UBT-2021: Aralyq qorytyndy qalaı?

Bıylǵy talapkerlerdiń baǵyma, baqyty ma, olardyń testileýden eki retótýge múmkindigi bar ári UBT tapsyratyn kúni men ýaqytyn ózderi tańdaıdy. Nátıjesinde, testilenýshi memlekettik bilimberý grantyn taǵaıyndaý konkýrsyna eń joǵary ball jınaǵan sertıfıkatyn usyna alady. Bul úmitkerlerge grantty jeńip alýyn jeńildetetini sózsiz.

Testileýdiń jańa formaty

Bilim jáne ǵylym mınıstr­li­gi­niń jaqynda, naqtyraq aıtqand­a, 7 maýsymda taratqanaqparatyna súıensek, túlekterdiń 130 myńnanastamy UBT tapsyrýǵa nıet bildirgen. Olardyń96 paıyzy, ıaǵnı 123 688 talapker qazirdiń ózin­detestileýden ótip úlgergen. Onyń ishinde basymbóligi (92 458 túlek) testileýdi qazaq tilinde,
30 967-si orys tilinde, 263-i aǵylshyn tilindetapsyrdy. Bıyl mamyrdyń 23-indegi kórsetkishboıynsha da túlekterdiń kóbi (52 512 talapker) UBT-ny qazaq tilinde tapsyrǵan. Al 19 622 talapker orys tilinde, 182-si aǵylshyn tilindetestileýden ótti.

2021 jylǵy UBT-nyń basty jańa­lyǵy – ashyqtyq pen ádildikti qam­tamasyz etýmaqsatynda testi­leý­diń kompıýterlik formattaót­kizilýi. Bul jóninde Bilim jáne ǵylymmınıstri Ashat Aı­ma­ǵam­be­tov: «2019 jylyMem­le­ket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óziqatysqan Tamyz keńe­sin­de Ulttyq biryńǵaıtestileýdi sapaly uıymdastyrý týralytapsyrma bergen bolatyn. Soǵan sáıkestestileýdi ózgertý, ony balalarǵa yńǵaıly áribarynsha ashyq ótkizý kózdeldi. Biz qazir osy maqsatqa jetip, UBT-ny jańa formatta ótkizipotyrmyz. Eń bas­tysy, qoǵamda aıtylyp júrgensyn-pi­kir­lerdi eskerip, jańa tehnologııalardyqoldana otyryp, úlken ózgerister engizdik», degen edi.

Negizi osy format talapker­ler arasyndaǵybiraz tártip bu­zý­­­­shy­­lyqtardy anyqtap, ońaıjol­­­men joǵary ball jınaý se­kil­­di qı­turqylyqtardyń aldyn aldy. Oǵan jaýaptyvedoms­tvo­nyń 7 maýsymdaǵy dereginen de kózjetkizýge bolatyndaı. Onda 224 túlektińtestileýge kirgizý ke­­zin­de aýdıtorııaǵa ty­ıym sa­lyn­­­­ǵan zattardy alyp kirýge ty­­­rys­­­qany úshinUBT tapsyrý múm­­­­kin­di­ginen aıyrylǵany jánetesti­leý erejelerin buz­ǵa­­ny úshin aýdı­­torııadan563 adam shyǵa­ry­lyp, testileý nátı­je­lerinińjo­ıyl­ǵany habar­lan­ǵan.

Ekinshi jaǵynan jańa for­mat­ta­ǵy UBT talapkerlerge tıimdi jáne yńǵaıly. О́ıtkeniUBT nátı­je­lerin testileý aıaq­tal­­­ǵan­nan keıinbirden bilýge bola­dy. Jı­nal­­­ǵan upaı sany ekran­ǵa shy­ǵa­ry­lady. Budan bólek ta­lapker qatejaýap bergen su­raq­tardy kóre ala­dy. UBT qory­tyndylarymen ke­lis­­pegen jaǵ­daı­da talapkerkele­si kúndi kút­peı-aq birden apel­lıa­sııa­ǵa óti­nish berýge quqyly.

«UBT elektrondy formatta ótip jatyr. Bul ne berdi? Buǵan deıin balalar qaǵaz júzin­de test kitapshalaryn alyp, odan keıin tıisti paraqtardajaýap­tar­­dy boıaý arqyly tapsyratyn. Test kita­p­sha­laryn basyp shyǵara­tyn­byz, kitapshalarjetkenge deıin ár­túrli táýekelder de bolatyn. Ekinshiden, 2 myńǵa jýyq kezekshi muǵalim jazdabir óńirden ekinshi óńirge ji­be­riletin, oǵan úlkenqarajat bólinetin jáne munda da ár­túr­litáýekelder bolatyn. Úshin­­shi­den, bul – ashyqtyq. Qazir kórip otyrsyzdar, ár ata-ana bala­synyńqalaı tapsyryp jat­qanyn onlaın baqylaıalady. Ár balada bir kompıýter, bir beıneka­me­ra bar, prok­to­rı­ng júıesi ar­qy­ly baqy­­laý júr­gizilip jatyr. Sondyq­tan kó­shirip alý degensııaq­ty aka­de­mııalyq adaldyq qa­ǵı­­­da­la­rynbuzýǵa eshqandaı múm­­kin­dik joq», dedi mınıstr.

Pedagog mamandyǵyna túsý baly joǵary

Bıyl pedagogıkalyq maman­dyq­­­tarǵa oqýǵa túsýtalaptary qatańdatyldy. Sebe­bi bolashaq pe­da­gogterdiń shákirt­aq­ysy ózge­ler­dikinen ere­kshe, 42 myń teńge bolyp beki­til­di. Osy­ǵan oraı eńmyq­ty ta­lap­­kerler muǵalim bo­lý­dy tańdaıbastaǵany baı­qa­lady. Mı­nıstr­lik­tiń máli­me­tin­she, mu­ǵa­­lim­ maman­dyǵyn tańdaǵan «Altyn belgi» ıegerleriniń sany 2 esege art­qan. Sáıkesinshe báseke­les­tik jo­ǵarylady. Endi peda­go­gı­ka­lyq mamandyqtarǵa túsý úshin talap­kerler UBT-dan kemi 75 ball jınaýy kerek. So­ǵan qaramastan túlekter mu­ǵa­­lim mamandyǵyn tań­dap ja­tyr. Sonyń biri – UBT-dan 137 ball jınaǵan Qaraǵandy qala­syndaǵy №61 jalpybilim bere­­tin mekteptiń túlegi Ádil­sa­mat Abıtaev. Ol muǵalim bolýdy qalaıdy.

«Ulttyq biryńǵaı testileý – árbir túlektiń ómirindegi ma­ńyz­dy qadam. Degenmen ne­giz­­gi maq­sat – UBT-ny jaqsy tap­syrý ǵana emes, ómirdeóz ornyńdy taýyp, ta­bysty tulǵa bolý. Bıylǵy tes­ti­leý­ge kelsek, múmkindik kóp. UBT aıaqtalǵanǵa deıin ja­ýap­ta­ryn ózgertip, al­dyńǵy su­raq­tar­ǵa oralýǵa bolady. Eger buryn testilenýshiler jaýap pa­raqtaryn boıaýǵa kópýaqyt jum­sasa, qazir olaı emes. Jáne buǵan deıin jaýap paraǵyn skanermen tekserý kezindedurys toltyrylmaǵan nusqalarynyń eseptelmeı qalýy sııaqty jaǵ­daılar kezdesetin. Elek­t­ron­­­dy format arqyly biz óz nátı­­jelerimizdi UBT aıaqtala sala bildik. Keıbir tanystarym tes­tileý aıaqtalǵannan keıin bir­­­denapellıasııaǵa berdi. Bul olar­­dyń ýaqytynaıtarlyqtaı únem­dedi», dedi Á.Abıtaev.

Qashyqtan oqytý
jáne testileý

Byltyrǵy karantındik shekteý­­ler bilim berý salasyndaǵy sa­pa­ǵa keri áser etkeni anyq. Onlaın jáne qa­shyqtan oqý kezin­de biti­rý­shisynyptyń oqý­shy­­­lary UBT-ny umytqandaı bolyp edi. Ata-analardyń alań­da­ýy bar, muǵa­lim­derdiń, qo­ǵam belsen­di­le­riniń ashyq pi­kir­leri­nen keıin Bilim jáne ǵy­lym mınıs­trligi 11 jáne 12-sy­nyp oqýshylaryn dástúrli for­matta oqytý týraly sheshim shyǵar­dy. Bul óz kezegindetalap­ker­ler­­diń testileý nátıje­le­rin de jaq­sartýǵa septigin tıgizgen. Muny UBT-dan eń jo­ǵary 140 bal­dy jınaǵan Pav­lo­dardaǵy Bilim-ınnovasııa lıseıiniń túlegi Danııar Ýálıev te rastap otyr.

«Oqý jylynyń basynda qıyn boldy. О́ıtkeni pande­mııa­ǵa baılanysty bárimiz onlaın oqydyq. Ondaı format dástúrli bilim berýge jetpeıdi ǵoı. Biraq ustazdarymyz ba­ryn saldy. Úshin­shi toqsannan bastap lıseıge baryp oqyǵanymyz jaq­sy boldy. Áýelde, sol oqý jy­lynyń basynda UBT-dan 70 bal­dyń jobasynda jınapjúrdim. Sáýir aıyn­da 110 balǵa jetkizdim. Mamyr aıyn­da 120-125 ball jınaı bastadym. Dástúrli formatta oqyp jú­rip tes­tileýge daıyndalýy­myz ná­tı­je berdi. Biraq test tap­syr­ma­lary qıyn, sondyqtan eshqashan eńjoǵary ball jınap kórmedim. Basynda senbedim. Alaıda solaı boldy. Munda bir sáttiliktińbolǵany anyq», deıdi D.Ýálıev. Iá, baǵy men baby qatar shapty degen osy shyǵar.