Sonaý 1958 jyly Sabardınka aýylynda bir otar qoı baqty. Qoımen birge oı baqty, bolashaǵyn baǵamdady, ómirden óz jolyn izdedi. Qoıshy bolǵan da táýir, biraq bolashaqtyń baıany bilimge baılaýly ekenin túısingen soń aýyl sharýashylyǵy tehnıkýmyna túsip, bilim alǵan. Jigerli jas «Prıozernoe» keńsharynyń bólimshe meńgerýshisi,
«1 Maı» ujymsharynyń bas zootehnıgi bolyp jumys istedi. Berik bilim tájirıbemen ushtasqanda ǵana nátıje bermek. Almatydaǵy veterınarlyq ınstıtýttyń syrttaı bóliminde bilimin jetildirdi. Jigerli jastyń eńbekke degen yntasy basshylyq tarapynan baǵalanbaı qalǵan joq. 1982 jyly «Maksımovskoe» keńsharyna dırektor etip taǵaıyndaldy.
Bul bir synaq bolatyn. Jigerli jastyń qanshalyqty qaýqarly ekendigin baǵamdap, tabanynyń búri bar ma, joq pa baıqap, bilgisi kelgendeı. Tizgini qolyna tıgen sharýashylyq shash etekten shyǵynǵa batyp jatqan. Aleksandr Aleksandrovıch aldymen keńshardyń mal sharýashylyǵyn óristetýge den qoıdy. Ol úshin ne isteý kerek? Álbette, mal azyǵy sapaly bolýy shart. Sol kezdiń ózinde aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysyna óz pikirin dáleldep, ekpe shóp egip, mal azyǵyn barynsha baıytýdy jolǵa qoıdy. Qalyptasyp qalǵan qasań qaǵıdany buzý ońaı-ospaq sharýa emes edi. Biraq talaby tekke ketpedi.
Mal qoralary da qaýsap turǵan. Barlyq mal qorasyn jóndep, qaısybirin jańadan salyp úlgerýge úsh jarym jyl ýaqyty ketti. Osy úsh jarym jyl bolashaq aýyl sharýashylyǵynyń bilikti mamanyn tóske salyp shyńdaǵandaı qataldaý, biraq, tıimdi mektep edi. Tegeýirindi talpynys tekke ketken joq. Jaıly qorada jaılanǵan, azyǵy mol maldyń ónimi de kóp-kórim kóbeıe tústi. Keńshardyń sút jáne et óndirý jospary oryndala bastady. Bolashaqty boljaı biletin jas dırektor kóptegen áriptesi tárizdi qoǵam malyn jospar oryndaý úshin etke tapsyra bermedi. Sútti baǵyttaǵy maldy sál azaıtty, esesine etti qara maldyń basy kóbeıdi. Arada birer jyl ótken soń sharýashylyqta bul óńirdiń jurtyna tańsyq, tulǵasy taýdaı gereford tuqymdas qara mal keldi. Sol-aq eken, baǵymdaǵy maldyń sapasy jaqsardy. Táýir ónim alǵyń kelse, mal tuqymyn asyldandyr. Jasyqtyń jiligi tatymaıdy. Osy bir qaǵıdany Aleksandr Aleksandrovıch jaqsy túsindi.
El egemendigin alǵan kezde burynǵy keńshardyń ornyna qurylǵan «Svobodnoe» seriktestigi ekonomıkasy turaqty, úlgili sharýashylyq edi. Ujym eginshilik pen mal sharýashylyǵyn qanattastyra qatar damytty. Istiń kózin taba biletin basshynyń arqasynda eki sala da tabysqa keneldi. Mal sharýashylyǵynyń jiligin shaǵyp, maıyn ishken uıymshyl ujym asyl tuqymdy mal ósiretin sharýashylyqqa aınaldy. Al dıqandar bolsa ozyq tehnologııany sátti qoldaný arqyly oblys sharýashylyqtaryna asa qajetti astyq tuqymyn suryptaı bastady. 2008 jyly sharýashylyq shaǵyn elevatorlaryn salyp aldy.
Osynyń barlyǵy adal eńbektiń nátıjesi. О́z jolyn, eńbek jolyn jalǵastyrar urpaq tárbıeleýge de aıryqsha mán berdi. Uly Aleksandr Zakýsılov «Maksımovskoe» seriktestiginiń dırektory bolsa, nemeresi – ol da Aleksandr Zakýsılov «Svobodnoe» seriktestiginde agronom bolyp eńbek etedi. Osylaısha darqan dalanyń dıdaryn adal eńbekpen árlegen tutas bir áýlet jarqyn eńbek shejiresin jasaýda.
«Eńbekpen tapqan nan tátti» degen ataly sózdiń shyndyǵyn ataly-nemereli áýlettiń yjdahatynan tanyp-bilýge bolady. Isker adamdar ár tıynyn uqyptap eseppen jumsasa, ol sarańdyqtan emes, dúnıeniń parqyn, eńbektiń narqyn bilgendikten. Ár tıynnyń mańdaıdan tamshylaǵan terdiń óteýi bolyp oralary anyq. Sol qarjynyń bir bóligi el ıgiligine jaratylyp jatyr. Sharýashylyqta áleýmettik-turmystyq jaǵdaıǵa aıryqsha mán berilgen. Jas mamandarǵa, mehanızatorlar men jumysshylarǵa turǵyn úıler salynýda. Sońǵy jyldary tutas bir kóshe boı kóterdi. Jańadan eki páterli on úı salyndy. Aýyl turǵyndary monsha-kir jýý kesheniniń ıgiligin kórýde. Aýdanda alǵashqylardyń biri bolyp shaǵyn ortalyq salyp berdi. Jalpaq dúnıeni jaman tumaý jaılaǵan kezde aýyldastaryna azyq-túlik sebetterin taratyp, un úlestirip, dári-dármekterin satyp alýǵa kómektesti.
Aqyq dán aıalap, tóskeıin tórt túlik malǵa toltyrǵan sharýashylyqta nan nebári 40 teńge turady. Maksımovka orta mektebiniń shatyry men kireberisin tap-tuınaqtaı etip jóndep berdi. 2018 jyly seriktestik Vladımırovka orta mektebin kúrdeli jóndeýden ótkizý úshin mol qarajat bóldi. Sharýashylyq basshysy týǵan aýylyn abattandyryp, kórkeıtýge de kóp kóńil bóledi. Qazir syrttan kelgen jolaýshy aqshańqan úıleri alystan kóz tartatyn kórikti aýyldy kórer edi. Vladımırovka aýyldyq klýby da seriktestik esebinen jóndeldi. Mádenıet oshaǵy qazir aýyl turǵyndarynyń jıi bas qosatyn ornyna aınalǵan.
О́zim basshy ekenmin dep balalaryn óbektegen joq. Qara jumystyń qazanynda qaınatty, eńbekpen shynyqtyrdy. Balasy Aleksandr eńbek jolyn mehanızator bolyp bastady. Bálkim sodan ba eken, qarapaıym jumysshynyń kókeıindegi oıdy jazbaı tanıdy. Qamqorlyq jasaýǵa jany qumar. 2018 jyly «Maksımovka» seriktestigi 140 mln teńgege jabyq hokkeı kortyn salyp berdi. Bul tutas sport qalashyǵy. Shańǵy sportymen aınalysatyn sportshylardy aýdan ortalyǵyna jattyǵýǵa tasý úshin avtobýs satyp aldy. Ár jyl saıyn Maksımovka orta mektebiniń oqýshylary kanıkýl kezinde seriktestik esebinen saýyqtyrý ortalyqtarynda dem alady. Eńbekpen baǵy janǵan, eńbektiń beınet emes, zeınet ekenin óz isimen dáleldegen isker uıymdastyrýshynyń jurtqa degen qamqorlyǵy ushan-teńiz.
Biz osynyń barlyǵy eńbek álippesin qarapaıym jumysshy retinde bastaǵandyqtan dep uqtyq.
Aqmola oblysy,
Sandyqtaý aýdany
