Ázil-ospaq, syn-syqaq

Kúrsinis

1985 jyldyń sáýirinen sońǵy jańalyqqa da, jańarýlarǵa da toly alǵashqy úsh-tórt jylda baspasóz betteri urandaǵan maqalalarǵa, «qaıta qurǵan» aqyl-keńesterge tolyp ketkeni belgili. Birde Syrbaı Máýlenov sondaı gazettiń birin oqyp otyryp, kúrsine basyn shaıqapty.

– Syraǵa, qatty kúrsindińiz ǵoı, ne boldy sizge? – deıdi qasyndaǵy ini­leriniń biri.

Sonda Syraǵań:

– Aldynda bóget joǵyn kórdi daǵy,

Bul kúnde bilgish boldy eldiń bári.

Osynsha sheshender men kósemderdi,

Qalaısha kóterip tur jerdiń shary, – dep tabanda óleńmen jaýap beripti de, taǵy da kúrsinipti.

Sýretshi inisin tanystyrý

О́tken-ketkennen sóz qozǵap, es­kiden syr tartyp, qazaqtyń tanymal qalamgerleri Asqar Súleımenov pen Aqseleý Seıdimbekov birde Alma­tynyń aǵashy mol, saıaly bir gúlzarynda nasybaı atyp, demalyp otyrypty.

Qaǵaz-qaryndashyn qoltyqtap kóshe boılap bezektep bara jatqan sýretshi Erkin Nurazhanov olardy kó­redi de, sálem bere keteıin dep, eki aǵasyna qaraı burylypty. Sálemnen soń Aqseleý:

– Aseke, siz ben bizdiń ózimiz bile bermeıtin qasıetimizdi badyraıtyp kórsetip salyp júrgen sýretshi iniń osy bolady, – deıdi alaqanyndaǵy nasy­baıdyń qaldyǵyn qaǵyp jatyp.

Asqar Erkin inisin burynnan da jaq­sy tanıdy eken, erinin oramaldyń ushy­men bir ilip súrtipti de:

– «Qasıetimiz» degenińe shúbám bar, Aqseleý, osy Erkin bizdiń qasıet­siz­­digimizdi badyraıtyp kózimizge kór­setip júrgen sekildi, – degen eken.

Kezdeısoq kezdesý

Sábıt Muqanov taıaǵyn tyqyldatyp, birde Jazýshylar odaǵyna qaraı aıańdap kele jatsa kerek. Kóshe bu­ry­shyndaǵy úıdi aınala bergen kezde qarsy aldynan shashy jelkildegen, ózi jelpildegen bir jas jigit ushyrasa ketipti de:

– Assalaýmaǵaleıkým, Sábe! – dep jigit jazýshyǵa qos qolyn ala umtylady.

Saıtandaı sap ete qalǵan jigit­tiń daýystaı bergen sáleminen Sábeń selk etip, sasyp qalady. – Ýálıkúmsálám! – dep, kidirip baryp sálemin alady.

«Bul jigit kim boldy eken, ańqyldap turǵan balany tanymaǵanym uıat boldy-aý», – dep ishteı qysylyńqyrap ta qa­la­dy. «E, dáý de bolsa aýyldan kelgen aǵaıyndas bireý shyǵar», – dep joramaldaıdy da:

– Iá, qashan keldiń, el-jurt aman-saý ma? – dep suraıdy.

– Sábe, neni surap tursyz? Men osy Almatyda turam ǵoı... – deıdi jigit.

– Jo-joq, myna jerge qashan keldiń dep surap turmyn? – deıdi Sá­beń aıaq astyndaǵy asfaltti ty­qyldatyp.

– Kele jatqan betim osy edi, Sábe.

«Qap, bálem, bul basqa jigit boldy ǵoı», – dep Sábeń ishteı taǵy qylp ete qalady. «Uıalǵan tek turmastyń» qamyn jasap:

– Qalaı, úıdegi kelin aman-saý ma? – deıdi.

– Sábe, men áli boıdaqpyn, – deıdi jigit te lypyldap.

– Jo-joq, seniń shesheńdi aıtam... Ol maǵan kelin bolmaǵanda kim bolýshy edi?! Sony surap turmyn, – deıdi Sábeń qolma-qol sóz taýyp.

– E... ol kisi aman-saý, shapqylap jú­rip jatyr...

– Shapqylap júrip jatsa – sol k­e­linge sálem aıt! – dep Sábeń jyljyp júrip ketipti.

Álibek ASQAR

Nur-Sultan