– Namazaly aǵa, aldymen ózińizdi Qazaq radıosynyń 100 jyldyǵymen quttyqtaǵymyz keledi...
– Iá, bul radıojýrnalısterdiń ǵana emes, búkil qazaq eliniń merekesi dese de bolady. О́ıtkeni Qazaq radıosy – búkilhalyqtyq arna. Halyqpen birge ǵumyr keship kele jatqan, bir ǵasyr tolǵan, tyndyrǵan isi kóp, tájirıbesi mol, el súısinip tyńdaıtyn arna boldy.
– Siz Qazaq radıosynyń tarıhyn 1931 jyldan emes, 1921 jyly habar tarata bastaǵan Orynbordaǵy ólkelik radıostansııadan bastaý alady dep muraǵattyq jańa derekter negizinde on jylǵa uzartyp berdińiz. Osynyń syryn ashyp, oqyrmandardyń kózin jetkizseńiz?
– 2001 jyly Úkimettiń qaýlysymen Qazaq radıosynyń 70 jyldyq mereıtoıy atalyp ótiletini týraly habar tarap jatty. Ol jaıly ártúrli basylymdar men radıo jáne telearnalarda resmı aqparattar berile bastady. Iаǵnı osyǵan deıin Qazaq radıosynyń tarıhy 1931 jylǵy 4 mamyrda Almatydan berilgen «Eńbekshi qazaq» jáne «Sovetskaıa step» radıogazetinen bastalady dep aıtylatyn. Ony uıymdastyrǵan belgili ǵalym Beısenbaı Kenjebaev. Al shyn máninde habar taratýdyń tarıhyna tereńirek boılasaq, respýblıkalyq radıonyń alǵashqy habarlarynyń berile bastaýy shamamen jıyrmasynshy jyldardyń basyna baratyny týraly belgili BAQ zertteýshileri: Marat Barmanqulov, Ramazan Saǵymbekov, Saǵymbaı Qozybaev jáne taǵy basqa zertteýshilerdiń qaısybir maqalalarynda ishinara aıtylyp júretin. Onyń ústine meniń de zerttegen taqyrybym men shyǵarǵan monografııam sol kezeńdi qamtıtyn edi. Sondyqtan sol jyly «Egemen Qazaqstan» gazetiniń betinde «Qazaq radıosyna qansha jyl?» degen kólemdi zertteý maqala jarııalap, respýblıkalyq radıohabarynyń berile bastaǵanyna 70 jyl emes, 80 jyl tolǵanyn dáleldegen ǵylymı maqala jarııaladym.
Onda aldymen Qazaqstanda jappaı habar tarata bastaýdy zerttegende jiberilgen kemshilikti ashyp Qazaq radıosynyń tarıhyna baılanysty buryn-sońdy jazylǵan eńbekterge, muraǵattyq qujattardy qaıta zerdeleýge týra keldi. Ol úshin elimizdegi eki-úsh muraǵattan ózge, Máskeýdegi tórt-bes muraǵattyń osyǵan qatysty qujattaryn túgel aqtaryp shyqtyq. Sol eńbektiń nátıjesinde ǵana Qazaq radıosynyń, ıaǵnı respýblıkalyq radıonyń alǵashqy habary qashan jáne qalaı uıymdastyrylǵanyn tap basyp tanytatyn jáne kúmán keltirmeıtin derekterge qol jetkizdik. Sonymen, qazaq jerinde Qazan revolıýsııasyna deıin Fort-Aleksandrovsk pen Túrkistanda radıostansalar bolypty. Olardyń jumysy mynaǵan saıady eken:
Birinshiden, ol stansalardyń jalpy halyqqa arnalǵan keń aýdıtorııasy bolǵan joq. Uıymdastyrýshylar da aldaryna ondaı maqsatty qoımady. Tek, baılanys quraly úshin qoldanylyp, jelili telegrafty qaıtalady;
Ekinshiden, radıostansalar memleketke qaraǵanymen, shyn máninde, túrli vedomostvolarǵa qyzmet etti. Olar: áskerı jáne áskerı-teńiz, sol sııaqty poshta-telegraf vedomostvolary edi. Elimizdegi búkil radıostansalardyń basyn qosyp, bir maqsatqa baǵyndyratyn, onyń damýyn qadaǵalap otyratyn jeke uıym bolǵan joq.
Úshinshiden, Qazaqstan jerindegi radıostansalar negizinen áskerı bólimsheler arasyn baılanystyratyn jeli qyzmetin atqardy. Olardyń áskerı baılanystaǵy rólimen salystyrǵanda sharýashylyq, ákimshilik jáne saıası ómirge aralasýy joqtyń qasy edi.
Qazaq radıosynyń týǵan jylyn naqtylaýda taǵy bir máseleniń basy ashyq bolýy kerek. Eger radıo mekemesiniń tolyq ataýy «radıohabary» dep atalyp, negizgi jumysy – radıohabaryn ózderi daıyndap, ári taratatyn bolsa ǵana, respýblıkalyq radıonyń qyzmetin atqara alady. Osy turǵyda, Orynborda jumys istegen: ıaǵnı habardy qabyldap qana qoımaı, ári taratqan radıostansany qarastyrýǵa bolady. О́ıtkeni Orynborda ornalasqan ortalyq stansa Máskeýden beriletin habarlardy qabyldady. Sonymen birge jergilikti jerlerde jumys isteıtin radıoqondyrǵylarǵa, sol sııaqty túrli jergilikti gazetterge aqparat taratty. Ol Qazaq AKSR Halyq Komıssarlar Keńesiniń 1921 jyly 29 qyrkúıektegi sheshimimen júzege asty. Onda qazan aıynyń basynan bastap Orynbordaǵy ortalyq radıostansa arqyly kún saıyn 1600 sózden turatyn ózderi daıyndaǵan radıobıýlletendi respýblıkaǵa taratýǵa quqyq berildi. Endeshe, 1921 jyldyń 1 qazanyn respýblıkalyq Qazaq radıosynyń týǵan kúni dep ataýǵa tolyq negiz bar. О́ıtkeni buǵan deıin resmı túrde osyndaı quqyq berilip, respýblıkanyń áýe tolqynyna taraǵan radıohabary bolǵan joq. Onyń respýblıkalyq radıo qyzmetin atqarǵandyǵyn dáleldeıtin taǵy bir belgi – jergilikti jerdegi qabyldaýshy stansalar buǵan baǵynyp, esep berip otyratyn boldy.
– Qazaq radıosynyń qalyptasý joldaryn anyqtap berdińiz. Ony burynǵy eńbekterińizden bilemiz, al damý problemalary degende túıini sheshilmeı kele jatqan qandaı máseleni aıtar edińiz?
– Qazaq radıosynyń qalyptasý máseleleri de tolyq zertteldi dep aıta almaımyn. Onyń ár kezeńdegi jumys erekshelikteri túgel hatqa túsip, monografııalar jazylyp, kitap bolyp taratyldy deýge bolmaıdy. О́ıtkeni bir ǵasyrlyq Qazaq radıosynyń jumysyn, is-tájirıbesin áli de bolsa zertteı túsý kerek. Olaı deıtinim, ótkendi bilmeı, radıonyń keleshektegi damý problemalaryn tap basyp anyq aıtý qıyn bolady. Ǵylymnyń osyndaı azapty joly bar. Máselen, ózimizdiń jáne sheteldik ǵalymdar ótken ǵasyrdyń otyzynshy jyldaryn radıonyń «altyn ǵasyry» dep ataıdy. Ony bári birdeı moıyndaıdy. Munyń sebebi, 1930-1940 jyldar aralyǵynda Amerıka qurlyǵynda, qart Eýropada, Keńester Odaǵynda da radıonyń sharyqtaǵan kezeńi ótti. Bul – el ómirinde, halyq turmysynda, sharýashylyqta, sol sııaqty saıasat pen ekonomıkada, mádenıet salasynda keń qoldanyldy. Tipti áıgili saıasatker, AQSh-tyń 32-prezıdenti Franklın Rýzveltti «radıo-prezıdent» dep ataǵan. Iаǵnı ol óziniń el basqarý isinde radıonyń zor múmkindigin keńinen qoldandy. Sol arqyly alyp memleketti aıaǵynan tik turǵyzyp, sharýasyn shalqytyp, elin baıytyp, muratyna jetkizgen prezıdent retinde baǵalandy. Sondyqtan da radıohabardy zertteýshiler 1930 jyldardan bergi úsh onjyldyqty «radıonyń altyn ǵasyry» dep ataýy zańdy. Al endi osy tarıhı qubylysty zerdelesek, sol kezdegi tájirıbeler búgingi qoǵamǵa da qajet ekeni eshqandaı kúmán týǵyzbaıdy. Sol sebepti, radıonyń qalyptasý kezeńi túgel zerttelip bitti dep oılamaımyn.
Osy salanyń zertteýshisi retinde, 70-80 jyldardaǵy Qazaq radıosynyń jumysyn búgingi radıojýrnalısterge úlgi etip usynar edim. О́ıtkeni ol kezde Qazaq radıosy táýligine «Pravda» gazetiniń qyryq sanyna tatıtyn materıaldardy efırge shyǵaratyn. Redaksııalardyń sany birneshe ese kóp bolatyn. Onda jumys isteıtin jýrnalısterdiń sany da sondaı edi. Tipti elimizdiń qoǵam jáne mádenıet qaıratkerleri, sharýashylyq basshylary, jalpy kópshilik úni Qazaq radıosynan jıi estiletin. Olarǵa táýir qalamaqy tólenetin. Radıojýrnalıster de sondaı keremet kóńil kúımen, shyǵarmashylyq jetistiktermen bir-birimen jarysyp jumys isteıtin. Ondaı kúıdi ókinishke qaraı, qazir kóre almaı otyrmyz. Endi sol kezdi túgel kóshirý múmkin emes shyǵar, biraq shyǵarmashylyq izdenis pen qulshynys búgingi radıojýrnalısterge jetińkiremeı tur ma dep oılaımyn. Ol ýaqytta pýblısıstik stılge, habardyń áýezdiligine, jýrnalıstiń sheberligine kóp mán beretin. Al qazirgi tikeleı efırlik habarlarda sóılemderdiń durys qurylýyna, oıdyń anyq jetýine, basy artyq sózderdiń ketip qalmaýyna keri áserin tıgizip otyr. Árıne, jedeldilik degen kerek-aq. Oqıǵany, qubylysty ýaqytynda jetkize bilý qajet shyǵar. Biraq radıo salasyn zerttegen ǵalymdar «operatıvtilikke kóp mán berip, shıki dúnıeni efırge berý – jetistik emes» dep sanaıdy. Sondyqtan osy jaǵyna kóp mán berýimiz kerek. Sondaı-aq bul salany zertteýshiler keleshekte tek qana jetistikterdi aıtyp qoımaı, kemshilikterin de oryndy jerinde kórsetip otyrýymyz kerek. Odan eshteńe kemip qalmaıdy.
– Búkil álemde ártúrli standarttardaǵy sıfrly habar taratý damyp keledi. Mysaly, Reseı 2010 jyly uzyn, orta jáne qysqa dıapazondarda DRM-30 sıfrly standartyn qabyldaǵan eken. Digital-formatta habar taratý tehnologııasyn ǵylymı negizde qarastyryp kórdińiz be? Radıohabar taratý salasyna sıfrlandyrý ne ákeledi?
– Árıne, bul sıfrly radıohabar taratý tehnologııasy «Radıojýrnalıstıkanyń teorııasy men tájirıbesi» dep atalatyn oqýlyǵymda keńinen qarastyrylǵan. Búgingi kúnde, SRH-ny taratýshy DAB standarty – kóptegen standarty biriktiretin keshen. Mysaly, dybystyń barlyǵy MREG Audio Layer 2 sıfrly dybys formatynda beriledi. Evrıka-147 júıesinde mýltıpleksor dep atalatyn qural arqyly birneshe baǵdarlamany efırge berý júzege asyrylady. Alaıda Evrıka-147 júıesi ári jetilgen, ári yńǵaıly bolǵanymen ony tolyǵymen iske qosý úshin qazirgi radıohabar taratýshy júıelerdiń jumysyn tolyq ózgertý kerek. Bul kóptegen materıaldyq shyǵyndy qajet etedi. Degenmen de sıfrly radıohabar (SRH) taratýdyń bul túriniń bolashaǵy úlken. Aldaǵy ýaqytta búkil radıojúıeler osy tehnologııaǵa tegis kóshirilýi múmkin, árıne, ozyq tehnologııa qashanda joǵary turady. Jalpy, SRH-nyń paıda bolýy XX ǵasyrdyń 80-jyldarynan bastalǵan. 1982 jyly Sony men Philips kompanııalarynyń birigip jumys isteýinen paıda bolǵan kompakt-dıskqa jazý tehnologııasy qoldaý tapqannan bastap, radıobaılanystaǵy sıfrly qabyldaý men jiberý tásilderi damı bastady. 1987 jyly Brıtanııanyń VVS degen medıagıganty Eureka – 147 (Evrıka 147) jobasyn bastady. Osy joba nátıjesinde eń alǵash SRH Shvesııada 1996 jyly taratyldy. SRH taratýdyń sanaýly tehnologııalary bar. Olar: Eýropadan shyqqan Evrıka-147, DRM jáne Amerıkada shyqqan IVAS/IVOS tehnologııalary. Resmı túrde Evrıka-147 DAB eń jaqsy damyǵan SRH taratý tehnologııasy bolyp sanalady.
– Alǵashqy eńbek jolyńyz 1974 jyly Qazaq radıosynan bastalypty. Ol ýaqytta siz ocherk, feleton syndy derekti-kórkem janrlarda kóbirek habarlar jasaǵan ekensiz.
– Iá, baqytyma oraı men qyzmet etken ýaqyt, joǵaryda aıtqan Qazaq radıosynyń qulpyrǵan, jan-jaqty damyǵan halyqtyń, eldiń, jurttyń arasynda bedeli kóterilip turǵan, súısine tyńdaıtyn kezeń edi. Bizdiń aldymyzdaǵy býyn nebir habarlardy tógiltip jasaıtyn, keremet daýyspen qubyltyp oqıtyn Ánýarbek Baıjanbaev, Saýyq Jaqanova sııaqty dıktorlar jumys istegen kezeń ǵoı. Habarlardy Muhtar Baqtygereev bastaǵan myqty akterler júrgizetin. Nasıhat jáne partııa-keńes qurylysy, óndiris jáne «Sońǵy habarlar» redaksııalary, jastar jáne balalar habarlary, ádebı-dramalyq habarlar, «Ushqyn» baǵdarlamasy, «Qazaqstan» radıoteatry beriletin edi. Sol sııaqty «Aýyl ómiri» radıostansııasy jumys isteıtin. Bulardyń barlyǵynda qalyptasqan jýrnalıster, tanymal ocherkıster men feletonıster bolatyn. Ásirese feleton jazý ekiniń biriniń qolynan kelmeıdi. Meniń esimde, «Kóregen» satıralyq radıojýrnaly degen boldy. Bul satıralyq radıojýrnaldy eki komıtet birigip jasaıtyn. Iаǵnı halyqtyq baqylaý komıteti el arasyndaǵy keıbir etek alǵan qoǵamdaǵy keleńsiz máselelerdi tekserip, solardyń derekterin bizdiń qolymyzǵa beretin. Biz álgi derekterdiń negizinde ári qaraı zerttep, tereńdetip, jýrnalıstik zertteýden ótkizip baryp, sol jóninde feletondar jazatynbyz. Bul feletondardy, tipti saqa satırıkterdiń ózderi jazýǵa moıynsunbaıtyn. Mysaly, Álı Musaqanov, Kákimbek Narjanov, Qusman Igisinov, Nyǵmet Jandıldın sııaqty qalyptasqan feletonıster boldy. Osylar halyqtyq baqylaý komıteti bergen derekterdiń negizinde, ómirde bar adamdar týraly, kóbine basshylyqtaǵy dırektorlar, býhgalterler sııaqty eldiń eńbegin jep júrgen, alaıaqtyq jolǵa túskender jaıly derekti feletondar jazatyn. Ony Tańat Jaılybekov, Esbolǵan Jaısańbaev, Raıymbek Seıitmetov, Torǵyn Tasybekova jáne Toqsyn Qulybekov sııaqty talantty akterler dram-blokta oınap keremet qulpyrtyp shyǵaratyn. Al dybys rejısserleri mýzykamen kórkemdep beretin edi. Onyń áseri óte erekshe boldy. Keıde osyndaı feletondarǵa shyqqan sharýashylyq, mektep dırektorlary, bolmasa sovhoz dırektorlary, kolhoz tóraǵalary, aýpartkom sekretarlary SK-ǵa deıin aryz jazyp, «meni beker jazǵyrdy, el-jurttyń aldynda qarabet boldym» dep shaǵym túsiretin. Osyndaı jaǵdaıda Ortalyq komıtettiń úgit-nasıhat bólimi bizdiń efırden ótken feletondarymyzdy alyp tyńdaıtyn. Artyq ketken jerleri bolsa, bizge eskertý jasaıtyn. Bolmasa, álgi kemshilikterdi jibergen adamdardy ornynan alyp, tipti isti qylatyn edi. Mine, jýrnalıstıkanyń pármendiligi degen osyndaı boldy. Sondyqtan men bul kezeńdi Qazaq radıosynyń keremet damyǵan kezi dep esepteımin. Sol sııaqty nebir keremet ocherkter beriletin. Qusman Igisinovtiń «Aqbota taýǵa bardyń ba, aıqaılap ánge saldyń ba?» degen mýzykalyq ocherki efırden ótti. Ol meniń esimnen áli ketpeıdi. Oǵan júzdegen hat keldi. Meniń «Kórgeni kóp kósh bastar» degen moraldyq taqyrypta berilgen habaryma da kóp hat keldi. Onda ata-anasyn, jaqynyn tastap ketkenderdiń aty-jónderi atalyp, naqty derekterge júgindik. Habardan soń sol kemshilikti jibergen adamdardyń redaksııaǵa habarlasyp, izdep kelip, tildeskenderi de boldy. Mine, osyndaı jýrnalıstıkanyń pármendiligi artyp turǵan kezeńi edi ol. Iаǵnı biz radıojýrnalıstıkanyń damýyn taldaǵanda, osyndaı erekshe dúnıelerdi bólip alyp, qazirgi jýrnalısterge úlgi-ónege qylyp usynýymyz kerek. Sonda biz ótkenimizdi bilý arqyly keleshekke durys qadam jasaı alamyz.
– Sońǵy mańyzdy jańalyqtyń biri, aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda Qazaqstan oblystarynyń shekara mańyndaǵy 400 eldi-mekenge Qazaq radıosynyń habarlaryn taratý jumystary bastaldy. Sonda, buǵan deıin ol is atqarylmaǵan ba?
– 1967 jyldan bastap 3 arnaly radıohabar taratý damydy. Tyńdarmandar alýan túrli habar tyńdaý múmkindigine qol jetkizdi. Odaqtas respýblıkalarda radıo men televızııany damytýǵa kóńil bóline bastady. Búkilodaqtyq radıoǵa qatysty respýblıkalarda 162 komıtet quryldy, onyń ishinde odaqtas respýblıkalyq 14, avtonomııalyq – 20, ólkelik – 6, 109 oblystyq jáne okrýgtik komıtet quryldy. Bunyń bári radıo jumysyn jandandyryp, damyta túsý úshin atqarylǵan sharalar bolatyn.
– Táýelsizdik alǵan jyldary, tipti radıoqabyldaǵyshtar da isten shyqty. Aýylda radıo sóılemeıtin boldy. Radıo bylaı tursyn, jaryqqa da zárý bolǵan kúnder ótti ǵoı.
– Iá, táýelsizdik alǵan alǵashqy jyldary radıoqabyldaǵyshtardyń jumysy báseńdep qaldy. Tarıhqa júginsek, bastapqy kezinde osyndaı qıynshylyqtarǵa urynady. Aıtalyq, ótken jyly «Egemen Qazaqstannyń» 100 jyldyǵy atalyp ótti. Onyń alǵashqy «Ushqyn», «Eńbek týy» atalǵan ýaqyty bul basylymnyń táı-táı basqan kezeńderi dep esepteldi. О́ıtkeni alǵashqy kezeńde nebir qıynshylyqqa ushyraıdy. Al endi 1921 jyldan bastap 1925 jylǵa deıingi aralyq gazettiń keremet gúldengen ýaqyty edi. Onyń maqalalary ulttyq máselelerge, jerge, elge, tilge, mádenıetke, bilim alýǵa arnalyp, ulttyq qundylyqtar arqaý boldy. Jıyrmasynshy jyldardyń ekinshi jartysynan keıin, solaqaı saıasattyń kesirinen (Goloshekın tusynda) gazet materıaldarynyń pármeni báseńsı bastady. Sol kezdegi jýrnalıstıkanyń basynda turǵan Alash arystaryn shetinen tutqyndap, tizgindep ustady. Árıne, Qazaq radıosynyń táýelsizdik alǵan kezeńin tikeleı onymen salystyrýǵa bolmaıtyn shyǵar. Biraq táýelsizdiktiń alǵashqy kezinde de qıynshylyqtardyń bolǵany shyndyq. Birden barlyǵyn uıymdastyryp kete almady. Sol kemshilikterdiń keıbireýleri áli de jalǵasyp jatyr. «Aýrýdy jasyrsań, ólim áshkere qylady» degen sóz bar. Iаǵnı men Qazaq radıosyna qanshalyqty búıregim buryp turǵanmen, keıbir ketip jatqan kemshilikterdi kórip otyryp aıtpasam, onda ol dostyq emes, qaıta qastyq bolady. Allaǵa shúkir, talantty ul-qyzdarǵa kende emespiz. Olarǵa durys jón siltep, qoldaýymyz kerek. Árıne, siz aıtqan olqylyqtar: radıohabardyń durys taramaýy, oıdaǵydaı uıymdastyrylmaýy ıdeologııalyq jumystardyń kemshiliginen boldy dep esepteımin. Buny bireý ádeıi istep otyrǵan joq. Osyǵan mán berý jaǵy azdaý boldy. Oǵan mursha kelmeı jatty. Endigi jaǵdaıda, mynaý almaǵaıyp kezeńde, biz ózimizdiń ulttyq erekshelikterimizge, ıgilikterimizge, qundylyqtarymyzǵa asa mán bermesek bolmaıdy. О́ıtkeni bizdiń qoǵamda qazir ártúrli aǵym kóbeıip bara jatyr. Ol dinde de, Batystan kelgen jaǵymsyz qubylystarda da kórinis taýyp otyr. Olar aramyzda sholjańdap júr. О́zderiniń oıyna kelgenderin istep, kóshege shyǵyp, júzdep júretin boldy. Sondyqtan men taǵy aıtar edim, mundaı kezde Qazaq radıosynyń múmkinshiligin durys paıdalanatyn bolsaq, halyqtyń asyl muraty ne, qalaı el bolamyz degen máselelerdiń barlyǵyn qamtyp aıta alatyn – radıo. О́ıtkeni, radıonyń aýdıtorııasy keń. Oǵan kóp qarajat ketpeıdi. Sonda el-jurttyń kókeıindegi maqsatqa júginip jumys isteýine múmkinshilik týady. Siz kórsetken kemshilikterdi boldyrmaýdyń joldary osy dep oılaımyn.
– Tyńdaýshynyń tanym-talǵamyn arttyrý úshin radıojýrnalıstke aıtar oıyńyz qandaı?
– Mysaly, «Habar» telearnasynyń «Habar 24» deıtin arnasy jarty saǵat saıyn jańalyqtardy berip otyrady. Sol sııaqty «Qazaqstan» telearnasynda erteńgisin beriletin «Tańsholpan» degen baǵdarlama bar. Bulardyń óz aýdıtorııasy qalyptasty deýge bolady. Bul – televızııanyń jetistigi. Al radıoda budan keń, kól-kósir múmkinshilik bar. Qalaı? Aıtalyq, buryn Qazaq radıosynda «Táýlik tynysy» degen baǵdarlama boldy. Ol kezde radıonyń tehnıkalyq jaraqtanýy nashar edi. Soǵan qaramaı halyq táýlik tynysyn Qazaq radıosynan estip otyratyn. Qazir sondaı jaǵdaı Qazaq radıosynda bar dep aıta almaımyn. Tipti sol «Táýlik tynysy» degen tirkesti paıdalansa, eshqandaı sókettigi joq. Kerisinshe, osy maqsatty aldyǵa qoıyp, radıonyń jańalyqty berýdegi rólin kóterý kerek. Onsyz bolmaıdy. О́ıtkeni radıo televızııaǵa, baspasózge, tipti ınternetke de qaraǵanda eń operatıvti qural. Bunyń jedelǵabyldyq múmkinshiligi óte mol. Men ótkende senatorlarmen, belgili ǵalymdarmen kezdesý ústinde mınıstr Aıda Ǵalymqyzy Balaevanyń aldynda aıttym. Ol kisi «bul máselege keleshekte kóńil bólý kerek» degendeı boldy. Osy is aıaqsyz qalmasa eken dep oılaımyn. Taǵy bir kóńil bóletin nárse, radıodan «Men qazaqpyn» baǵdarlamasy júretin edi. Sol birde berilip, birde berilmeıdi. Bizge qazir el-jurtty eleń etkizetin, rýhyn kóteretin osyndaı baǵdarlamalar kerek-aq. О́ıtkeni rýhy túsken el eshýaqytta ońbaıdy, toz-tozy shyǵady. Osyndaı keleńsizdikter oryn almas úshin «Men qazaqpyn» sekildi erteńgilik baǵdarlama da qajet. Onsyz bolmaıdy.
– Ǵasyr tolyp otyrǵan Qazaq radıosynyń mereıtoıyna bildirer lebizińiz qandaı?
– Bir ǵasyr boıy habar taratyp kelgen Qazaq radıosynyń eńbegi erekshe. Qazaq halqy júıeli sózdi keremet qadirleıdi. Ultymyz «О́ner aldy qyzyq til» dep beker aıtpaǵan. Sondyqtan, Qazaq radıosynyń ǵasyrlyq toıy – eldiń toıy.Toılaryńyz qutty bolsyn, qadirmendi qazaq eli!
Áńgimelesken
Gúlnur Omarhanqyzy
