Jınaqta Jetisýdaǵy kıeli sanalatyn Tamshybulaq jaıly erekshe tolǵanyspen aıtylady. Zamanynda osy ólkege at basyn burǵan aǵylshyn jıhangezi Tomas Atkınson Qapal ýezinde jaz jaılap, qys qystap, qazaq arasynda ómir súrgen-di. Tamyljyǵan tabıǵattyń ásemdigi eýropalyq saıahatshylar Tomas pen onyń áıeli Lıýsıdi tańǵaldyrǵany sondaı, Alataýdyń eteginde dúnıege kelgen uldaryna Alataý – Tamshybulaq dep at qoıǵan bolatyn. Sol Djon Massı Stıýarttyń «Tomas, Lıýsı jáne Alataý» kitabyn endi qazaqstandyq oqyrmandar da oqı alady. «100 jańa oqýlyq» jobasynyń sheńberinde aǵylshyn avtorlarynyń Qazaqstan týraly eki kitaby qazaq jáne orys tilderine aýdarylyp, basyldy. Qos kitapty qazaqstandyq avtorlar Baqytjan Buharbaı men Almas Nurbaqytov aýdarǵan eken. Eki kitaptyń biri Qazaqstanǵa eki ǵasyr buryn kelgen brıtandyqtardyń, ıaǵnı Tomas pen Lıýsı Atkınsondardyń sapary týraly baıandaıdy. Al ekinshisi ár jyldardaǵy Uly dala tarıhy týraly zertteýler men saıahattar týraly jınaq. Jaqynda eki kitap Taldyqorǵanda oqyrmandarǵa tanystyryldy. Onlaın rejimde ótken tanystyrylymǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Birikken Ulybrıtanııa Koroldigi men Soltústik Irlandııadaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Erlan Ydyrysov qatysyp, Qazaqstan tarıhy men halqynyń ómirine qatysty osy kitaptyń el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy qarsańynda aýdarylyp, basylyp shyǵýynyń máni zor ekenin atap ótti.
– Mundaı sharalar táýelsiz eki el arasyndaǵy rýhanı baılanysty odan ári nyǵaıtýǵa yqpal etetin bastama dep bilemin. Qos jınaq derekkóz retinde qazaq oqyrmandaryna mańyzy eleýli, ári qyzyqty shyǵarma bolady dep oılaımyn, – dedi Erlan Ydyrysov.
Kezdesýde «Tomas, Lıýsı jáne Alataý» kitabynyń avtory Djon Meısen Stıýart ta beınebaılanys arqyly sóz alyp, óz áserin jetkizdi.
– Buǵan deıingi barǵan saparymda men Qazaqstannyń ózime jaqyndyǵyn sezindim. Sondyqtan shyǵarmamnyń kópshilik qaýymǵa keń taralatynyna qýanyshtymyn, – dedi brıtandyq avtor.
Sondaı-aq beınebaılanysta «Uly dala saıahatshylary» kitabynyń avtory Nık Fıldıng te sóz alyp, rızashylyǵyn jetkizdi.
– Birinshi kezekte kitabymdy aýdarýǵa nıet tanytqandaryńyzǵa jáne ony basyp shyǵaryp, tanystyryp jatqandaryńyzǵa shyn júrekten qýanyshtymyn. Qazaqstanǵa jasaǵan saparym áli esimde. Ondaǵy halyqtyń qonaqjaılyǵy esimde saqtalyp qaldy. Sizderdiń eldiń halqy, dástúr-salty maǵan erekshe áser etti, – dedi Nık Fıldıng.
Al sharaǵa qatysqan oblys ákiminiń orynbasary Batyrjan Baıjumanov 2016 jyly Tomas Atkınsonnyń urpaqtary Qazaqstanǵa kelip, ertedegi oqıǵalardyń tynysyn sezinip, ata-babalary júrgen joldarmen júrip ótkenin aıtty. Keıin Atkınsondardyń saıahaty týraly eki kitap – Djon Massı Stıýarttyń «Tomas, Lıýsı jáne Alataý: Atkınsondardyń Sibirde jáne Shyǵys Qazaqstanda basynan keshkenderi» jáne Nık Fıldıngtiń «Uly dalanyń ońtústigine: Tomas jáne Lıýsı Atkınsondardyń Shyǵys Qazaqstanǵa saparlary» kitaptaryn elimizde basyp shyǵarý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetken eken.
– «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń «100 jańa oqýlyq» jobasy – Qazaqstannyń aqyl-oı men bilimge umtylǵan, áleýmettik jaǵynan jaýapkershiligi mol jastardy qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan tyń bastama. Sonyń arqasynda biz tarıhı muralarymyzdy saqtaýǵa, jastarǵa rýhanı tárbıe berýge baǵyttalǵan jobany qolǵa alyp, aýdaryp basyp otyrmyz, – deıdi oblys ákiminiń orynbasary Batyrjan Baıjumanov.
Almaty oblysy
