Tarıh • 31 Mamyr, 2021

Batyr anasynyń aǵashtósegi

460 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

El ishinde tarıhtyń tuńǵıyǵynan syr shertetin kóne jádigerler jeterlik. Sondaı asyl dúnıeniń biri – Qostanaı oblysy Amangeldi aýdandyq memorıaldyq murajaıyndaǵy halyq batyry Amangeldi Imanovtyń anasy Qalampyrdyń aǵashtósegi.

Batyr anasynyń aǵashtósegi

Bul jádiger HIH ǵasyrǵa tıesili, ony jasaǵan adamnyń esimi belgisiz, sonda da qoly­nan bal tamǵan sheber aǵash­tó­sekti ulttyq naqyshpen ásem ór­nektegen. Atalǵan mura­jaı­dyń qor saqtaýshysy Kám­shat Ábjanovanyń aıtýynsha, ol ótken ǵasyrdyń 70-jyldary Almatydaǵy mýzeıden kelgen. Ony murajaıǵa kim tapsyrǵany týraly naqty derek joq. Alaıda Amangeldi atamyzdyń anasynyń aǵash­tósegi eken­digi anyq dálel­dengen. Qun­dy jádigerge eki ǵa­syrǵa jýyq ýaqyt bolsa da jaq­sy saqtalǵan.

1916 jylǵy Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóterilisiniń bas sardary Amangeldiniń anasy tekti jerden shyqqan. Ol Ber­­dikeı rýynyń ishin­degi Qul­­mu­hammed ıshan Arystan­baı­ulynyń áýletinen taraı­dy. Qulmuhammed ıshan 1902 jyly qazirgi Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdany aýma­ǵyndaǵy Dýlyǵaly degen jer­den oıý­ly qyzyl kirpish­ten eńseli meshit pen 24 ból­meli medrese saldyrǵan. Bul dinı bilim ordasy sol ke­zeńde elimizdegi iri rýhanı-má­denı ortalyqtyń biri boldy. Odan birtalaı tanymal tulǵa alǵashqy saýatyn ashqan. Meshit pen medrese ıshandar áýleti qýǵynǵa túskenshe, ıaǵnı 1929 jylǵa deıin jumys istep kelgen. Dýlyǵaly meshitiniń Torǵaıdaǵy ult-azattyq kóte­rilisinde alar orny zor. Halyq Amangeldini kóterilistiń bas sardary etip saılaǵanda, ıshandar áýleti ony qoldap, batyrǵa batasyn bergen. Dinı uǵymda el arasynda saýa­t ashý, ǵıbadat aıtý qyzmetin atqarǵanǵa be­riletin ıshandyq ataq Qulmu­hammed ıshannan bas­tap, onyń nemeresi Qazı ıshanǵa deıin jalǵasqan. Ulytaý men Torǵaı jurty ıshandar áýletin áli kúnge deıin kıeli tuqym dep qa­dir tutady.