О́ner • 09 Qarasha, 2021

«Aqyn» Tokıoda top jardy

134 ret kórsetildi

Esimin álemdik deńgeıdegi synshylar áspettep, túsirgen fılmderi halyqaralyq beldi kınofes­tıvaldarda únemi top jaryp júrgen rejısser Dárejan О́mirbaevtyń shyǵarmashylyq qorjyny taǵy bir qomaqty júldemen tolyqty. Sýretkerdiń XXXIV Tokıo halyqaralyq kınofestıvaliniń konkýrstyq baǵdarlamasyna qatysqan «Aqyn» fılmi «Úzdik rejısser» júldesin jeńip aldy.

Nemis jazýshysy German Gesseniń ózi týraly jazylǵan «Avtorlyq kesh» shyǵar­masy­nyń jelisinde túsirilgen aıtýly fılm – rejısser О́mirbaevtyń kıno salasynda túıgen ómirlik tájirıbesin kórsetken kezekti tyń týyndylarynyń biri hám biregeıi.

Iá, rejısser álemi – túpsiz tereń tuń­ǵıyq, jumbaq álem. Onyń sheshimin tabý kez kelgen kórermenge qol emes. Olaı deıti­nimiz, Dárejan О́mirbaevtyń az túsirse de saz túsiretin ár jumysy kásibı mamandar men áriptesteri arasynda joǵary baǵalan­ǵanymen, qarapaıym ha­lyq úshin áli de ashyl­maǵan araldaı. Onyń sebebi jal­ǵyz – kınorejısser áý bastan-aq óz jolyn aıqyn belgiledi, ol – naǵyz kıno tilinde kıno túsirý.

Avtorlyq fılm degen erekshe baǵytta baǵyn synap júrgen sýretkerdiń qoltańbasy da qat­parly: baıaý órbıtin temporıtm, naqty esep pen logıkaǵa baǵynǵan sıýjet, sezimge de, sóz­ge de sarań, biraq oıǵa, ishki tolǵanysqa baı akterler oıy­ny... Fransııanyń «Ádebıet já­ne óner» ordeniniń kavaleri, táýelsiz Platınaly «Tarlan» syılyǵynyń laý­reaty, kınorejısser Dárejan О́mir­baevty ózge rejısserlerden daralaı­tyn menshikti stıl bul. Tereń tolǵanys, ordaly oıy­men azǵa aıqyn, kópke tylsym bolǵan rejısserdiń kıno tilinde tol­ǵa­natyn ómir hám óner jaı­ly paıym­dary da kesek. Muny Tokıo festıva­line qazylyq et­­ken kıno synshylar da bir­aýyz­dan moıyndady:

– Festıvaldyń qazylar al­­qasy osy júl­deni Dárejan О́mir­baevqa berdi, óıtkeni bizge fılm­degi rejısserdiń ózine ǵana tán qoltańbasy aıryqsha unady, – dep sóz bastaǵan qazylar alqasynyń múshesi Krıs Fýdjıvara (Chris Fujiwara) ári qaraı kıno­týyn­dynyń ereksheligine toqtaldy. – Bul fılm – poe­zııa týraly ǵana emes, sondaı-aq osy óner­di baǵa­lamaıtyn zamanda aqyn bolýdyń qan­shalyqty qıyn eke­nin kórsetetin úzdik jumys. Búgingi kúni bul problema tá­ýel­siz kınogerlerdiń aldynda tur desem, tıtteı de artyq aıtqanym emes. Atalǵan kórkem týyndy – adamzattyń rýhanı damýyna teńdessiz úles qosatyn ónerge nemquraıly qaramaıtyn adamdardyń eńbegi.

Aıta keteıik, 1980 jyldan beri ótkizilip kele jat­qan Tokyo International Film Festival kınofestıvali – Halyq­ara­lyq kınoprodıýserler qa­ýym­dastyǵy federasııasynyń (FIAPF ) tirkeýinen ótken, «A» sanatyndaǵy álemdegi úzdik 15 kıno­baıqaýdyń qataryna kiretin bedeldi festıvaldardyń biri.

Halyqaralyq deńgeıdegi beldi festıvaldyń basty júldesin qan­jyǵasyna baılap, ulttyq kıne­matografııaǵa ólsheýsiz olja salǵan qazaqstandyq rejısser óz sózinde «Aqyn» fılmin joǵary baǵalaǵan qazylar alqasy men festıval kórermenderine alǵy­syn bildirip, kórkem týyndynyń naqty baǵasyn ýaqyt beretinin atap ótti.

– Bul – meniń ǵana emes, búkil túsirilim tobynyń, sondaı-aq «Qa­zaqfılm» kıno­stýdııasy­nyń jeńisi. Osyndaı júldeler ­toq­tamaı jumys isteýge jiger be­re­di, kóp rahmet, – dedi Dáre­jan О́mirbaev.

Mádenıet jáne sport mı­nıstrliginiń tapsyrysy bo­ıynsha «Ulttyq kınony qoldaý mem­lekettik ortalyǵynyń» qol­­­­­­­da­ýymen Sh.Aımanov atyn­da­­ǵy «Qazaqfılm» AQ túsir­gen «Aqyn» fılmi Dıdar esimdi mo­­ıyn­dalmaǵan qalamgerdiń ómi­ri týraly baıan­daıdy. Kórkem týyndydaǵy basty róldi «Jigit­ter» tobynyń ánshisi Erdos Qa­­naev som­dady. Fılmniń túsi­­­rilim jumystary Almaty qa­la­­synda ótti. Kartınanyń qoıý­shy operatory Borıs Troshev, qoıýshy sýretshisi Aleksandr Rorokın, prodıýserleri – Iýlııa Kım men Erjan Ahmetov.

To­kıo­da moıyndalǵan «Aqyn­­­­­­­­nyń» óz elindegi hám jal­py kı­no álemindegi taǵdyry la­ıym ­ta­­bysty bolsyn deıik, en­deshe!

Sońǵy jańalyqtar

Bar jaqsymyz – balalarǵa

Qazaqstan • Keshe

Adam quqyǵyn qorǵaýdaǵy jańa beles

Referendým-2022 • Keshe

Akademıktiń algorıtmi

Ǵylym • Keshe

Erdi syılar el qaıda?

Qoǵam • Keshe

Altyn qyz

Sport • Keshe

Talant pen talap

Ádebıet • Keshe

Tarıhı tanym taǵylymy

Tarıh • Keshe

Ádebı ómirdegi áıelder

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar