda – 57%, Almaty oblysynda – 57%, Nur-Sultan qalasynda – 56% baıqaldy. «Shamamen 62 myń tósektik oryn rezervtik tósektik oryn qory quryldy, onyń 9 700-i tek ınfeksııalyq tósektik oryn. Búgingi tańda rezervtik qor 26 189 tósektik oryndy quraıdy. Aqtóbe, Qostanaı oblystary men Shym­kent qalasyn qospaǵanda, barlyq óńir­degi ınfeksııalyq stasıonarlar, kópbeıin­di aýrýhanalardyń bólimsheleri jumyl­dy­ryl­ǵan. Reanımasııalyq tósektik oryndar­dyń eń kóp bos bolmaýy Batys Qazaqstan oblysynda – 57%, Almaty qalasynda – 55% jáne Nur-Sultan qalasynda – 54% baıqaldy», dedi vedomstvo basshysy.

 

Ashyq qosymshasyn qoldanady

Densaýlyq saqtaý mınıstri atap ótken­deı, búgingi tańda el azamattaryn vak­sınalaý eki vaksına – Spýtnık V jáne QazCovid-in vaksına­lary ar­qyly júzege asyrylady. «Qa­zaq­stan COVID-19 vaksınasyn álemdik óndirýshilerdiń ondyǵyna kirgenin atap ótkim keledi. 177 eldiń álemdik reıtıngine sáıkes Qazaqstan koronavırýs aımaǵyna qarsy vaksınalanǵandardyń sany boıynsha 52-orynda tur. Vaksınany jetkizý kestege sáıkes kezeń-kezeńimen júzege asyrylady, sáýir aıynda vaksınalaýǵa jatatyn halyqtyń 20%-na vaksınanyń qoljetimdiligin qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dedi A.Soı.

«Atameken» UKP, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligimen jáne jergilikti atqa­rýshy organdarmen birlesip, shekteý sharalary men bıznes jumysy arasyndaǵy teńgerimdi qamtamasyz etý maqsatynda 2021 jylǵy qańtarda Nur-Sultan, Al­maty, Qaraǵandy qalalarynda Ashyq mobıldi qosymshasyn engizý boıynsha qanatqaqty jobany iske asyrý bastaldy. 26 sáýirden bastap joba búkil el boıynsha qoldanyla bastady. «Qazirgi tańda Ashyq kelesi kásipkerlik nysandarynda júzege asyrylýda: fıtnes-klýbtar, spa-ortalyqtar, basseınder, boýlıng, bılıard jáne kompıýter klýb­tary, kınoteatrlar, teatrlar, konsert zaldary, qoǵamdyq tamaqtaný obekti­leri, oblysaralyq jáne qalalyq júıesiz (týrıstik) tasymaldar. Sondaı-aq qyz­metkerlerdiń qaýipsizdigin qamtama­syz etý jáne COVID-19 taralýyn azaıtý úshin Ashyq mobıldi qosym­shasyn ornatýdy kózdeıtin jekelegen qyzmet salalarynyń Ashyq-qa jeńildiktersiz, erikti túrde qatysýy qarastyrylǵan», dedi A.Soı.

Ashyq qatysýshylary úshin oqytý beınerolıkteri, obektilerge QR-kod­tardy berý algorıtmi daıyldalǵan. Jobaǵa josyqsyz qatysýshylardyń yqtımal qosylý táýekelderin eskere otyryp, olardy alyp tastaý ólshemsharttary anyqtaldy. «Qabyldanyp jatqan sharalar kásipkerlik jáne (nemese) ózge de qyzmet obektileriniń qyzmetin retteýge, adamdar kóp jınalatyn oryndar boıynsha shekteýge baǵyttalǵan. 27 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha jobaǵa qatysýshylardyń jalpy sany 1 658 qurady, qosymshany paıdalanýshylar sany 378 myńnan asady», dedi A.Soı.

 

Sáýirde halyqtyń 20%-y ekpe alýy tıis

Máseleni Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýyn­sha, búgingi tańda sanıtarlyq-epıde­mııalyq jaǵdaı birshama turaqtandy. Vı­rýstyń reprodýktıvti ındeksi respýblıka boıynsha 1-ge deıin tómendedi. Infeksııalyq tósektik oryndar 41%-ǵa, reanımasııalyq tósektik oryndar 28%-ǵa toly.

26 sáýirden bastap kásipkerlik nysandarynda Ashyq qosymshasyn keńinen iske qosý jumystary bastaldy. Endi Ashyq qosymshasy aıasynda teatrlar men kıno­teatrlardan basqa, dámhanalar, meıramhanalar, saýda-oıyn-saýyq ortalyqtary men sport obektileri, onyń ishinde fıtnes-zaldar ashylýǵa daıyn. «Búgingi tańdaǵy eń mańyzdy mindet – azamattarymyzdy koronavırýsqa qarsy vaksınalaý­men jappaı qamtý. Sáýir aıynyń qorytyndysy boıynsha vaksınalaýǵa jatatyn halyqtyń 20%-y COVID-19-ǵa qarsy ekpe alýy tıis. Vaksınalaý jospary men óńirlerge vaksınany jetkizý grafıgin saqtaý qajet», dedi
A.Mamın. 

Premer-Mınıstr azamattardyń maska taǵýy, áleýmettik araqashyqty saqtaýy jáne adamdardyń kóptep jınalýyna jol bermeý boıynsha talaptardyń qatań saqtalýy mańyzdy ekenin atap ótti. Úkimet basshysy bıznes-ortada Ashyq qosymshasyn engizýdi keńeıtýdi tapsyrdy, bul kásipkerlerge engizilgen shekteý sharalary jaǵdaıynda óz qyzmetin jandandyrýǵa múmkindik beredi.

 

Jumyspen 1,2 mln qazaqstandyq qamtylady

Úkimet otyrysynda halyqty jumys­pen qamtý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar qaraldy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Serik Sháp­kenov, «Atameken» UKP basqarma tóra­ǵasy Abylaı Myrzahmetov, Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov, Túrkistan oblysynyń ákimi О́mirzaq Shókeev, Qyzylorda oblysynyń ákimi Gúlshara Ábdiqalyqova baıandama jasady.

Qazaqstanda «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasynyń jáne Jumyspen qamtýdyń jol kartasynyń quraldaryn kúsheıtýdi qosa alǵanda, jumyspen qamtamasyz etý boıynsha keshendi sharalar qabyldanyp jatyr. Osy jyldyń I toqsanynyń qorytyndysy boıynsha «Eńbek» baǵdarlamasymen 158 myń adam qamtyldy (jospar – 700 myń). Bıyl Jumyspen qamtýdyń jol kartasy aıasynda turaqty jumys oryndaryn qurýǵa jáne óńirlerdiń áleýmettik ınfraqurylymyn jaqsartýǵa basa nazar aýdaryldy. Jalpy, bıyl jumyspen qamtýǵa járdemdesý sharalary 1,2 mln adamǵa kórsetiledi. Naqty jalaqy mólsherin 10%-ǵa – 221 myń teńgege deıin ulǵaıtý kózdelgen. Jumyssyzdyq deńgeıi 4,9%-dan aspaıdy. «Bastaý bıznes» jobasy boıynsha osy jyly 30 myń adamdy kásipkerlik negizderine oqytý josparlanǵan.

Úkimet basshysy Pavlodar, Qara­ǵandy jáne Atyraý oblystarynda barynsha kóp turaqty jumys oryndaryn qurý jónindegi jumysqa oń baǵa berdi. «Halyqty jumyspen qamtý – Úki­mettiń mańyzdy mindeti. Nur Otan partııasynyń baǵdarlamasynda kórse­tilgendeı, turmys sapasyn arttyrýdy, jumyssyzdyq deńgeıin 2025 jylǵa qaraı 4,7%-ǵa deıin tómendetýdi qamtamasyz etetin jańa trendterge, talaptarǵa saı bolý jáne eńbek naryǵyn retteýdiń tıimdi júıesin qurý asa mańyzdy. 5 jyl ishinde shamamen 3,5 mln adam jumyspen qamtýǵa járdemdesý sharalarymen qamtylady», dedi A.Mamın.

Premer-Mınıstr «Eńbek» ulttyq jobasy ekonomıka salalaryn sapaly bá­sekege qabiletti eńbek resýrstary­men qamtamasyz etýge yqpal etýi tıis ekenin atap ótti. Úkimet basshysy Eń­bek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligine bıylǵy 1 maýsymǵa deıin 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» ulttyq jobasyn Úkimetke engizýdi tapsyrdy. «Halyqty jumyspen qamtý sharalaryn nysanaly toptardyń problemalary men qajettilikterin eskere otyryp baǵyttaý kerek», dedi A.Mamın.

Premer-Mınıstr «Eńbek» joba­synyń is-sharalaryn qarjylandyrýdy, sondaı-aq osy jyldyń 1 shildesine deıin óńirlik jumyspen qamtý kartalaryn daıyndaýdy tapsyrdy. Bul rette jumyspen qamtýdyń josparly kórsetkishterine qol jetkizýge jáne turaqty jumys oryn­daryn ashýǵa erekshe nazar aýdarý qajet.

 

Deklarasııalaýdy engizýdiń barysy qalaı?

Úkimet otyrysynda jeke tulǵalardy jalpyǵa ortaq deklarasııalaýdy engizý barysy qaraldy. Qarjy mınıstri Er­ulan Jamaýbaev jáne Premer-Mınıs­trdiń birinshi orynbasary Álıhan Smaıylov baıandama jasady.

Qarjy mınıstri Erulan Jamaý­baev­tyń aıtýynsha, deklarasııalaýdyń birinshi kezeńi aıasynda 437 myń adam salyq eseptiligin usyndy.

Bul rette salyq salynatyn bazany tómendetý maqsatynda jeke tulǵa­lar áleýmettik salyq shegerimderin qoldana alady. Azamattardyń tıisti shy­ǵys­tary bolǵan kezde tabys salyǵynyń mólsherin azaıtýǵa múmkindik beredi. Dekla­­rasııalaý kezeń-kezeńimen, memle­kettik qyzmetshilerden bastap, keıinnen bar­lyq azamat úshin júrgiziledi. 2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap deklara­sııany memlekettik qyzmetshiler jáne olarǵa teńestirilgen tulǵalar men olar­dyń jubaılary tapsyra bastady. 2023 jylǵy 1 qańtardan bastap memlekettik mekemeler men kvazımemlekettik sektor qyzmetkerleri men olardyń jubaılary tapsyratyn bolady. 2024 jylǵy 1 qań­tar­dan bastap zańdy tulǵalardyń bas­shylary men quryltaıshylary, son­daı-aq jeke kásipkerler men olardyń jubaı­lary úshin deklarasııalaý engiziledi. 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap azamattardyń qalǵan sanattary tapsyrady.

Qarjy mınıstriniń aıtýynsha, «Aza­mat­tarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasynyń ınfraqurylymyn keńeıtý boıynsha sharalar qabyldandy. Atap aıtqanda, salyqtyq deklarasııany qaǵaz túrinde halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary, memlekettik kirister organdary nemese poshta bólimsheleri arqyly usynýǵa bolady. Memlekettik korpo­rasııanyń front-ofısteri Connection Point ózine ózi qyzmet kórsetý sektory­men jabdyqtalǵan. Halyqqa yńǵaıly bolýy úshin deklarasııa tapsyrýǵa elektron­dy qyzmetter kózdelgen. Olar – salyq tóleýshiniń kabıneti, «Elektrondy úkimettiń» veb-portaly jáne E-Salyq Azamat mobıldi qosymshasy.

Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Álıhan Smaıylov atap ótkendeı, deklarasııalaý prosesi jaqsy qarqynmen júrip jatyr. Bul jerde memlekettik kiris organdarynyń júrgizgen keń aýqym­dy túsindirý jumysy jáne birinshi kezeńde jaqsy daıarlanǵan azamattar sa­nattarynyń qatysýy mańyzdy ról atqar­dy. Ol bul úlken jumystyń bastama­sy ǵana ekenin aıtty. О́tken jyly jalpyǵa ortaq deklarasııalaýǵa kóshý jónindegi is-sharalar jospary beki­tildi. «Memlekettik organdar ózderi­niń aqparattyq júıeleriniń ınte­grasııaǵa tehnıkalyq daıyndyǵy boıynsha shyǵyndardy boldyrmaı, josparǵa sáıkes úılestirilgen jumysty jandandyrýy qajet. Osyǵan baılanysty atalǵan baǵyttaǵy jumysty kúsheıtý qajet», dedi Á.Smaıylov.

Máseleni Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, «100 naqty qadam – Ult josparynyń» 42-qadamyna sáıkes kirister men shyǵys­tardy jalpyǵa ortaq salyqtyq deklarasııalaý júrgizý kózdelgen. Mundaı júıe kóleńkeli ekonomıkaǵa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreske baǵyt­talǵan, sondaı-aq bıýdjetke qosymsha túsimderdi qamtamasyz etýge yqpal etedi. Jyl saıyn elektrondy bazalar jetildirilýde, sondyqtan azamattarǵa Qazaq­stannyń memlekettik organdary men bank­terinde tirkelgen múlki men aktıv­teri týraly málimetter usynýdyń qajeti joq. «Bastalǵan jumysty beki­til­gen merzimderge sáıkes oryndap, jal­pyǵa ortaq deklarasııalaýdy engizý bo­­ıynsha halyqqa túsindirý jáne oqy­tý ju­mystaryn júrgizý qajet», dedi A.Mamın.

Sońǵy jańalyqtar

Ulttyq bolmysty bederlegen

Qoǵam • Keshe

Esimnen ketpes eki etıýd

Rýhanııat • Keshe

Besinshi element

О́ner • Keshe

Aqadyrdyń aqjoltaıy

Sport • Keshe

Qara qazanda qasıet bar

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar