О́ner • 27 Qazan, 2021

Shól shynary

78 ret kórsetildi

Torańǵy aǵashy – shól dalanyń shynary. Qazaqy yrymǵa súıenseńiz, ony otyn retinde otqa jaǵýǵa bolmaıdy. Tipti, kesýge de ruqsat joq. О́ıtkeni sur-qońyrqaı qabyǵyna pyshaq tıse, qyzǵylt tústi sól bólinedi. Bul qanǵa uqsas suıyqtyq onyń kóz jasyna balanyp, kesken adamdy «torańǵynyń kıesi urady» dep oılaǵan.

Iá, kartınaǵa qarap, shól dalanyń kórkine aınalǵan torańǵyny qarashy­ǵyńyzdaı qorǵaýǵa umtylasyz. Qum qursaýynda qanat jaıǵan kıeli aǵash­tyń ulttyq tanymda máni zor. Belgili sýretshi Qalıolla Ahmetjan «Torańǵy» kartınasy arqyly qaınaǵan ystyqta da tamyry qurǵamaıtyn berik te shydamdy aǵashtyń bolmysyna boıaý tógedi.

Torańǵy – qumdy jáne tuzdy jerlerde ósýge beıim. Qatty qurǵaqshylyq pen jazdyń aptap ystyǵynda da kóleńkesin joǵaltpaǵan tabandy aǵash. Áıtse de qasıetti aǵashtyń kóleńkesin panalaýǵa bolmaıdy eken. Baıyrǵy ata-babalarymyz solaı yrymdaǵan. Tamyrynyń myqtylyǵy arqasynda jerasty sýymen qorektenedi. Jaz mezgilinde Soltústik Balqash aı­maǵynda ósimdik bitken túgel derlik qýrap ketse de torańǵy qyńq etpeıdi.

Sýretshi týyndyda ýaqyt pen jeldiń áserinen japyraqtary sar­ǵaıyp, butaqtary qýraǵan kári aǵash­ty beıneleıdi. Kenepte kúreń ja­pyraqtary jarqyrap, jerge kóleńkesin túsirip tur. Ashyq aspan men qara terek dińderiniń tús kontrasty kartınany tipti árlendiredi. Odan ári máni men mańyzyn aıqyndap turǵandaı.

Sýretshi aǵashtyń qolaısyz jer­de ósip turǵanyna qaramastan, adamdarǵa kóleńke berý úshin jyldan-jylǵa japyraq jaıatynyna tańǵalady. Sóıtip, ony alyp adammen teńestiredi. Qandaı jaǵdaıda da kúsh saqtaýdyń amalyn izdep, óziniń tamyryna súıenip ósken torańǵy qazaqtyń ózindeı kórinedi. Kartına dıvızıonızmge (pýantılızm) uqsas Q.Ahmetjanǵa tán avtorlyq mánerde oryndalǵan.

Túrli-tústi tutas tańbaǵa aınalǵan astyńǵy qabattyń reńkteri men ústińgi tús núkteleriniń optıkalyq birigýiniń nátıjesinde kenepte erekshe kompozısııa paıda bolǵan. Kartınaǵa alys­tan qarasańyz, optıkalyq áserdiń nátıjesinde keńistiktiń tereńdigi, zattardyń naqty pishini kórinedi. Al jaqynnan qarasańyz, pishin men ár­túrli reńk usaq boıaý jaǵyndylaryna aınalady.

Osylaısha, jaryqtyń túsýine, qaraý núktesi men qashyqtyǵyna baılanysty kartınanyń jalpy qurylymy kórermenge erekshe áser syılaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Hattonnyń uly Attılany atynan túsirdi

Kásipqoı boks • Búgin, 10:35

Jekpe-jeksiz ótken alǵashqy jyl

Kásipqoı boks • Búgin, 09:08

«Dınamodan» jeńildi

Hokkeı • Búgin, 07:34

Kreatıvti kitap dúkeni

Aımaqtar • Búgin, 07:33

Janbota jarap tur

Sport • Búgin, 07:27

Aqyn tutynǵan kese

Tarıh • Búgin, 07:24

Jekpe-jek keıinge shegerildi

Boks • Búgin, 07:22

Bes belestiń bıigin baǵyndyrǵan...

Qoǵam • Búgin, 00:44

Uly Jambyl murasy ulyqtaldy

Rýhanııat • Búgin, 00:33

Uqsas jańalyqtar