Aımaqtar • 06 Qyrkúıek, 2021

Mal sharýashylyǵyna qoldaý kórsetýde

363 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Bıyl Mańǵystaýda jer jutań, ıaǵnı qýańshylyq. Oryn alǵan mal shyǵyny sharýalardyń ǵana emes, jalpy halyqtyń alańdaýshylyǵyn týyndatty. Osy oraıda qýańshylyqtan zardap shekken sharýalarǵa qarjylaı qoldaý kórsetý úshin Úkimet rezervinen 1,9 mlrd teńge bólindi. Naqtyraq aıtsaq, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń qoldaýymen Úkimet rezervinen Mańǵystaýdaǵy aýyl sharýashylyǵy janýarlarynyń analyq basy úshin mal azyǵyna jumsalǵan shyǵyndardy ishinara óteýge 1,9 mlrd teńge mólsherinde qaıtarymsyz qarajat bólingen bolatyn.

Mal sharýashylyǵyna qoldaý kórsetýde

Mańǵystaý oblysynyń qo­ǵam­dyq kommýnıkasııa orta­ly­ǵynyń habarlaýynsha, qazirgi tańda bólingen qarajattyń 50%-y ıgerilgen, ıaǵnı 5 275-ke jýyq jeke qosalqy úı sharýa qojalyqtaryna 611,3 mln teńge jáne 500 sharýa qojalyǵyna 277,4 mln teńge qarjylaı mem­le­kettik qoldaý kórsetildi. Qal­­ǵan 1 mlrd teńge qyrkúıek aıyn­da ıgerilmek.

Budan basqa óńir sharýalaryna taǵy da aldaǵy qazan-qarasha aılarynda jergilikti bıýdjetten 700 mln teńge bólý josparlanǵan. Bul qara­jat Aýyl sharýashylyǵy mı­nıs­triniń 2019 jylǵy 15 naý­ryz­daǵy «Asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytýdy, mal sharýashylyǵynyń ónim­diligin jáne ónim sapasyn arttyrýdy sýbsıdııalaý qaǵı­da­la­ryn bekitý týraly» №108 buı­ry­ǵy­na sáıkes sýbsıdııa retinde berilmek.

Quzyrly oryndardyń má­li­me­­tine súıensek, qazirgi ýaqyt­­ta sharýalardy jemshóp­pen qam­tamasyz etip, mal azyǵy tap­­shylyǵyn joıý maqsatynda bir­qatar jumys júrgizilýde. Mysaly, jergilikti bıýdjetten 150 mln teńge bólinip, «Kaspıı» ÁKK AQ arqyly atalǵan qaıtarymdy qarjyǵa 15 shildeden beri ár qala, aýdandardan taǵaıyndalǵan operatorlar qajettilikke qaraı shóp tasymaldaýda eken. Búginge deıin 1 myń tonnaǵa jýyq shóp satyp alynǵan jáne bul jumystar jyl aıaǵyna deıin jalǵaspaq. Sondaı-aq jergilikti bıýdjetten 54 mln teńge bólinip, qaıtarymdy qarajatqa aýdandardan taǵaıyndalǵan operatorlar Qostanaı oblysynan 546 tonna arpa jetkizdi. Qa­zir­gi tańda arpa túgel satylyp, aınalymdaǵy qarjyǵa taǵy mal azyǵyn satyp alý ju­mys­tary jasalyp jatsa, 107 mln teńgege 15 vagon 3-4 suryp­ty bıdaı (bıdaı qaldyǵy) satyp alynǵan.

Jalpy, jyl basynan beri óńirge 30 myń tonnasy ózge aımaqtardan, 4 myń tonnasy jergilikti jerden shabylǵan
37 500 tonna shóp tasymaldanypty. Al 3500 tonna shóp (140 vagon) ózge óńirlerden kómek retinde jetkizilip, qýań­shy­lyqtan zardap shekken mal ıe­lerine tegin úlestirilgen. О́ńir­ge ózge oblys­tardan 20 500 tonna jem tasymaldansa, jergi­lik­ti jerden ­­­­
­1 500 tonna jem óndirilgen.

Qoǵamdyq kommýnıkasııa ortaly­ǵynda ótken brıfıngte Mań­ǵystaý oblysy aýyl sharýa­shylyǵy basqarmasynyń basshysy Serik Qaldyǵuldyń aıtýynsha, búginde óńirdegi sharýa qojalyqtarynda 783 tonna shóp pen 5 020 tonna jemniń qory bar. 2021-2022 jyldarǵa óńirdegi tórt túlikti qystyq mal azyǵymen qamtamasyz etý maqsatynda, Premer-Mınıstr A.Mamınniń tapsyrmasyna sáıkes, bıýdjetten qaıtarymdy qarajat retinde mal azyǵyna 5,3 mlrd teńge qarjy bólingen, onyń 1,9 mlrd teńgesi shópke, 3,4 mlrd teńgesi jemge jumsalmaq. Bul qarjyǵa jyl sońyna deıin 26 myń tonna shóp pen 34 myń tonna jem satyp alynady dep josparlanýda.

 Qazir atalǵan qarjynyń 600 mln teńgesine mal azyǵyn tasymaldaıtyn operatorlar taǵaıyndalyp, ózge óńirlerden shóp tasymaldaý jumystary bastalyp ketti.

– Ár aýdanda jemshóp saq­taıtyn baza jasaqtap, qys­qa daıyndyqty kúsheıtý baǵy­tyn­da jumys atqarylýda. Osyǵan oraı ár aýdannyń ornalasqan geografııalyq aımaǵyna baılanysty bazalar jasaqtap jatyrmyz. Máselen, Mańǵystaý aýda­nyn­da 4 baza bolady, Túp­qa­ra­ǵan men Qaraqııada 3 bazadan bolmaq. Aýyl, aýdan ákimdikteri ju­mysyn bastap ketti, – deıdi Serik Qaldyǵul.

Budan bólek Atyraý men Aqtóbe oblystarynyń sha­byn­dyq jerlerinen shóp shabýǵa 5 sharýa qojalyǵy attandy. Olar ózderine qor jınap, artyǵyn ózge mal ıelerine satatyn bolady. Sondaı-aq búgingi kúni jer­gi­likti shabyndyqta 14 brıgada shóp shaýyp jatyr. Olar jyl aıa­ǵyna deıin 15 myń tonna shóp da­ıyndamaq.

Mańǵystaýda bıyl mal basyn aman alyp qalý máselesi kún tár­tibinde tur. Quzyrly oryn­­dar bergen aqparat bul ba­­ǵytta atqary­lyp jatqan ju­mys­­tardy baıandaıdy. «Jaqsy sóz – jarym yrys» degen­deı, jaq­sylyqtyń jaqyn bolýy – kóp­tiń jalǵyz tilegi.                                                                                    

Mańǵystaý oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar