«Mundaı qaıǵyly jaǵdaılar muhıttyń ar jaǵynda ǵana, qarý-jaraqqa lıberaldy kózqaras qalyptasqan jerlerde bolatyn sııaqty. Biraq jaǵdaı qarý-jaraq aınalymy jáne bilim berý nysandarynyń (aýmaqtarynyń) qaýipsizdigi týraly erejeler óte qatań kórshi Reseı Federasııasynda boldy, bul bizdiń mektepter men mektepke deıingi mekemelerdiń terrorızmge qarsy qaýipsizdigi týraly zańnamadaǵy talaptarǵa nazar aýdarýǵa májbúr eteti», dedi depýtat premer-mınıstr Asqar Mamınge.
Ol Úkimet 2015 jylǵy 3 sáýirde «Terrorıstik turǵydan osal nysandardyń terrorızmge qarsy qorǵalý júıesine qoıylatyn talaptardy bekitý týraly» qaýly qabyldaǵanyn eske saldy, oǵan bilim berý uıymdary men oǵan jatatyn ashyq aýmaqtar engizilgen.
Aıtýynsha, atalǵan qaýly boıynsha syıymdylyǵy úsh myń oqýshyǵa deıingi bilim berý nysandary mindetti túrde televızııalyq beınebaqylaý júıesimen jabdyqtalady. Al syıymdylyǵy úsh myńnan astam adam bolatyn bilim berý nysandary úshin beınebaqylaýdan basqa kúzet sıgnalızasııa quraldary, kirgen adamdy baqylaý, basqarý jáne habardar etý júıeleri mindetti túrde bolýy kerek.
«Bul qaýlyǵa bastamashy bolǵandardyń pikirinshe, qaýipsizdik sharalary osymen jetkilikti me? Mektepterdegi kúzet fýnksııalaryn kóbinese zeınet jasyndaǵy vahterler oryndaıdy, keıde ǵımaratqa kedergisiz kirý úshin olarmen sypaıy, senimdi sóılesý jetkilikti. Nıeti zulym adam kelse, qart kúzetshiniń aldynda qandaı qarsylyq sezinedi?
Osyǵan uqsas máseleler óte kóp. Nelikten búginde memlekettik organdardyń kóptegen ǵımaraty áskerılendirilgen kúzetpen jáne bes metrlik qorshaýmen, agressıvti adamdardyń kez kelgen shabýylyna tótep bere alatyn qorǵan sııaqty, al mektepter, mektepke deıingi mekemeler men olardyń aýmaǵy júre beretin aýla sııaqty? Bizdiń mektepterde terrorızmge qarsy oqý-jattyǵýlar qanshalyqty jıi ótedi?» dep surady Lınnık.
Májilis depýtattary oqýshylardyń syıymdylyǵyna qaramastan, bilim berý nysandarynyń terrorızmge qarsy qorǵalý júıesine qoıylatyn talaptardy jaraqtandyrý arqyly qaıta qaraýdy talap etti:
dabyl habarlamalaryn berý júıeleri;
beınebaqylaý jáne dabyl júıeleri;
kúzet beketteri men arnaıy oqytylǵan JBQ qyzmetkerleri;
baqylaý-ótkizý pýnktteri;
metall detektorlaryn qosý.
Sondaı-aq, olar qoǵamdyq oryndardy kúzetetin kúzetshilerge qarý ustaýǵa ruqsat berýdi jáne olarǵa múliktik keshendi ǵana emes, adamdardyń qaýipsizdigin de qorǵaý mindetin júkteýdi; mektep psıhologtary men ýchaskelik ınspektorlardyń jumysyn kúsheıtýdi; atys qarýyn alyp júrýge, saqtaýǵa ruqsat berýdi baqylaýdy kúsheıtýdi, lısenzııa berý jasyn 18-den 24 jasqa deıin ósirýdi, qarý-jaraq lısenzııasyn alý kezinde psıhıkalyq densaýlyq pen esirtkige táýeldilikti tekserý úshin baqylaýdy kúsheıtip, qatańdyǵyn jáne jaýapkershiligin arttyrýdy surady.
Eske salaıyq, 11 mamyrda Qazandaǵy № 175 mektepte atys bolǵan edi. Ony ózin «qudaı» dep ataǵan 19 jastaǵy Ilnaz Galıavıev shyǵarǵan. Atys saldarynan toǵyz adam qaza tapty, onyń ishinde, jeti oqýshy men eki muǵalim. Atys shyǵarǵan jigit ustaldy.
