Kollajdy jasaǵan Záýresh SMAǴUL, «EQ»
Bul is-shara KIOSH 2021 – eńbekti qorǵaý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik jónindegi qazaqstandyq halyqaralyq konferensııa men kórme aıasynda ótti. Atalǵan jıyndar koronavırýs ınfeksııasynyń teris áseriniń saldarynan 2022 jylǵy 27-29 sáýirge aýystyryldy.
Vebınar jumysyn ashqan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý birinshi vıse-mınıstri Aqmádı Sarbasov Qazaqstanda ýaqytyly qabyldanǵan sharalar arqyly kásiporyndardaǵy qyzmetkerler arasynda koronavırýs ınfeksııasynyń taralý qaýpin edáýir tómendetýge qol jetkizilgenin atap ótti.
«Birinshi kezekte, bul karantın rejimin jarııalaý jáne barlyq jumys berýshilerge jumyskerlerdi qashyqtan jumys rejimine kóshirý týraly usynys. Munda ishki baqylaý sheńberindegi is-sharalarǵa erekshe ról beriledi. Bul baǵyttaǵy jumysty kúsheıtý úshin 2020 jyly eńbek qatynastaryn retteý máseleleri boıynsha zań qabyldandy. Onda jumys berýshilerge, qyzmetkerlerge jáne eńbek jónindegi ýákiletti organǵa eńbekti qorǵaýdy basqarý júıesin engizý jáne onyń jumys isteýi jónindegi talaptar kózdeledi. Sondaı-aq kásiporyndarda eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý jónindegi óndiristik keńesterdi qurý merzimderi zańnamalyq túrde bekitildi, olardyń mindetterine kásiporyndarda eńbek qaýipsizdigi men eńbekti qorǵaý talaptarynyń saqtalýyna ishki baqylaýdy qamtamasyz etý kiredi», dedi A.Sarbasov.
Ol sondaı-aq mınıstrliktiń Parlament qashyqtan jumys isteýdi quqyqtyq retteýdi jetildirý máseleleri boıynsha zań jobasyn qaraýyna engizgenin habarlady.
«Jumys oryndaryndaǵy eńbek jaǵdaılaryn jaqsartý máselesiniń ózektiligin aıta otyryp, Úkimet zııandy eńbek jaǵdaılary bar jumys oryndaryn túbegeıli qysqartý, óndiristik jaraqattanýdy azaıtý mindetin qoıyp otyr. Osyǵan baılanysty 2019-2023 jyldarǵa arnalǵan óndiristik jaraqattanýdy jáne eńbek jaǵdaılary zııandy jumys oryndaryn azaıtý jónindegi jol kartasy iske asyrylýda. Budan basqa, Úkimettiń tapsyrmasy boıynsha Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi áleýmettik áriptestermen birlesip, 2030 jylǵa deıingi qaýipsiz eńbek tujyrymdamasyn ázirleýde. Qujatta áleýmettik áriptestik taraptarynyń eńbekti qorǵaýdy basqarýdyń táýekelge baǵdarlanǵan ulttyq júıesin qurýǵa belsendi qatysýyn qamtamasyz etetin júıeli sharalar kózdeletin bolady», dep tolyqtyrdy vıse-mınıstr.
A.Sarbasovtyń aıtýynsha, jyl saıyn Qazaqstan kásiporyndarynda 1300-den astam qyzmetker jaraqat alady, onyń ishinde 200-ge jýyq adam qaıtys bolady. Jol kartasy jumys oryndarynda kásiptik táýekelderdi, óndiristik jaraqattanýdy jáne eńbek jaǵdaılary zııandy jumys oryndaryn azaıtýǵa, tıisti memlekettik baqylaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan eńbek qaýipsizdigi salasyndaǵy jumys berýshilerge qoıylatyn talaptardy ońtaılandyrý jónindegi sharalar keshenin kózdeıdi. Spıker eńbekti qorǵaýdy basqarý júıesin jetildirý maqsatynda 2020 jyly zańnamaǵa jáne qaýipti óndiristik obektilerde ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etýdi reglamentteıtin 8 NQA engizilgen túzetýler týraly egjeı-tegjeıli habardar etti. Budan basqa, kásiptik táýekelderdi basqarý máselelerin reglamentteıtin eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý máseleleri boıynsha 4 jańa normatıvtik quqyqtyq akt ázirlenip, bekitildi, sondaı-aq eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý jónindegi 6 NQA-ǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. О́ndiristik orta faktorlarynyń zııandylyǵy men qaýiptiligi, eńbek prosesiniń aýyrlyǵy men qaýyrttylyǵy kórsetkishteri boıynsha eńbek jaǵdaılaryn baǵalaý men jikteýdiń gıgıenalyq krıterııleri ózektendirildi.
«Elimizdiń kásiporyndarynda «Halyqtyq baqylaý» jobasyn engizý jumystary jalǵasýda. О́ndiristik jaraqattanýdyń aldyn alý boıynsha birlesken is-qımyldardy uıymdastyrý úshin kásiporyndarda eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý jónindegi 15 myńnan astam óndiristik keńes quryldy, onda 17 myńnan astam tehnıkalyq ınspektor eńbek jaǵdaılarynyń jaı-kúıine ishki baqylaýdy júzege asyrady. Elimizdiń 2 796 kásipornynda eńbek qaýipsizdigi jáne eńbekti qorǵaý boıynsha standarttar engizildi (OHSAS 18001, HEU-EQBJ)», dedi A.Sarbasov
Vıse-mınıstr sondaı-aq jumys oryndaryndaǵy eńbek jaǵdaılarynyń naqty jaı-kúıin jalpy baǵalaý jáne attestattaý nátıjeleri boıynsha eńbekti qorǵaý jónindegi sharalar keshenin ótkizý maqsatynda 2020 jyly 3 397 óndiristik obekt attestattalǵanyn habarlady. Anyqtalǵan buzýshylyqtardy joıǵanǵa deıin memlekettik eńbek ınspektorlary 207 laýazymdy adamdy atqaryp otyrǵan laýazymynan bosatty, eńbekti qorǵaý talaptaryn buzý faktileri boıynsha Memlekettik eńbek ınspektorlary quqyq qorǵaý organdaryna 1 234 materıal jiberdi, olar boıynsha 173 qylmystyq is qozǵaldy.
«Bıyl 12 naýryzda Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń tóraǵalyǵymen ótken Áleýmettik áriptestik pen áleýmettik jáne eńbek qatynastaryn retteý jónindegi respýblıkalyq úshjaqty komıssııa otyrysynda respýblıkalyq kásipodaqtar birlestikteriniń belsendi qatysýymen 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan Bas kelisim jasaldy. Qujattyń negizgi maqsaty – laıyqty eńbek qaǵıdattaryn ilgeriletý. Bul tolyq jumyspen qamtylǵan kezde jaqsy óndiristik, áleýmettik-eńbek jáne qaýipsiz jaǵdaılardaǵy, aqysy laıyqty, jumysker qanaǵattanatyn, óziniń qabileti men sheberligin kórsetýge múmkindik beretin joǵary tıimdi eńbekti bildiredi», dedi A.Sarbasov.
Budan basqa, 2019 jylǵy 17 maýsymda Jeneva qalasynda Eńbekmıni Halyqaralyq áleýmettik qamsyzdandyrý qaýymdastyǵymen «Nóldik jaraqattaný – Vision Zero» tujyrymdamasyn ilgeriletý boıynsha ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly Memorandýmǵa qol qoıdy. Búgingi tańda elimizdiń 216 kásiporny osy Tujyrymdamany qoldady.
«Jalpy, qabyldanǵan sharalar О́ndiristik jaraqattaný deńgeıin tómendetýge múmkindik berdi. Máselen, sońǵy 5 jylda (2016-2020 jj.) óndiriste zardap shekkender sany 10,7%-ǵa (1683 adamnan 1503 adamǵa deıin) azaıdy, onyń ishinde qaza bolǵandar sany 16,2%-ǵa (248 adamnan 208 adamǵa deıin) azaıdy. Joǵaryda atalǵan barlyq is-sharany iske asyrý nátıjesinde 2025 jylǵa qaraı jazataıym oqıǵalardyń jıiligi koeffısıentin 1 myń jumysshyǵa shaqqanda 0,20-ǵa deıin tómendetý (2020 j. – 0,23); zııandy eńbek jaǵdaılarynda jumys isteıtin qyzmetkerlerdiń úles salmaǵyn 20%-ǵa deıin qysqartý (2019 j. - 22,3%) kútilýde», dep túıindedi vısemınıstr.
Vebınar barysynda RF Eńbek jáne jumyspen qamtý Federaldy qyzmeti basshysynyń orynbasary, HEIQ vıse-prezıdenti Ivan Shkloves sóz sóıledi, ol pandemııamen kúrestegi eńbek ınspeksııalarynyń róli týraly aıtty.
HEU-nyń Qazaqstandaǵy ulttyq úılestirýshisi Talǵat О́mirjanov «Daǵdarysty aldyn ala boljaý jáne oǵan daıyn bolý – qazir eńbekti qorǵaýdyń barabar júıelerine ınvestısııalaý» taqyrybynda baıandama jasady.
Qazaqstan Kásipodaqtar federasııasy tóraǵasynyń orynbasary Gúlnar Jumageldıeva eńbekti qorǵaý júıesin jetildirýdegi kásipodaqtardyń róli týraly habardar etti.
Eske sala keteıik, HEU málimetteri boıynsha álemde jyl saıyn 2 mln-nan astam qyzmetker óndiriste nemese eńbek qyzmeti nátıjesinde qaıtys bolady. Ekonomıkalyq shyǵyndar álemdik ekonomıkanyń ishki jalpy óniminiń 4%-yna jetedi jáne aqshalaı alǵanda 1,25 trln dollardan asady.
