Serıaldyń jaryq kórgenine bir aı endi tolsa da, qaralym boıynsha Netflix strımıngtik platformasynda buryn-sońdy jarııalanǵan fılmder men kópbólimdi serıaldardy basyp ozdy. «Kalmar oıyny» sıýjetinen bólek, tanymal bolý fenomeni kópti kóbirek alańdatatyn syńaıly.
Dorama Netflix strımıngtik platformasynda 17 qyrkúıekte jarııalanyp, eki apta ishinde álemniń birqatar elinde tanymaldylyqqa ıe boldy. Rejısser Hvan Don Hektiń týyndysy naǵyz antıýtopııa. О́ıtkeni oqıǵa qaryzynan qutylý úshin ómirine qaýip tóndiretin oıynǵa keliskender týraly. Qarajattan tarshylyq kórip júrgen 456 adam oıynǵa qatysyp, tapsyrmany múdirmeı oryndaýy kerek. Tiri qalatyn jalǵyz jeńimpaz 46,5 mlrd vonǵa (15 mlrd teńge) ıe bolady. Týyndyny kórgen kópshilik jan túrshigerlik kadrlardyń kóptigin alǵa tartady. Adam qııalyna syımaıtyn oqıǵalar, jaǵdaılar keıbir kórermen úshin tipti jıirkenishti kóringen.
Jalpy, «kalmar» dep atalatyn oıyn koreı balalarynyń arasynda áýelden tanymal. Balalar oıynynyń erejesi boıynsha, eki topqa bólinip, bos turǵan jerge talasady. Oıyn alańy-
nan birin-biri ıtergenge tózip, syzylǵan aımaqtan shyqpaǵan bala – jeńimpaz.
«Kalmar oıynynyń» tanymal bolýyna ómirde jıi kezdesetin oqıǵalardyń negizge alynýy sebep deıdi. Ásirese qaryzǵa belshesinen batqandar máselesi kópti alańdatpaı qoımas. Degenmen «Kalmar oıynynyń» fenomeni nede?
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, doramanyń bas keıiperleriniń biri – zeınetker anasynyń aqshasyn jumsap, qumar oıynnyń shyrmaýyna matalǵan jigit. Ajyrasqan áıelimen de, týǵan qyzymen de durys qarym-qatynas qura almaǵan. Bir kúni úlken oıynǵa kelisse, qomaqty qarjyǵa ıe bolatyny týraly usynys túsedi. Joǵaltyp alamyn dep qorqatyn eshteńesi bolmaǵandyqtan usynysqa jigit qýana kelisedi. Oıynda jeńiske jetip, qyzymen qatynasyn retteýdi josparlaıdy. Son Kı Hýn oıynnyń sońǵy qatysýshysy, ıaǵnı №456 oıynshy bolady.
Koreıa kınematografııasy úshin sońǵy jyldar jemisti. Byltyr rejısser Hvan Don Hıoktiń «Parazıtter» fılmi Oskar júldesin jeńip aldy. «Kalmar oıyny» kóp qaralǵan fılm bolyp qana qoımaı, basqa salalarǵa da áser etip jatyr. Máselen, AQSh-tyń Variety aptalyq basylymy serıal keıipkerleri oıyn kezinde kıip júretin aq aıaqkıimderdiń satylymy sońǵy eki apta ishinde 7800%-ǵa artqanyn jazady. Mundaı tendensııany baıqaǵan psıholog mamandar fılmniń kóp qaralýyna da marketıngtiń áseri bar degen oı aıtady. Serıal týraly áleýmettik jelilerde kóp jazylyp, jastar arasynda jıi talqylanýy tobyr effektisin týǵyzady. Iаǵnı birine biri erip, týyndyny «qyzyq úshin» qaraýy múmkin.
The Guardian gazetiniń sholýshylary týyndynyń tanymal bolýyna oqıǵaǵa muryndyq bolǵan áleýmettik teńsizdik máselesi sebep deıdi. Real Good Economic Research Institute ortalyǵynyń sarapshylary Ońtústik Koreıa turǵyndarynyń jalpy qaryzy eldiń IJО́-den 5 paıyzǵa kóp degen málimdeme jasady. «Bul degenimiz ár azamat bir jyl boıy tabysyn jınasa da, qaryzynan qutyla almaıtynyn bildiredi. Onyń ústine qaryzǵa batqandar sany kún sanap ósýde. Demek bul ózekti másele. Sondyqtan qaryzy barlar týraly serıaldyń kópti qyzyqtyrýy zańdy», deıdi ekonomıster.
Marketıng salasynyń mamandary serıaldyń tanymal bolýyna áleýmettik jeliniń áseri kóp degen pikirmen kelisedi. TikTok pen Instagram jelilerindegi jazbalar, vıdeolar men sýretter týyndyǵa degen qyzyǵýshylyqty arttyryp, kóptiń nazaryn burdy. Bir ǵana TikTok platformasynda #SquidGame heshteginiń qaralymy 37 mln-ǵa jetken.
Jaqynda áleýmettik jelilerde Almaty qalasynda osy serıal atmosferasyn qaıtalaıtyn dámhana ashylǵany týraly habar tarady. Kirý úshin 4 000 teńge tólep, serıal álemine enip ketýge bolady deıdi. Jastar osy konseptte týǵan kún uıymdastyryp úlgerdi. Keshke shaqyrylǵandar dorama keıipkerleri kıgen kıimdi qaıtalap kelýi tıis. Ádette 31 qazanda atap ótiletin Halloween merekesi dál osy taqyrypta ótýi múmkin degen boljamdar az emes.
Túrkııadaǵy Shanlyýrfa qalasynyń ákimdigi de trendti utymdy paıdalanyp úlgergen. Ákimdik «Qıyn jaǵdaıǵa tap bolsań, basqalardy izdemeı, bizge habarlas» degen habarlamasy bar hattar taratqan. Onda ákimdiktiń baılanys nómirleri kórsetilgen. Ákimdiktiń Áleýmettik qorǵaý bóliminiń qyzmetkerleri azamattarǵa kez kelgen kómek berýge ázir ekenin bildirýdiń jaqsy joly boldy deıdi.
Osy rette serıaldyń túsirilimine 21,4 mln dollary jumsalǵanyn aıta ketken jón. Bloomberg agenttigi týyndydan túsken tabys 891,1 mln dollarǵa jetedi degen boljam aıtady.
Serıalǵa jastardan bólek, balalardyń da qyzyǵýshylyǵy artyp tur. Balalar psıhology Ásem Sabyrjanqyzynyń aıtýynsha, týyndy avtorlarynyń nusqaýlyǵyn eskerý mańyzdy. Iаǵnı serıaldy 18 jasqa tolǵan azamattar kóre alady. «Balalar oıyndy jaqsy kóredi. Sondyqtan bul serıalǵa qyzyǵýshylyqtyń joǵary ekeni anyq. Degenmen serıaldyń ıdeıasy da, sıýjeti de balalar úshin qaýipti. Jıirkenishti sahnalardan bólek, qaryz, adam óltirý sııaqty máseleler kóterilgen. Balalar ózderi baıqamasa da ol oqıǵa túpsanasyna jazylyp, keıin óz ómirinde osyǵan uqsas jaǵdaılarǵa qalaı tap bolǵanyn bilmeı qalýy ǵajap emes. О́ıtkeni adam oqyǵan kitaby, kórgen fılmi, aralasqan ortasy arqyly damıdy. Keıipkerlerdiń ne tanystarynyń is-áreketin qaıtalaıdy. Sondyqtan shyndyq pen qııaldy, jaqsy men jamandy ajyratyp úlgermegen balaǵa mundaı týyndyny kórsetý durys emes dep sanaımyn», deıdi psıholog.
Jıirkenishti, aýrasy aýyr kórinisterge toly serıal. Astarynda úlken másele bolǵanymen, adam qııalyna syımaıtyn ssenarıı. Muny bireý ózi arnaıy izdep kórse, endi biri áleýmettik jelide kóp talqylanǵannan keıin qaraıdy. Qalaı bolǵanda da másele – ózimizde. О́ıtkeni jańarǵan rekordtaǵy sandardy ózimiz jasaımyz. О́mir súrip jatqan ortamyzdyń jaqsy bolýy úshin neni kórip, ne úshin oqyǵanymyzdy saralaǵanymyz jón shyǵar.
