Sarapshynyń aıtýynsha, sońǵy jyldary Qazaqstan ekonomıkasyndaǵy bank sektorynyń róli birshama azaıǵan. Qazirgi kezde ishki jalpy ónimdegi nesıelerdiń paıyzdyq qatynasy 23-25 paıyz deńgeıinde eken.
«Bank júıesinde erte me, kesh pe áıteýir nesıe belsendiliginiń ósetinin túsinemiz. Qazirdiń ózinde bólshek segment pen shaǵyn jáne orta bızneste portfel ósimi bolyp jatyr. Tıisinshe biz sekildi reıtıng agenttigi úshin bul ósimniń berik bolýy, aktıvter sapasyna qatysty problemaǵa ákelip soqtyra ma, joq pa, sony túsiný óte mańyzdy. Sondyqtan nesıe táýekeli jaqyn ýaqytta reıtıng agenttiginiń basty nazarynda bolady. Ekinshi táýekelge bank júıesi ǵana emes, búkil Qazaqstan tap boldy. Bul – COVID-19 pandemııasy. Makroekonomıkalyq jáne pandemııaǵa qatysty ahýal áli de belgisiz bolyp otyr. Koronavırýs jańa shtamdarynyń shyǵýyna baılanysty ssenarıı teris ásermen órbýi de múmkin», deıdi sarapshy.
I.Velıeva nazar aýdarǵan úshinshi jaǵdaı – bank sektorynyń sıfrly transformasııasy.
«Qazaqstan álemdik úderister baǵytynda keledi. Bul bir jaǵynan bankterge básekelestik qysym týdyrady – dástúrli bank bıznesimen aınalyspaǵan tehnologııalyq kompanııalar túrindegi jańa oıynshylar shyǵady. Sıfrlandyrý kezinde týyndaıtyn taǵy bir táýekel – kıbershabýyldar aldyndaǵy dármensizdik. Bul – óte jańa táýekel, onyń tabıǵaty áli de túsiniksiz. Kıbershabýyldar qarjy ınstıtýttarynyń turaqty operasııalyq qyzmetin ońaı buza alady», deıdi agenttik basshysy.
Onyń aıtýynsha, tórtinshi táýekel – álem boıynsha ınvestorlar úshin ózekti sanalatyn ESG (Environmental, Social, and Corporate Governance) faktorymen baılanysty. Bul – korporatıvti basqarý faktory dep túsindiredi sarapshy.
«Nesıe táýekelderine baılanysty táýekelder kóp jaǵdaıda qaryz alýshynyń nashar qarjylyq jaǵdaıyna baılanysty emes, banktiń óziniń ujymdyq basqarý, ujymdyq konflıkt jáne qarapaıym ǵana qaryzǵa qyzmet kórsetýiniń tómen deńgeıimen baılanysty», deıdi I.Velıeva.
Sondaı-aq ol aldaǵy bir-eki jylda Qazaqstannyń táýekeli tómen topqa aýysýy múmkin ekenin de málimdeıdi. S&P óz analızi aıasynda barlyq elde bank júıesin 1-10 aralyǵynda shkalamen baǵalaıdy. 1 – bank júıesiniń az táýekeline tap bolǵanyn rastasa, 10 – táýekeldiń áldeqaıda joǵary deńgeıindegi elder. «Qazaqstan táýekeldiń joǵary deńgeıin kórsetip, 9-topta tur. Degenmen biz jaqsarý úrdisin baıqap otyrmyz jáne aldaǵy birer jylda táýekel deńgeıi tómendeıdi degen úmit bar» deıdi.
Ol eldegi problemalyq nesıe úlesi biraz azaıǵanyn, qazaqstandyq bankter pandemııa qıyndyqtarynan sabaq alǵanyn jáne tyǵyryqtan sátti shyǵa bilgenin jetkizdi.
«Bul rette bankterdiń qabiletimen qatar Úkimettiń ekonomıka men sektordy qoldaýǵa baǵyttalǵan sharalary mańyzdy ról atqardy. Sonymen qatar pandemııa aldynda nesıe dınamıkasy onsha belsendi bolmady. Sonyń nátıjesinde táýekel sany da az boldy. Osydan birer jyl buryn biz qazaqstandyq bank sektorynda jutylý men qosylý jaǵdaılary kóbeıedi dep boljaǵan edik, al qazir ol boljamnyń oryndala qoımasyna kóz jete bastady. Aldaǵy 12-18 aı kóleminde bankterden lısenzııa qaıtaryp alý áreketiniń de bola qoımaıtynyn atap ótkim keledi», degen oı aıtady sarapshy.
Konferensııa kezinde I.Velıeva qazaqstandyq bankterdiń tabys tabý turǵysynan keıbir eýropalyq naryqtardan da kósh ilgeri ekenin jetkizdi.
«Qazaqstanda bankterdiń operasııalyq tıimdiligi EO elderinen de joǵary. Degenmen eldegi barlyq bank bir deńgeıde emes. 2-3 iri bank tabystyń 60-70 paıyzyn taýyp otyr. Soǵan qaramastan jalpy operasııalyq tıimdilikti oń baǵalaýǵa bolady», deıdi.
2021 jyldyń 1 qyrkúıegindegi derek boıynsha qazir elimizde 23 ekinshi deńgeıli bank jumys istep jatyr.
