Qazaqstan • 22 Qazan, 2021

«Ulttyq rýhanı jańǵyrý» – úsh baǵytty ulttyq joba

584 ret kórsetildi

Ulttyq kodty saqtap, qundylyqtar men salt-dástúrdi nasıhattaýdy maqsat tutqan «Ulttyq rýhanı jańǵyrý» jobasy 3 baǵyt, 7 mindet, 21 kórsetkish, 66 aýqymdy is-sharadan turady. Bul jóninde Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıng barysynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva málimdedi.

Mınıstrdiń aıtýynsha, joba qoǵamnyń mádenı deń­geıin, talǵamy jáne rýhyn kóterip qana qoımaı, sonymen qatar jastarǵa jańa múm­kindikter ashyp, olardyń túrli bastamasyna jan-jaq­ty qoldaý kórsetedi. Joba­nyń basym baǵyttaryna jeke toqtalǵan A.Balaeva baıan­da­masynda: «Mazmuny jaǵy­nan bul máni tereń, aýqy­my óte keń joba. Bul – ǵa­syr­lar boıy qalyptasqan halqy­myz­dyń mádenı bolmysy, tarıhy men tamyry. Qazirgi jahandaný kezeńinde ulttyq qundylyqtardy saqtap qalý, ony urpaq boıyna sińirýdiń mańyzy óte zor. О́ıtkeni búgingi urpaq boıyna «ulttyq kod» uǵymyn qanshalyqty tereń sińirsek – bul bizdiń erteńgi ult bolyp qalýymyzdyń kepili bolyp qalmaq. Osy máselelerdi sheshý úshin jobany úsh negizgi baǵytta iske asyrý kózdelip otyr», dep atap ótti.

Elbasynyń baǵdarlamalyq maqa­lasynda kórinis tapqan «Ulttyq rýhanı jań­ǵyrý» jobasynyń birinshi ba­ǵyty – «Rýhanı jańǵyrý» qun­dy­lyqtaryn odan ári ilgeriletý. Bul jerde mem­le­ket­tik tildi damytý mindeti bólek bel­gilengen. Jalpy, atalǵan blok boıynsha 38 joba josparlansa, olardyń túpki maqsaty – ult­tyń shyǵarmashylyq jáne zııat­kerlik áleýetin qoldaý jáne damytý. 2025 jylǵa
deıin halyqtyń 88,5%-yn «Rý­hanı jańǵyrý» baǵdarla­ma­sy­nyń jobalarymen, mektep ja­syn­daǵy balalardy 100% mádenı tárbıemen qamtý, «oqı­tyn ult» jobasy sheń­berinde halyqtyń oqyrman belsen­diligin 40%-ǵa deıin arttyrý, sondaı-aq mesenattar qarajaty esebinen 3000 nysan salý jáne jóndeý josparlanǵan.

Ekinshi baǵyt «El Rýhy» dep atalady. Munda mádenıet sa­lasyndaǵy qyzmetterdiń qol­jetimdiligin arttyrý, sondaı-aq otandyq mádenı ónimderdi, onyń ishinde shetelderde ilge­riletý jónindegi is-sharalar kesheni biriktirilgen. Bul úshin 2025 jylǵa qaraı 13 iri is-shara ótkizý, 5 naqty nátıjege qol jetkizý kózdelgen. Atap aıt­qanda, ınfraqurylymdy damytý, onyń ishinde jańa mádenı obektiler salý arqyly aýyl jáne shalǵaıdaǵy eldi mekender turǵyndarynyń 92,5%-y mádenıet salasy qyzmetterimen qamtý qamtamasyz etiletin bo­lady. Mınıstrdiń málim­deýinshe, joba aıasynda halyq­tyń mádenıet nysandaryna barý kórsetkishin eki esege kó­beıtý josparlanǵan. Sondaı-aq mádenıet salasyndaǵy qyz­metter sapasyn arttyrýǵa da erekshe mán berilip otyr. «Osy maqsattar úshin 250 jańa mádenıet nysany salynady jáne jumys istep turǵan 1200 mádenıet nysany kúrdeli jón­deýden ótedi. Elimizdiń shyǵar­mashylyq áleýetin tikeleı qoldaý arqyly otandyq má­denı ónimderdi óndirý júıesi qurylady, onyń ishinde kıno­prokattaǵy otandyq fılm­derdiń úlesi 25 paıyzǵa deıin arttyrylady. Jańadan qury­latyn «Qazaqanımasııa» shyǵar­mashylyq birlestigi bazasynda 40-qa jýyq anımasııalyq fılm shyǵarylady», degen vedomstvo basshysy bolashaǵynan úlken úmit kúttirip otyrǵan talanttardyń 150 jobasyna qol­daý kórsetiletinin de aıtyp ótti.

Brıfıngte otandyq máde­nıettiń barlyq jetistigimen onlaın rejimde tanysýǵa múm­kindik beretin e-culture.kz biryń­ǵaı elektrondy platfor­masy jaıly jan-jaqty túsin­dirip bergen A.Balaeva mem­lekettik tildiń qoldaný aıasyn keńeıtý – jobadaǵy mańyzdy mindettiń biri ekenine erekshe toqtaldy. «О́ıtkeni «ultty saq­taý» degenimizdiń ózi – tildi saqtap, damytý ekeni belgili. Memleket basshysy qazaq tiliniń bolashaqta – ult­aralyq tilge aınalatynyna senim bildirgenin bilesizder. Oǵan búginde barlyq negiz bar. Memlekettik tilge degen qo­ǵamnyń suranysy artyp keledi. Bul – ýaqyt talaby. Sondyqtan bul máselede birqatar aýqymdy joba qarastyrylyp otyr. Atap aıtqanda, memlekettik tildi oqytý boıynsha ınnovasııalyq IT ónimder ázirleý, tanymal anımasııalyq jáne tanymdyq arnalardy qazaqshalaý, orta bilim berýdiń tilge qatysty baǵdarlamalaryna ózgerister engizý, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdary úshin qazaq tilindegi oqýlyqtar ázirleý sııaqty júıeli is-sharalar bar», dedi mınıstrlik basshysy. Bir sózben aıtqanda, «Ulttyq rýhanı jańǵyrýdyń» basty kózdegeni – qoǵamdaǵy qazaqtildi ortany barynsha keńeıtý, ony turmysta ǵana emes, ǵylym men bilimniń, bıznes pen áleýmettiń tiline aınaldyrý.

Sondaı-aq brıfıng barysynda Mádenıet jáne sport vıse-mınıstri Nur­ǵısa Dáýe­shov ulttyq joba aıasynda 20 is-shara uıymdas­ty­rylatynyn habarlasa, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Til saıasaty komıtetiniń tóraǵasy Ádilbek Qabaev aldaǵy ýaqytta «Qazaq tili» men «Qazaq ádebıeti» pánderiniń bólek oqytylatynyn málimdedi.

Sońǵy jańalyqtar

Qamystan óndirilgen qumsheker

Aımaqtar • Keshe

Erlikke toly eńbek

Qazaqstan • Keshe

Shıraz bulbuly

Ádebıet • Keshe

Ata jurtta

Ádebıet • Keshe

Oqý men oqymaý hám talǵam

Ádebıet • Keshe

Abaı oblysynyń aty ozdy

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar