Nesi tań eken, jańa ǵasyr urpaǵy jańasha pikirde. Burynǵydaı qolyna portfelin kóterip, qoıynyna tom-tom kitap qystyryp júrmeıdi. Jeńili sol, súıikti avtorynyń shyǵarmasyn qulaqqap arqyly kez kelgen ýaqytta, kez kelgen jerde tyńdap, kóńilge túıý. Bul prosess sońǵy 10 jylda belsendi túrde júıege endi. Álemdik úrdis dep áýselesin kóterýge bolady. Já, aıtpaǵymyz ol emes, áńgime uly aqyn men onyń ultynda bolyp otyr ǵoı. Orystardan góri, Pýshkındi qattyraq jaqsy kóretin memleketter jeterlik eken. Bizdiń qolymyzǵa tıgen málimetter bylaı sóıleıdi.
«Pýshkın bárinen buryn Túrkııada, Meksıkada, Shvesııada, Norvegııada jáne Úndistanda kóp tyńdalady. Alaıda onyń basqa elderdegi tanymaldylyǵy óz ultynyń uly aqynǵa degen súıispenshiligimen salystyrýǵa kelmeıdi. Ol burynnan orys aqyny bolǵan jáne solaı bolyp qalady», deıdi Storytel aýdıokitap qyzmeti óz málimdemesinde.
Árıne, Pýshkın orys aqyny bolyp qalatyny belgili. Bul – buzylmaıtyn ereje. Biraq onyń murasy dúnıege ortaq baılyq, rýhanı qazyna. Biz tek «О́z eli óz erlerin eskermese, el tegi qaıdan alar kemeńgerdi» degen sózdi qosqymyz keledi. Dostyq ráýishte aıtylǵan lebiz esebinde bizge de úlgi bolar paıym dep oılaımyz.
Endi qarańyzshy, osymen birneshe jyl qatarynan Reseıde Pýshkınniń eń tanymal shyǵarmasy «Evgenıı Onegın» romany ekeni aıtylyp keledi. Alaıda dańqty týyndy álemdik shyǵarmalar arasynda jalpy poetıkalyq reıtıngte ekinshi orynda. Qaıtalap aıtamyz, ekinshi orynda. Sebebi orys oqyrmandary Dante Alıgerıdiń «Qudiretti komedııasyn» súıip oqıdy eken. Ári oqylymdy hám tyńdarmany óte kóp shyǵarma esebinde birinshi orynnan tómen syrǵyǵan emes. Búginge deıin. Ári qaraı ózińiz áńgimemizdiń astaryn topshylaı berińiz.
Búginde Pýshkınniń aýdıo formattaǵy álemdegi eń tanymal týyndysy «kishkentaı tragedııalar» dep atalady. Olar: «Ashkóz rysar», «Tas qonaq», «Mosart jáne Salerı». Bulardyń bári túrik oqyrmandaryna etene tanys týyndylar. Al «Kapıtan qyzy» men «Spad patshaıymy» bolsa meksıkalyq jáne ıspandyq aýdıtorııaǵa ótimdi eken. Aǵylshyn tilinde eń tanymal shyǵarma «Evgenıı Onegın» bolyp tabylady, ony Shvesııa, Norvegııa, Fınlıandııa, Bolgarııa jáne Polsha súıip tyńdaıdy.
Osy oraıda aıta keteıik, arystan shal Lev Tolstoıdyń «Anna Karenına» men «Soǵys jáne beıbitshilik», Fedor Dostoevskııdiń «Qylmys pen jaza» jáne Mıhaıl Býlgakovtyń «Master men Margarıta» shyǵarmalary sheteldikterge erekshe áser etedi. Jyl saıyn basylyp shyǵatyn kitaptar tiziminen túsken emes.
Al bizdiń danyshpan Abaıdy she? Kim kóp oqıdy eken. О́zimiz be? О́zgeler me? Ishtegi saýalǵa ýaqyt jaýap bermeıdi, biz jaýap beremiz. Oılanaıyq, oıly oqyrman!
