Tanym • 19 Jeltoqsan, 2021

Zaýytbek Turysbekov týraly birer sóz

640 ret
kórsetildi
22 mın
oqý úshin

Memleket jáne qoǵam qaıratkeri, belgili dıplomat Zaýytbek Turysbekov týraly birer sóz

Zaýytbek Turysbekov týraly birer sóz

...Qym-qýyt tirliktiń ár saǵatynda, ár mınýtynda biz baıqaı bermeıtin sáýleli sátter bolady. Sol sátter janymyzǵa shýaq quıady. Jýyrda sondaı bir oqıǵanyń kýási boldym. Senator Erik Sultanov jetekshilik etetin «О́ńir» depýtattyq tobynyń aıasynda elimizdiń soltústik oblystaryn aralaýǵa issaparǵa shyqqanbyz. Joldaǵy serigimizdiń biri – Dúnıejúzilik qazaqtar qaýymdastyǵy tóraǵasynyń orynbasary Zaýytbek Qaýysbekuly Turysbekov aǵamyz. Kenet bas qaladan shyǵa bergenimizde Zaýytbek aǵa bir adamǵa qońyraý shalyp: «Áleý, anashym! Amansyz ba? Mine, biz elordadan jolǵa shyqtyq. Hálimiz jaqsy» dep anasymen sóılesip, tutqany qoıdy. Soltústiktegi bir qalaǵa kire bergenimizde taǵy anasyna telefon shalyp, aman-esen jetkenimizdi aıtty. Arǵy jaqtan anasynyń daýysy sańqyldap shyǵyp jatty:

– Balam-aý, tońyp qalǵan joqsyń ba? Aıaǵyńa jyly shulyǵyńdy kıdiń be? – dedi ana balasyna júreginiń meıirimin tógip. Biz jaqynda 70 jasqa tolatyn el aǵasy, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Zaýytbek Qaýysbekulynyń anasyna degen balalyq mahabbatyna dán rızashylyqpen qarap, máz bolystyq. Ana men bala arasyndaǵy jyly, shynaıy qarym-qatynas janymyzdy jadyratty. Osy sátte álemge áıgili bir danyshpannyń: «Bárimizdi tańdandyratyn bir nárse: tarıh biletin uly adamdardyń kóbisiniń tamasha analary bolǵan» degen ataly sózi esime tústi. Jasy 90-nan asqan Jupar apany jaqsy bilýshi edim. Aqyly asqan keıýana qazaqtyń tóbeli úsh bıiniń biri – Tóle Álibekulynyń 7-shi urpaǵy.

 

Isker basshy

«Adamnyń isi qandaı bolsa, ózi de sondaı» depti nemis fılosofy Georg Gegel. Men mundaı danalyq sózdi belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri, isker uıymdastyrýshy jáne bilikti dıplomat, memleketshil tulǵa Zaýytbek Qaýysbekuly Turysbekovke qaratyp aıtqan bolar edim. El táýelsizdiginiń baıandy bolýyna jáne nyǵaıýyna ólsheýsiz úlesin qosyp júrgen tulǵa jýyrda mereıli 70 jasqa tolady. Kóp jyldar boıy Zaýytbek aǵamen birge jumys istep, onyń ár isti basynan aıaǵyna deıin tyndyrýǵa degen qabileti men tabandylyǵyna, jańashyldyǵy men parasattylyǵyna tánti bolǵanym ras.

Táýelsizdiktiń tańynda, dálirek aıt­saq, 1993-1997 jyldary Zaýytbek Qaýys­bekuly Ońtústik Qazaqstan obly­synyń ákimi boldy. Ol kezde men Arys aýdanynyń ákimi qyzmetin atqaryp júrip, el azamatynyń qıyn-qystaý kezeńde táýe­kelge bel býyp, el men ult múddesi talaı izgilikti isterdi tyndyrǵanyn óz kózim­men kórdim. О́zimniń ustazym, aqylshym, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń alǵashqy ákimi Mars Fazyluly Úrkimbaev 1993 jyly óz erkimen qyzmetinen ketip, óńirdi basqarýǵa Zaýytbek Turysbekov keldi. Ol ár isti shynaıy súıispenshilikpen, qushtarlyqpen bastaıtyn basshy ekenin birden kórsetti. 1994 jyldyń jeltoqsan aıynda Arysqa ákimniń ózi kelip, sol kezeńdegi halyq úshin eń ózekti másele – aýyz sý tartýdyń 1-shi kezeńin aıaqtadyq. Saltanatty rásimniń lentasyn Zaýytbek Qaýysbekuly óz qolymen qıdy. Sol jyly Ergóbek aqynnyń 140 jyldyǵyn, Arysqa temir jol tartýdyń 90 jyldyǵyn atap óttik. Táýelsizdiktiń qıyndyqqa toly alǵashqy jyldary eldegi osyndaı ıgi qadamdardan bastaldy.

Oblys ákimi Z. Turysbekov ónetin istiń retin biletin uıymdastyrýshy bola bildi. «Alardy bilip bermegennen bez, El-jurty sońyna ermegennen bez» degen Tóle bı babamyzdyń ataly sózin júregine toqyp, eldi birlikke, ulttyq muramyzdy, ulttyq mádenıetimizdi saqtaý men nasıhattaýǵa jol ashatyn irgeli isterge bilegin sybanyp kiristi. «О́li razy bolmaı, tiri baıy­maıdy» degen  ulaǵatty sózdi ustanym etti. Sóıtip qabirleri qaraýsyz qalǵan Báıdibek baba, Domalaq ana, Bes ana mavzoleıin saldyryp, Baba túkti Shashty Ázız kesenesin jańǵyrtty. Ordabasyda «Úsh júzdiń birliginiń sımvoly» atty monýment turǵyzdy.

Zaýytbek Turysbekov 1997-1999 jyldar aralyǵynda Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen elimizde tuńǵysh Kóshi-qon jáne demografııa agenttiginiń negizin qalap, jańa mekemege basshylyq etti. 1997 jyly 12 jeltoqsanda Elbasy elordany Almatydan Aqmolaǵa kóshirip, erteńine, 13 jeltoqsanda qazaq tilinde jazylǵan tuńǵysh zańymyz – «Kóshi-qon týraly» zańǵa qol qoıǵanyn bilemiz. Sol kúni Kóshi-qon jáne demografııa agenttigi qurylyp, onyń basshysy bolyp taǵaıyndalǵan Zaýytbek Turysbekov Elbasynyń ózi kórsetip bergen kóshi-qon saıasatyn iske asyrý júıesin jasady. Bul jumysqa qajetti zańdarǵa ózgerister engizip, normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi ázirledi. Onymen shektelmeı, О́zbekstan, Mońǵolııa, Qytaıdaǵy qazaqtar turatyn eldi mekenderdi aralap, Elbasynyń qan­da­s­­tardy atamekenge shaqyrýyn jetkiz­di. Sóıtip irkilip qalǵan kóshke qaıta jan bitti. Zaýytbek Qaýysbekuly sol kezde arada kóp jyldar ótken soń ózi jasaǵan kóshi-qon júıesiniń kómegimen 1 mln-nan astam qandasymyz elge oralatynyna shúbásiz sengen edi. Buǵan qosa, halyqshyl azamat Ákim Ysqaq jazǵan, el zııalylary, Parlament depýtattary qoldaǵan zańnyń kómegimen 1994 jyly toqtap qalǵan qandastardyń kóshýi qarqyn aldy. Kóshti qoldaýǵa qajetti qarajat, myńdaǵan kvota bólindi. Keıinirek, bul qyzmetke kelgen qazaqtyń ardaqty qyzy Altynshash Jaǵanova izgilikti isti ári qaraı jalǵastyrdy. 2003 jyly men quzyrly agenttiktiń oblystyq basqarmasynyń bastyǵy bolyp jumys istep, jyldyń sońynda Altynshash Qaıyrjanqyzynyń usynysymen agenttik tóraıymynyń orynbasary qyzmetine joǵarylap, Astanaǵa qonys aýdardym. Sol jyldardaǵy qyzyq pen qıyndyqqa toly kúnderimiz, aılarymyz bólek áńgimeniń taqyryby.

Zaýytbek Qaýysbekuly odan ári Prezıdent Ákimshiligi jetekshisiniń orynbasary, Ishki ister mınıstri, Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń tóraǵasy qyzmetterin abyroımen atqardy. Máselen, Memlekettik qyzmet isteri agenttigin 6 jylǵa jýyq basqaryp, osy saladaǵy reformany sátti bastap júrgizip, álemdegi ozyq tájirıbeni, ómirsheń ádistemeni engizýge kúsh-jigerin aıamaı jumsady. Tuńǵysh ret memlekettik qyzmetke alýda merıtokratııa qaǵıdaty, memlekettik apparatty qysqartý, memlekettik qyzmetshilerdiń Ar-namys kodeksin engizý sııaqty ózgerister engizildi. Ishki ister mınıstrligin Z.Turysbekov basqarǵan jyldar da ishki ister organdaryndaǵy túbegeıli reformalarmen el-jurt­tyń esinde qaldy. Polısııa qoǵamǵa ashyq bolyp, ýchaskelik ınspektorlardyń ózi halyqqa esep berdi.

 

Kánigi dıplomat

Odan keıingi jyldary Zaýytbek Qaýysbekulynyń myqty mámilegerlik, kánigi dıplomattyq qabileti kópke aıan bolǵan qyzmeti bastaldy. 2007 jyly 13 qarashada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen Zaýytbek Turysbekov Qazaqstannyń О́zbekstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi bolyp taǵaıyndaldy. «Paıdańdy jaqsy bolsań kópke tıgiz» degen babalar sózin shyraq etken memleketshil qaıratker eki eldi eldestirýge, baýyrlas eki halyqty jaqyn­das­ty­rýǵa zor úles qosyp, óz halqynyń tarıhy men mádenıeti úshin zor mańyzy bar isterdi qolǵa aldy. Sonyń birinshisi – Naýaı oblysyndaǵy Nurata qalasyna jaqyn jerde jatqan áıgili Áıteke bıdiń basyna mavzoleı turǵyzdy. Buryn qabyr­ǵalary jarylyp, qulaýǵa shaq qalǵan mazar­dyń ornynda jurt zııarat etýge aǵylyp jatqan úlken eńseli mavzoleı turǵa­nyn kóresiń. Záýlim keseneniń janynan meshit boı kóterdi, aýmaǵy abattandyryldy.

Álbette, mundaı nysandy salýǵa ózbek baýyrlar birden kelispegeni anyq. Zaýytbek Qaýysbekuly Ámir Temirdiń bas keńesshisi bolǵan Oraz qajydan bastap, kúlli parsy, ózbek, qyrǵyz jurtynda áýlıe atanǵan qazaq perzenti, Nuratada han bolǵan Seıitqul áýlıeniń, kúlli Azııaǵa esimi máshhúr Jalańtós Bahadúrdiń, Qoqanda han bolǵan Aqsha babamyzdyń, tutas túrki jurtynyń damýy úshin qaıratkerlik tanytqan dańqty tulǵa – Áıteke bıdiń ulylyǵyn bultartpaıtyn derektermen túsindirip, kórshi eldiń bıligine sózin ótkizdi. Bilikti dıplomat Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń halyqaralyq deńgeıdegi bedelin jáne eki el basshylarynyń arasyndaǵy dostyq qarym-qatynastardy mámilegerlikpen sheber paıdalandy.

Sondaı-aq ol О́zbekstan bıliginiń resmı ruqsatynan keıin, Tashkenttegi Tóle bı babamyzdyń mavzoleıin qaıta jańǵyrtýǵa qulshyna kiristi. Bastaǵan isiniń berekesin kórsetetin fakti, elshi áýeli Irannan 7 tonna qundy onıks tasyn ákeldiredi. Sóıtip baǵaly tasqa burynǵy «Qarlyǵash bı» degen jazýdyń ornyna «Tóle bı» degen jazý jazdyrdy. Mavzoleıdiń ishin altynmen aptap, kúmispen kómkerýge Samarqan men Buqaradan eń tájirıbeli sheberlerdi shaqyrdy. Bul eki nysan qazirgi kezde zııarat etetin adamdardyń rýhanı týrızmdegi qajettilikterin óteý­ge qyzmet etýde. Ekeýi de О́zbekstan memleketiniń qorǵaýyna alynǵan qundy dúnıeler tizimine engizildi. «Adamǵa eń qymbat nárse – jurttyń qamy, jurttyń isi» dep ult ustazy Ahań aıtqandaı, jurttyń qamyn oılap, múddesine saı keletin is tyndyrý kez kelgen adamnyń qolynan kelmeıtini anyq. Mundaı jerde ózaǵamyzdyń minezin, tilin, turmysyn jetik biletin, sol arqyly baýyrlas halyqpen til tabysa alatyn adam ǵana muratyna jetedi. Aıtpaǵymyz, kórshi elde qazaqtyń eki birdeı tóbeli bıine kesene turǵyzyp, zııarat etetin tutas keshen saldyryp, olardy memleket qorǵaýyna alynǵan nysandar tizimine qosý – maıtalman mámileger, naǵyz isker Zaýytbek Turysbekovtiń el aldyndaǵy erek eńbegi deýge bolady. Áıteke bı kesenesin tolyqqandy aıaqtaǵan soń, Zaýytbek Qaýysbekuly Tashkenttiń tórinen 2 gektar jerde eshbir eldiń nysanyna uqsamaıtyn erekshe formadaǵy Qazaqstan elshiliginiń ǵımaratyn turǵyzdy.

Aıryqsha iskerlik jáne uıymdasty­rýshylyq qabileti zor  Zaýytbek Turysbe­kov 2009 jyly Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federasııasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi bolyp taǵaıyndaldy. Úsh jyl elshilik qyzmetinde de ol eldigimizdiń eńsesin tiktep, táýelsizdigimizdiń ny­ǵaıýy­na yqpal etken ıgilikti isterin jalǵastyrdy. Áýeli han Jáńgirdiń anasyna arnalǵan 10 metrlik monýment soqtyrdy. Elshi retinde eldi aralap júrip, Astrahan oblysynyń Krasnoıar aýdanyndaǵy Kishi Aral aýylynda qazaqtyń Bókeı hannyń jerlengen jerin kórip: «О́z zamanynda ádildigimen el bılegen, joǵary dıplomatııalyq qabileti bolǵan, qazaqtardy bir oq shyǵyndamaı-aq Eýropaǵa jetkizgen Bókeı hannyń bulaısha qaraýsyz qalǵany nesi?» dep hannyń búlingen qulpytasyna aıanyshpen qaraıdy. Reseılik dıplomattardyń kózin tarıhı shyndyqqa ábden jetkizip, Astrahan oblysynyń bılik oryndarymen tabysty kelissózder júrgizip, aqyrynda hannyń qabiriniń basynan 21 metrlik úlken mavzoleı salýǵa ruqsat alady. Tóle bı babanyń mavzoleıindegi sııaqty, osynaý ıgilikti iske de qazaqstandyq kásipkerlerdiń qarajaty jumsalady.

Zaýytbek Qaýysbekuly táýelsizdigimiz­diń bastaýynda turǵan Alash arystarynyń, sonyń ishinde «Alash» qozǵalysy jetekshi­leriniń óshpes erligin tarıhta qaldyrýǵa jáne jas urpaqtyń sanasyna sińirýge de eleýli eńbek etti. Sonyń bir dáleli, elshiliktiń muryndyq bolýymen 2010 jyly 24 qarashada Orynborda 1917-1920 jyldary Alash Orda úkimetiniń máji­lisi ótken jáne 1913-1918 jyldary «Qa­zaq» gazetiniń redaksııasy qonys­tan­ǵan, basylymnyń bas redaktory Ahmet Baıtursynuly turǵan úılerde memorıaldyq taqta ashyldy. 2011 jyly Máskeý úkimetiniń qoldaýymen Zaýytbek Turysbekovtiń tikeleı qatysýymen 1931-1934 jyldary kórnekti memleket qaıratkeri Turar Rysqulov turǵan Pokrov býlvaryndaǵy №14 úıde memorıaldyq taqta ashyldy.

Elshilik qyzmetin atqara júrip, memle­ketshil qaıratker basqa da ónegeli isterdiń sheber uıymdastyrýshysy bola bildi. Uly Jeńistiń 65 jyldyǵynda Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy N.Nazarbaevtyń tapsyrmasymen Rjev jerinde opat bolǵan qazaqstandyqtardyń erligin ulyqtaý maqsatynda eskertkish ornatyldy. Granıt taqtada  100 jáne 101 dıvızııa quramynda soǵysqan 10 myń qazaqstandyqtyń esimi altyn árippen qashap jazyldy. Qazaqstandyq dıplomattar jaýyngerler týraly málimetterdi Podolskidegi Reseı Qorǵanys mınıstrliginiń ortalyq arhıvinen tapqan. Zaýytbek Qaýysbekuly bul tizimniń jasalýyna tikeleı aralasyp, eki eldiń quzyrly organdarynan kelgen aqparattardy asqan yjdaǵattylyqpen tekserdi. Osylaısha, 70 jyl boıy arhıvtiń shań basqan sórelerinde jatqan naǵyz qaharmandardyń erligi jarııa etilip, zor qurmetpen rýhanı qundylyqtar qataryna qosyldy. Bul tarıhı ádilettilikti qalpyna keltirý, qaharmandar rýhynyń aldyndaǵy boryshymyzdy óteý ǵana emes, kóp jyldar boıy soǵysta habar-osharsyz ketken ata-ákelerin, týǵan-týystaryn izdep júrgen jandarǵa qýanysh syılaýdyń keremet kórinisi edi!

Qazaqtyń birtýar perzenti Baýyrjan Momyshulynyń 100 jyldyǵynda Máskeýdegi Krıýkov stansasynyń mektebine batyrdyń esimi berildi. Reseıdiń astanasynda qazaqtyń batyr qyzy – Álııa Moldaǵulova oqyǵan mektep dańqty jerlesimizdiń esimimen atalady. Eki mektep sońǵy zamanaýı úlgidegi oqý-tehnıkalyq jabdyqtarmen jaraqtandyrylǵan. Ekeýinde de batyrlardyń músini, mýzeıi bar. Qazaqstandyq kásipkerlerdiń bul oqý ordalaryn damytýǵa 1 mln. dollaryn jumsaǵany – elshi Zaýytbek Turysbe­kov­tiń jobalardy qoldaýy men tikeleı baqylaýynyń nátıjesi desek artyq aıtpaspyz. Turysbekovteı tulǵanyń taǵy bir aıtýly tabysy – Uly Jeńiske súbeli úles qosqan panfılovshylardyń uly erligin máńgi este qaldyrý maqsatymen Máskeý metrosyndaǵy stansalardyń birine «Almaty» ataýyn bergizýi. 2011 jyly Máskeý Úkimeti Brateev aýdanyn salynyp jatqan stansaǵa «Almaty» ataýyn berý týraly sheshim shyǵardy. Elshiniń kelissóz júrgizýdegi talanty men mashyǵynyń arqasynda 2013 jyly metro stansasy ashylyp, Almatydaǵy metroda «Máskeý» stansasy iske qosyldy.

2012-2015 jyldar aralyǵynda Zaýyt­bek Turysbekov elimizdiń Ýkraına­daǵy elshisi qyzmetin atqardy. Onda da óskeleń urpaq úshin úlgi bolarlyqtaı isterdiń bel ortasynda júrdi. Uly Otan soǵysynyń tarıhyna úńilsek, Qa­zaq­­stannan maıdanǵa shaqyryl­ǵan 1 mln 200 myńnan astam jaýyngerler­diń 600 myńy Ýkraınany nemis-fashıst basqynshylarynan azat etýge qatysqanyn kóremiz. Baýyrlas Ýkraınany qorǵaý jolynda erligi ańyzǵa aınalǵan batyrlar­dyń qatarynda Keńes Odaǵynyń eki márte Batyry Talǵat Bıgeldınov, Keńes Odaǵynyń Batyry Saǵadat Nurmaǵam­betov, aty ańyzǵa aınalǵan barlaýshy-partızan Qasym Qaısenov jáne basqalary bar. Shymkentte jasaqtalǵan 102 atqyshtar dıvızııasynyń jáne Aqmolada qurylǵan 106 kavalerııalyq dıvızııanyń jaýyngerleri túgeldeı «Harkov qorshaýynda» jer jastanǵan. Ýkraına jerin jaýdan azat etýde erjúrek­tik pen qaharmandyq kórsetkeni úshin 156 qazaqstandyq Keńes Odaǵynyń Baty­ry joǵary ataǵyna ıe boldy. Soǵys jyldarynda ýkraın topyraǵynda 300 myńnan astam qazaqstandyqtar kóz jum­dy. Mine, osy tarıhı shyndyqty eki eldiń baýyrlastyq, dostyq qarym-qatynastaryn tereńdetýge paıdalana otyryp, Zaýytbek Qaýysbekuly «V ogon za Rodıný» atty telefılmniń jaryqqa shyǵýyna bastama kóterdi. Elshi tarıhı faktiler men arhıv materıaldary negizinde fılmniń ssenarııin ózi jazyp shyqty. Keıinirek, eki halyqtyń dostyǵyna rýhanı kópirdiń rólin atqarǵan osy týyndy Sevastopol qalasynda ótken halyqaralyq kınofestıvalda 24 memlekettiń 150 fılminiń arasynan Gran-prıdi jeńip aldy. Al ýkraın halqy men bıligi Uly Otan soǵysynyń tarıhyna qurmetpen qarap, óner týyndysy arqyly halyqtardy jaqyndastyrýǵa ólsheýsiz úles qosqan elshi Zaýytbek Turysbekovke aıryqsha alǵys bildirdi. 2014 jyly 8 mamyrda Harkov oblysynyń Krasnograd qalasynda 106 Aqmola kavalerııalyq dıvızııasynyń jaýyngerleriniń qurmeti­ne eskertkish stella ashyldy. Bul eskert­kishti turǵyzýǵa Z.Turysbekovtiń jeke qarajaty jumsaldy. Stellanyń betinde: «Qazaqtyń 106 kavalerııalyq dıvızııasynyń jaýyngerleriniń erligine qazaqstandyqtardyń atynan zor alǵys!» degen jazý qashap jazylǵan. Mundaıda qazaq halqy: «Súıer ulyń bolsa, sen súı!» demeı me!..

 

Qajyrly qaıratker

Orys jazýshysy Maksım Gorkııdiń: «Dúnıedegi barlyq keremetterdi adamnyń tabandy, súıikti eńbegi jaratqan» degen sózi bar. Zaýytbek aǵanyń eńbekqorlyǵy men óz isine adaldyǵy, elge qyzmet etýdegi qaıratkerligi óz aldyna bólek áńgimeniń ózegi. Sońǵy jyldary Dúnıejúzilik qazaqtar qaýymdastyǵy tóraǵasynyń birinshi orynbasary qyzmetin atqaryp, eldik jáne memlekettik máselelerdiń oń sheshilýine atsalysyp júrgeni bárimizge málim. Solardyń bir parasyna toqtalaıyn. Elbasynyń tapsyrmasymen Zaýytbek Qaýysbekulynyń tikeleı qatysýymen uıymnyń qalyptasqan dástúrlerin saqtaı otyryp, Dúnıejúzilik qazaqtar qaýymdastyǵynyń ortalyq keńsesi Almatydan Nur-Sultanǵa kóshirildi. Elordadaǵy keńsede jańa, ómirsheń bas­tamalar iske asyrylyp jatyr. DQQ men sheteldegi etnostyq qazaqtardy qoldaý maqsatynda «Otandastar qory» quryldy. Jatjurttaǵy qazaq dıasporasynyń úzdik, mańdaıaldy ókilderin tanystyratyn «Alystaǵy aǵaıyn» atty fılmder sıkli, qazaqtardyń tarıhy, mádenıeti jáne dástúri týraly rolıkter sıkli paıda boldy. Zaýytbek Qaýysbekulynyń ıdeıasymen túsirilgen qazaq halqynyń birtýar qaıratker uldary – Álimhan Ermekov, Nurtas Ońdasynov, Jumabek Táshenov týraly birqatar fılm qoǵamda úlken rezonans týǵyzdy.

Dúnıejúzilik qazaqtar qaýymdastyǵy sońǵy jyldary «Asar» jáne «Baspana jáne jumys» atty eki úlken jobany iske asyrýdy qolǵa aldy. Máselen, elordadan Qaraǵandyǵa shyǵatyn tas joldyń boıynan qandastarǵa arnalyp salynǵan 1282 kottedj boı kóterdi. Parlament Senatynda «О́ńir» depýtattyq toby bar. Jýyrda osy toptyń músheleri Dúnıe­júzilik qazaqtar qaýymdastyǵy tór­aǵasynyń birinshi orynbasary Zaýytbek Turysbekovpen birge sol­tústiktegi Pav­lo­dar, Qostanaı jáne Sol­tús­tik Qazaqstan oblystaryna jumys sapa­rymen baryp, ońtústikten qonys aýdarǵan azamattardyń hal-jaǵdaıymen tanysyp, ózekti máselelerine qulaq túrip, olardyń sheshý joldaryn qarastyrdyq. Sońǵy 5 jylda jumys kúshi artyq ońtústik óńirden jumys kúshi tapshy soltústik óńirge 31 myńnan astam adam kóshirildi. Alaıda osy kóshke qatysty áli túıini sheshilmegen máseleler óte kóp. Sonyń biri – baspana alý. Halyqty kóshirý, shettegi qandastardy elge ákelý sııaqty máseleni Zaýytbek Qaýysbekuly óte tereń biledi. Naqty sheshý joldaryn da kórsete alady. О́ńirdegi kezdesýlerde osyǵan kýá boldyq. Qajyrly qaıratker ózekti máseleniń zań negizinde jyldam sheshilý joldaryn túsindirip berdi. Sondaı-aq Zaýytbek Qaýysbekulynyń kez kelgen aýdıtorııada emin-erkin sóıleı alatynyn buryn da biletinbiz, osy joly da kózimizdi jetkizdik. Saparlas bolǵan janǵa alǵys, rızashylyq sezimimiz erekshe bolǵanyn jasyra almadyq.

Biz joǵaryda óz kózimizben kórip, qulaǵymyzben estigen jaıttardy ǵana gazet oqyrmandynyń nazaryna usynyp, táýelsiz Qazaqstannyń damýy men órkendeýine bir kisideı úles qosyp júrgen azamattyń bolmysy men bitimin ózimizshe somdaýǵa tyrystyq. Turysbekovteı taý tulǵaly azamattyń barlyq qyryn, eline sińirgen eńbegin bir maqalada tizbektep shyǵý múmkin emes. Sóz oraıy kelgende, Zaýytbek Qaýysbekulyn mereıli jasqa tolýymen shyn júrekten quttyqtap, denine saýlyq, otbasyna qut-bereke tilep, el úshin etken eńbegińizdiń birneshe eselep rahatyn kórińiz degen izgi nıetimizdi jetkizgimiz keledi.

 

Álimjan QURTAEV,

Qazaqstan Respýblıkasy

Parlamenti Senatynyń depýtaty,

«О́ńir» depýtattyq tobynyń múshesi