Qoǵam • 04 Mamyr, 2021

Elorda emhanasy: Balalar MÁMS júıesinde

13 ret kórsetildi

Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna Qoldau 24/7 mobıldi qosym­shasy, @SaqtandyryBot telegram-bot jáne 1406 baılanys ortalyǵy arqyly túrli saýaldar túsedi. Onyń ishinde balalarǵa medısınalyq kómek kórsetý tártibi boıynsha suraqtar da jetkilikti. Bul joly osyndaı jıi qoıylatyn saýaldardyń birazyna Nur-Sultan qalasyndaǵy №5 emhananyń pasıentterdi qoldaý jáne medısınalyq qyzmet sapasyn baqylaý qyzmetiniń jetekshisi Álııa AITÝǴANOVA jaýap berdi.

Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»

– Álııa Tileýtaıqyzy, balalarǵa da­ mindetti áleýmettik medısınalyq saq­­­tandyrý jarnalaryn tóleý kerek pe?

– Joq, 18 jasqa deıingi balalar je­ńildigi bar sanatqa jatady. Olarǵa MÁMS úshin aýdarymdardy memleket jasaıdy. Sondyqtan medısınalyq saq­tan­dyrý paketindegi medısınalyq kómek balalarǵa tolyq kólemde qol­jetimdi.

– MÁMS paketine balalarǵa ar­nalǵan stomatologııalyq qyzmetter kire me jáne qandaı qyzmetterdi tegin alý­ǵa bolady?

– 18 jasqa deıingi balalarǵa sto­matologııalyq kómek shuǵyl jáne jos­par­­ly túrde tegin kórsetiledi. Medı­sınalyq saqtandyrýdyń stoma­tolo­gııalyq qyzmetter paketin tisti jan­syz­dandyrý jáne julý, plomba salý, abssessterdi ashý, pýlpıt, perıo­dontıtti emdeý, gıpoplazııa, flıýoroz ke­zinde tistiń anatomııalyq pishinin to­lyq fýnksıonaldyq qalpyna keltirý, erin men til plastıkasy, rentgenografııa men ortodontııalyq qyz­metter: jaq-bet aımaǵynyń týa bitken patologııalary jáne tańdaıdyń bólinýi (qasqyr aýyz) bolǵan kezde alýǵa bolady. Stomatologııalyq kómek alý úshin emhanaǵa da, stomatologııalyq jeke klınıkaǵa da júgine alasyz. Bul rette, stomatologııalyq qyzmet kórsetetin klınıka qordyń áleýetti jetkizýshisi bolýy tıis jáne áleýetti jetkizýshisi tiziminde bolýy mańyzdy. Stomatologııalyq qyz­metterdi jetkizýshilerdiń tizimin qor­dyń saıtynan kórýge bolady https://fms.kz/kz/zakupki/postavshchiki-kdu-uslug/.

– Qandaı jaǵdaıda balalar qurǵaq sút qospalarymen tegin qamtamasyz eti­ledi?

– Bir jasqa deıingi balalar úshin beıimdelgish qurǵaq qospalar tirkel­gen jerindegi emhanalarda mynadaı­ jaǵ­daılarda beriledi: emshektegi náres­teni asyrap alý, anasynda AITV ınfek­sııa­synyń nemese týberkýlezdiń belsendi túri­niń, jiti psıhıkalyq aýrý­lardyń, týa bitken jáne paıda bolǵan júrek aqaýlarynyń, júrek-qan tamyr júıe­siniń de kompensasııasymen ilese júre­tin aýrýlardyń, endokrındik jáne aller­gııalyq aýrýlardyń aýyr túr­leri­niń bolýy, balada týa bitken laktaza jet­­kiliksizdiginiń, galaktozemııanyń, fenıl­ketonýrııanyń, «úıeńki shár­baty» aýrýy­nyń bolýy, ananyń sıtos­tatı­kalyq, radıo­aktıvti, tıreoıdty, psıho­troptyq jáne esirtki dárilik preparattardy qa­byl­daýy; birneshe balanyń dú­nıege kelýi jáne emshek sútiniń je­tis­peýshiligi, áıeldiń kúndizgi oqý ny­sa­nynda oqýy, áıeldiń stasıonarda emdelýde bolýy. Ananyń jaǵdaıyna baılanysty oǵan tek jasandy jáne aralas tamaqtandyrý taǵaıyndalýy múmkin. Dári-dármekpen qamtamasyz etý tizbesimen tolyǵyraq myna silteme boıynsha tanysýǵa bolady: Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 9 qańtardaǵy № QR DSM-1/2020 buıryǵy.

– Sozylmaly aýrýlary bar bala­larǵa qandaı ońaltý sharalary qaras­ty­rylǵan?

– Sozylmaly aýrýlary bar balalar men jasóspirimder jylyna eki-úsh ret turaqty medısınalyq ońaltýdan óte alady. Bul asqynýlardyń aldyn alý úshin emhanalarda dınamıkalyq baqy­laý kezinde jasalady. Úshinshi kezeń­di ońaltýdy pasıenttiń aýrýyna baı­lanysty emhananyń medısına qyzmet­kerleriniń joldamasy boıynsha emha­nalarda, kúndizgi jáne táýlik boıy jumys isteıtin stasıonarlarda, ońaltý ortalyq­tarynda jáne úıdegi stasıonarlarda ótedi.

– Sporttyq seksııalarǵa jazylmas buryn EKG, júrek ýltradybys­ty zert­teýden tegin ótýge jáne balaǵa kardıo­logtiń qorytyndysyn alýǵa bola ma?

– Árıne. Ol úshin tirkelgen jeri boıyn­sha ýchaskelik dárigerdiń/pedıatr­dyń qabyldaýyna jazylý, kon­sýl­tasııa ke­zinde júginý sebebin kór­setý qajet. Dá­ri­ger kardıologke joldama beredi jáne ol sportqa qarsy kórset­kishterdi bol­­­dyr­maý úshin qajetti sharalardy ta­ǵaıyn­daıdy.

– Qandaı jaǵdaılarda balalar dári­­ge­rin úıge shaqyrýǵa bolady?

– 5 jasqa deıingi balalarǵa densaýlyq jaǵdaıynyń kez kelgen nasharlaýy kezinde ýchaskelik dáriger úıde qyzmet kórsetedi. 5 jastan asqan balalarǵa úıge shaqyrǵan kezde onyń shaqyrý sebebine jáne balanyń jaǵdaıyna baılanysty alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek mamany-dáriger, orta medısına qyzmetkeri kómek kórsetedi.

– Jeke klınıkalarda josparly egý­di tegin alýǵa bola ma, ol úshin ne is­teý kerek?

– El Úkimetiniń 2020 jylǵy 24 qyr­kúıektegi №612 qaýlysyna sáıkes, ın­fek­sııalyq aýrýlarǵa (týberkýlez, gepatıt, polıomıelıt, kókjótel, dıfterııa jáne sirespe, B tıpti gemofıldi ınfeksııa, pnevmokokkty ınfeksııa, qyzylsha, qyzamyq jáne parotıt (svınka) qarsy josparly profılaktıkalyq ekpeler – balalarǵa menshik nysanyna qaramastan, tirkelgen jerindegi medısınalyq uıym­da tegin júrgiziledi. Esterińizge sala keteıik, Qazaqstanda vaksınalaý júrgizý mer­zimi jasyna sáı­kes Ulttyq egý kún­tizbesimen belgi­len­gen.

– Balaǵa týa bitken júrek anoma­lııasy dıagnozy qoıyldy, oǵan qan­daı kómek tıesili?

– Týa bitken júrek kemistigi bar bala­larǵa medısınalyq kómek dıagnostıkalaý men emdeýdiń barlyq kezeńinde tegin kórsetiledi

– Balabaqshaǵa nemese mektepke bala­ny resimdeý kezinde medısınalyq anyq­­­tama satyp alý kerek pe?

– Joq, satyp alýdyń qajeti joq. Balabaqshaǵa nemese mektepke qabyldaý úshin medısınalyq anyqtamany tir­kel­gen jeri boıynsha emhanadan sura­týǵa bolady. Anyqtamaǵa balanyń fızıo­logııalyq parametrleri, bar aller­gııa­­lyq reaksııalar, sozylmaly jáne buryn bolǵan ınfeksııalyq aýrýlar, alynǵan ekpeler, profılaktıkalyq tekserýlerdiń jáne zerthanalyq taldaý­lardyń nátıjeleri jáne t.b. engiziledi.

Bala balabaqshaǵa qabyldanǵannan keıin kartany balabaqshanyń medısına qyzmetkeri toltyrýdy jalǵastyrady.

– Balalardy profılaktıkalyq teks­erý­lerden qanshalyqty jıi ót­kizý kerek?

– Balalardy profılaktıkalyq tek­serý jyl saıyn – týǵannan bastap káme­­letke tolǵanǵa deıin júrgiziledi. Mek­tepke deıingi mekemelerdiń tárbıele­nýshi­lerin, mektep oqýshylaryn, orta arnaýly oqý oryndarynyń oqýshylaryn jáne 18 jasqa deıingi stýdentterdi bilim berý uıymdaryndaǵy kóshpeli brıgada tekseredi. Mektepke deıingi mekemelerge barmaıtyn balalardy tekserý emha­na­da nemese otbasylyq densaýlyq ortaly­ǵynda júrgiziledi.

Profılaktıkalyq qarap-tek­se­rýler­diń jıiligi men kezeńdiligi Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2020 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy № QR DSM-264/2020 «Mek­tepke deıingi, mektep jasyndaǵy balalardy, sondaı-aq tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi jáne jo­ǵary bilim berý uıymdarynyń oqýshy­­laryn qosa alǵanda, halyqtyń nysa­naly toptaryna profılaktıkalyq medısı­nalyq qarap-tekserýlerdi júrgizý qaǵı­da­laryn, kólemi men kezeń­diligin be­ki­tý týraly» buıryǵymen bel­gi­lengen.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda alty óńir «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Búgin, 09:57

13 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Qazaqstan • Búgin, 09:39

Batys Qazaqstanda jańa qaýly shyqty

Aımaqtar • Búgin, 09:16

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

О́ner • Búgin, 09:00

Jazǵa sálem joldaıyq

О́ner • Búgin, 08:55

Jylqyshy aýyldyń jaqsylyǵy

Aımaqtar • Búgin, 08:54

Sýdy únemdeý el úmitin aqtaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:50

Qanmen jazylǵan kartınalar

Tarıh • Búgin, 08:45

Stýdentterdiń sóz saıysy

О́ner • Búgin, 08:41

Halyq únine qulaq asatyn ortalyq

Qoǵam • Búgin, 08:39

Egilgen tal-terektiń obalyna qalmaıyq

Ekologııa • Búgin, 08:37

Ońtaıly onlaın aýksıon

Tehnologııa • Búgin, 08:35

Qoldy bolyp jatqan qaraýsyz mal

Aımaqtar • Búgin, 08:30

Brakonerge buǵaý bolmaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:28

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

Koronavırýs • Búgin, 08:25

Kıik kúıik pe?

Ekologııa • Búgin, 08:18

Qaýiptiń betin vaksına qaıtarady

Medısına • Búgin, 08:15

Halyqpen 200-den astam kezdesý ótkizdi

Parlament • Búgin, 08:14

«Osyǵan deıin nege birikpedi?»

Medısına • Búgin, 08:13

Qorqynyshty seıiltý quraly

Medısına • Búgin, 08:11

«Qazaqstanym!» dep, qalamy júıtkip tur

Qazaqstan • Búgin, 08:10

Hantáńirden qanat qaqqan qaıratker

Qoǵam • Búgin, 08:08

8 raýndta – 8 mıllıon dollar

Boks • Búgin, 08:07

Úı salǵanǵa – úlken kómek

Qoǵam • Búgin, 08:05

Bartımen sheberlik baıqasty

Tennıs • Búgin, 08:05

«Jigitter bar narqasqa...»

Sport • Búgin, 07:59

Ekonomıka damý jolaǵyna shyqty

Ekonomıka • Búgin, 07:58

Túrkistannyń jańa dáýiri

Qoǵam • Búgin, 07:55

Avıasııa salasy qoldaýǵa muqtaj

Qoǵam • Búgin, 07:50

Merkeldiń memleketshildigi

Álem • Búgin, 07:47

Uqsas jańalyqtar