Kollajdy jasaǵan Záýresh Smaǵul, "EQ"
Densaýlyq saqtaý mınıstrligine qarasty Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵy dırektorynyń klınıkalyq jáne ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary Lázzat Eralıevanyń aıtýynsha, vaksına – koronavırýs indetinen qorǵaıtyn birden-bir jol. Biraq ekpe alǵan adamǵa aýrý múldem jolamaıdy degen sóz emes. Sondyqtan vaksına alǵannan keıin de saqtyq sharalary qatań saqtalýy kerek. О́ıtkeni vaksınanyń eki komponentin alǵan adam saqtyq sharalaryna júrdim-bardym qarasa, ózi aýyrmaǵan kúnniń ózinde ózgelerge ınfeksııa juqtyrýy ábden múmkin.
– Vaksına alǵan adam aınalasyndaǵylar úshin ınfeksııa kózi bolýy yqtımal. Iаǵnı sımptomsyz tasymaldaýshy retinde COVID-19-dy taratýy múmkin. Ekpe jutqynshaqta vırýstyń joqtyǵyna kepil bolmaıdy. Biraq aýyrmaýǵa nemese aýrýdyń jeńil ótýine septigin tıgizedi, – dep túsindirdi ol.
Mundaı qubylystyń ǵylymı negizdemesin Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ulttyq ortalyǵynyń «Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptama jáne monıtorıng ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy» fılıaly dırektorynyń orynbasary Manar Smaǵul túsindirip berdi.
– Eki komponentpen egilgen naýqas biraz ýaqyt SARS-CoV-2 vırýsynyń tasymaldaýshysy bolýy múmkin degen ǵylymı dálelder bar. Vırýstyń popýlıasııada belsendi aınalymy júrip jatqan kezde ınfeksııanyń keıinnen taralýyn boldyrmaý úshin vaksınalaýdan keıin medısınalyq maska taǵý, áleýmettik qashyqtyqty saqtaý sııaqty usynystar osyǵan negizdelgen. SARS-CoV-2 vırýsynyń aınalymy neǵurlym tómen bolsa, biz soǵurlym qalypty ómirimizge tez oralamyz. Vırýs aınalymyn tómendetýge halyqty belsendi ımmýndaý jáne indetke qarsy is-sharalardy saqtaý áser etedi, – deıdi sarapshy.
Taǵy bir atap óterligi, allergııalyq aýrýlar órshigen kezde COVID-19-ǵa qarsy vaksına saldyrýǵa bolmaıdy.
– Allergııalyq aýrýlar órshigen kezde nemese anamnezde qandaı da bir preparatqa, mysaly, taýyq embrıonyna nemese buǵan deıin egilgen ekpege reaksııa bolsa, vaksına saldyrýǵa bolmaıdy. Basqa allergııalyq reaksııalar, sonyń ishinde kóktemde bolatyn pollınozdar vaksınalaýǵa qarsy kórsetilim bolyp sanalmaıdy. Sebebi vaksınalardyń quramynda antıbıotıkter de, allergııa týdyrýy yqtımal preparattar da joq, – deıdi L.Eralıeva.
Máselen, allergııasy bar adam COVID-19-ǵa qarsy vaksına saldyrǵysy keledi. Ol vaksınalaýǵa deıin eki kún buryn jáne ekpeden keıin eki kún boıy gıstamınge qarsy preparattar qabyldaı alady.
Sarapshylardyń sózinshe, COVID-19-ǵa qarsy vaksınalar mýtasııaǵa ushyraǵan aýrýdyń barlyq túrinen qorǵaıdy.
– Búginde álemdegi mańdaıaldy ǵalymdar indettiń 50-den astam saldaryn jáne birneshe jylǵa sozylatyn uzaq merzimdi áserlerin anyqtady. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń mamandary COVID-19-ǵa qarsy vaksınalar mýtasııaǵa ushyraǵan aýrýdyń barlyq túrinen qorǵaıtynyn alǵa tartýda. Bizdiń mindetimiz – qalypty ómirge oralý jáne betperdesiz erkin júrý. Immýndaýdyń nátıjesinde ǵana erkin ómir súre alamyz, bizde popýlıasııalyq ımmýnıtet qalyptasady, – deıdi L.Eralıeva.
Búginde Qazaqstanda COVID-19-ǵa qarsy vaksınanyń birinshi komponentimen 1 790 356 adam egildi, 722 504 adam ekinshi komponentti saldyrdy. О́ńirlerde 798 myń dozadan astam vaksına bar. Qajettilikti eskere otyryp, egý pýnktteriniń sany artyp keledi. M.Smaǵuldyń málimdeýinshe, óńirlerde ımmýndaý jumystary myńnan astam vaksınalaý ortalyǵynda júzege asyrylýda.
– Kópshilikti alańdatqan másele – Spýtnık V vaksınasynyń ýaqyt aralyǵy. Bul aralyq Ulttyq epıdemıologııalyq jáne mıkrobıologııalyq ǵylymı zertteý ortalyǵy dırektorynyń resmı málimeti boıynsha 45 kúndi quraıdy. Sonymen qatar 2-shi komponentti 1-shi komponentti saldyrǵannan keıin 21 kúnnen 90 kúnge deıin alýǵa bolady. 1-shi jáne 2-shi komponentter arasyndaǵy aralyqtyń uzarýy ımmýndyq jaýaptyń kúshine áser etpeıtinin eskerýimiz qajet. Adamdar boıynda COVID-19-ǵa qarsy vaksınalar aýrý týdyrady degen qorqynysh áli bar. Biraq usynylǵan vaksınalardyń eshqaısysynda COVID-19-dy týdyratyn tiri vırýs joq. Demek, vaksınadan keıin adam COVID-19 aýrýymen aýyra almaıdy, – deıdi M.Smaǵul.
Onyń aıtýynsha, kez kelgen vaksına sekildi COVID-19-ǵa qarsy vaksınalar da janama áserler týdyrýy múmkin. Olardyń kóbi jeńil túrde birneshe kúnniń ishinde ózdiginen ketedi. Búginde júrgizilip otyrǵan monıtorıngke sáıkes, Qazaqstanda kútiletin reaksııalar 0,3 paıyzdy quraıdy. Onyń ishinde 57 paıyz – jalpy reaksııalar, 43 paıyz – jergilikti reaksııalar.
