Tarıh • 26 Qazan, 2021

Tylsym kúshpen til tabysqan

1293 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqta «Qyryq jyl qyrǵyn bolsa da ajaldy óledi, ajalsyz tiri júredi» degen sóz bar... Keńes zamanynda otbasymmen Odessa qalasyna barǵan edim. Osy kezde mekteptiń saıabaǵynda demalyp otyrǵan Keńes Odaǵynyń eki dúrkin batyry atanǵan Vladımır Alekseenkony tanyp, áńgimege tarttym.

Tylsym kúshpen til tabysqan

Ol eki qyzymnyń atyn surap, maǵan ótkir kózin tastady. Birin Alma, ekinshisin Álııa degenimde, «Álııa Moldaǵulovanyń soǵys­taǵy erligin estigen edim, Qazaqstannan eken­siń­der ǵoı», dedi Alekseenko. Sál ezý tartty da: «Qarýlas dosym Talǵat Bıgeldınov te qazaq­standyq edi, onyń soǵystaǵy erligine, je­tis­tigine tánti boldym. Birde jańa ushaq keldi, nómiri 13 eken. Bul sannan orystar kúdiktenip jú­redi ǵoı. Talǵat 13 sany qazaqqa qutty dep, so­ǵan oty­ryp aldy. Sol 13-nómirli ushaǵymen alǵash ret fa­shısterdiń Berlındegi soǵys nysandaryn kar­taǵa túsirý tapsyrmasyn nátıjeli oryndady. Ber­lındegi soǵys quraldary Talǵattyń ushaǵyn kórip, oq tıgize almaǵanyna qaıran qaldyq.

Talǵat úsh júz ret áýe shabýylyna qaty­syp, fashısterdiń ondaǵan soǵys nysanyn talqandady. Fashıster Talǵatty qurtýǵa qarjy bólip, talaı ushqyshty ushaǵynyń sońyna saldy. Solardyń qaı-qaısysy da Talǵattyń ushaǵyna oq daryta almaı otqa oranyp jatty. Qandaı qıyn tapsyrmalarda Talǵat «ony men oryndaımyn» dep, usha jóneletin. Birde general Kýtakovty fashıs­ter qorshap alǵany habarlandy. Jaýdy tez qurtyńdar degen tapsyrmany Talǵat birden qabyldap, belgili jerge ushyp baryp generaldy ushaǵyna mingizip aman oraldy. Sonda qorshap turǵan jaýlardyń birde-biri ushaqqa oq atyp qarsylyq kórsetpegenine qaıran qalasyń. Bul ne? Sıqyrshy ma? Joq. Muny Talǵat Bıgeldınovtiń tylsym kúshpen til tabysqany degen durys shyǵar», dedi.

Talǵat aǵamyzben bir kezdesýimde meniń qoıǵan suraǵyma oraı jumsaq únmen: «Qandaı ajal tónip tursa da Alla jolymdy ońǵardy. Alla taǵala qoldasa ǵana jaýdy jeńemin degen oı sanamda udaıy turatyn. Jaratqanǵa sıynyp júrip talaı ajalmen betteskende aman qutyldyq. Fashısterdiń kúrdeli nysandaryn bomby tastap joıyp jiberý ońaı emes. О́ıtkeni olar áýe shabýylynan qorǵanatyn qarýlaryn daıyndap turady ǵoı. Osyndaı qıyn sátterde Jaratqan ıe óziniń qudiretimen qoldaǵanyn árdaıym sezip júrdim», dedi.

Alla mıllıondaǵan adamnyń birine tylsym kúshten qýat alatyn qasıet beredi dep oılaımyn. Tarıhymyzda qazaq batyrlary­nyń otqa salsa janbaıtyn, sýǵa salsa batpaıtyn, qylysh basyn shappaı­­tyn, naıza keýdesine kirmeıtin qasıetke ıe erekshe adamdar retinde sıpattalýynda Allanyń qudiretimen baılanystyr­maý múmkin be?..

 

Tabyl QULIIаS,

jazýshy