Siz de talaı kúıge tamsanyp, tebirengen shyǵarsyz. Sonda Jumeken aıtqan sezim pernesi basylyp ketip, kókirektegi zar men sherdiń bárin qozǵap ótkende, kúıdiń jumbaq janyn uǵyna almaı dal bolǵan shyǵarsyz?! Al «kóńilińizben astasyp, kórkem bulaqtaı kúlimsireı» tógilgende sol kúı boıyńyzdy keremet shattyqqa bóledi emes pe? «Oılanyp kóreıikshi». Solaıy solaı. Al Jumeken Nájimedenovtiń poezııasynda qansha kúıler ár isheginiń qaǵysy dál tabylyp, óleń bop sóılegende, sizge qupııa bolǵan syrdyń bári ońaı ashyla salǵanyna tańdanasyz! Biraq ol sonshalyq júrektiliktiń, sonshalyq keń tanymnyń qudireti. Aqyn mýzykany janymen sezinip qana qoımaı, kúıdiń ishki ıirimderimen bite qaınasyp, qaǵysynan jańylmaǵan qara óleńdi qalybyna quıa salady. Mysaly, Táttimbettiń «Saryjaılaýy» dál solaı.
«Ár notasy jelpintedi,
Ár notasy muńaıtady
«Saryjaılaýdyń»
jel tilderi,
Jel tilimen Kúı aıtady:
«Tyńdańyzdar –
tamasha bul,
otyryńdar munda, beri,
Kórkemdikti qalasa kim,
bolsa sodan kim dámeli;
kim zar-muńnyń tatsa dámin,
sol qarasyn aıap maǵan!
Solar úshin bastalamyn,
solar úshin aıaqtalam».
«Jumekenniń júregi» atty estelik kitapta Qubysh Muhıtov aqyn shyǵarmashylyǵyndaǵy osy bir erekshelikke: «onda Qurmanǵazynyń, Dáýletkereıdiń, Dınanyń, Táttimbettiń árbir kúılerine arnaý – taldaýlary bar, ol kúılerdiń syrymen, avtordyń oıyn óte tereń túsinedi, olardy soqyrǵa taıaq ustatqandaı taldap beredi. Mundaı taldaý tek qana mýzyka zertteýshileriniń, mýzyka teoretıkteriniń ǵana qolynan keletin nárse. Bul Jumekenniń mýzyka salasynda da oı-órisiniń joǵarylyǵyn, kúı ónerin bes saýsaqtaı sezinetinin, biletinin kórsetedi. Jumeken bizdiń túsinigimizde tek qana aqyn-jazýshy emes, aıtarlyqtaı dombyrashy, oryndaýshy, óner qaıratkeri dep esepteımin, oǵan radıonyń altyn qorynda saqtalǵan kóptegen kúıleri kýá», dep baǵa beredi. Rasynda,
«Jarqyndyǵy – kúlkideı,
muńdylyǵy – joqtaýdaı,
ashylyǵy – shyndyqtaı,
táttiligi – shabyttaı,
jeńildigi – kóbikteı,
aýyrlyǵy – tabyttaı», dep dombyranyń jaı-kúıin dóp keltirgende, sheberligine bas ıesiń!
Aıtolǵan JÚNISHAN,
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti
