Qoǵam • 01 Aqpan, 2022

Jalǵa alý quny nege ósti?

1043 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstan páterdi jalǵa berý baǵasynyń qymbattaýy jóninen 107 eldiń ishinde 82-orynǵa turaqtaǵan. Elimizdegi arenda baǵasy 303,85 dollardy qurady. Bul týraly energyprom habarlaıdy.

Jalǵa alý quny nege ósti?

Baǵa nege ósti degen saýalǵa sál keıini­rek jaýap beremiz, ázirge my­na bir qyzyq derekterge nazar aýdaraıyq. Eń qymbat úıler Gonkong, Sıngapýr jáne BAÁ-de eken. Al eń arzany – Nepalda. TMD elderiniń ishinen Qazaqstannan da arzan arendalyq baspanany 266,3 dollarǵa Ázerbaıjannan tabýǵa bolady. Reseıde aılyq jaldaý baǵasy – 412,5, Armenııada – 396,74, Ýkraınada – 366,11, О́zbekstanda – 322,27, Belarýsta – 306,17 dollar.

2021 jyldyń jeltoqsan aıynda Qazaqstanda jaıly jabdyqtalǵan turǵyn úıdiń arendalyq tólemi birden 17,5 paıyzǵa qymbattap,
1 sharshy metri 1,9 myń teńgege jetken. Iri qalalar arasynda qatty qymbattaý Almatyda baıqalady – birden 40,6 paıyzǵa ósken. Antı­lı­derler qatarynan Oraldy (+32,5 paıyz) jáne Shymkentti (+31,3 pa­ıyz) kóremiz. Eń tómengi jyldyq ósim Tarazda (+5,5 paıyz) baıqalady.

«Turǵyn úı arendasynyń eń joǵarǵy baǵasy elordada baıqalady: sharshy metri – 3,7 myń teńge. «Qymbat» qalalar ishinde Almaty (3,3 myń teńge), Aqtaý (2,4 myń teńge) qalalary bar.

«Arendalyq baǵanyń ósimi kóp­tegen faktorlarmen, sonyń ishin­de jyljymaıtyn múlik nary­ǵyn­daǵy satý qunynyń ósýimen baılanysty. Arenda segmenti men turǵyn úı satylymy tyǵyz baılanysty. Úı satyp alýǵa degen joǵarǵy suranys jáne 2021 jylǵy baǵa qymbatshylyǵy arenda segmentindegi usynysty «shaıyp» jiberdi. Páter baǵasynyń ósip jatqanyn paıdalanyp kóp­tegen arendalyq baspana ıeleri paıda tabý úshin úılerin satylymǵa shyǵardy. Al satqysy kelmegender arenda baǵasyn kóterdi. Sóıtip, tabystylyqty saqtap qalýǵa jáne ony ulǵaıta túsýge árekettendi», deıdi turǵyn úı salasynyń táýelsiz sarapshysy Anna Shaskaıa.

Sarapshynyń aıtýynsha, úı satyp alýdy josparlap, biraq baǵa ósýine baılanysty bul josparyn keıinge qaldyryp, páter jaldap turýǵa kóshken azamattar da suranystyń ósýin týǵyzdy. Ondaı jaǵdaıda usynys jasaýshylardyń da (arenda ıeleriniń) qymbat baǵamen saýdalasýǵa tyrysatyny belgili. Árıne, arendanyń qymbattaýyna budan ózge de ekonomıkalyq sebepter kóp. Sonyń qatarynda – tuǵyrynan túspeı turǵan ınflıasııany, karantın sharalarynyń álsireýin, oqý men jumystyń dástúrli formatqa ora­lýyn ataı alamyz. Onyń ústine 2020 jyly lokdaýn saldarynan kirisinen aıyrylǵan jalǵa berýshiler sonyń ornyn toltyrý úshin de baǵany ońdy-soldy ósirip jiberdi.

Birneshe kún buryn Úkimet úı keze­ginde turǵan azamattardyń aren­dalyq aqysynyń jartysy tóle­netinin málimdedi. Bul maqsatta 50 mlrd teńge qarastyrylǵan. In­dýs­trııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrliginiń málimetinshe, ákimdik kezeginde turǵan kópbalaly otbasylar men analar, I jáne II toptaǵy múgedekter, múgedek bala tárbıelep otyrǵan otbasylar, jetim jáne ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar (29 jastan aspaǵan) osy kómekti alady. Sondaı-aq kómek alýshyda Qazaqstan Respýblıkasynyń azamat­ty­ǵy bolýy jáne otbasynyń árbir múshesiniń sońǵy alty aıda­ǵy ta­bysy eń tómengi kúnkóris deń­ge­ıinen (2022 jyly 36 018 teńge) as­paýy qajet. Mınıstrliktiń esep­te­ýinshe, elimizde ondaı azamattar sany 70 myńǵa jýyqtaıdy.

Degenmen sarapshylardyń bir shoǵyry 2022 jyly turǵyn úı nary­ǵynda jylymyq paıda bolýy múmkin dep boljaıdy. Qazaq­stan jyljymaıtyn múlik federasııasynyń prezıdenti Ermek Músirepovtiń aıtýynsha, jyldyń ekinshi jartysynda páterge degen ajıotajdy suranys birshama báseńdeıdi.

«2022 jyldyń 1 sáýirinen bas­tap BJZQ-daǵy artyq aqshany merziminen buryn alýǵa baılanys­ty jańa shektiń belgilenýine oraı baspana naryǵyndaǵy ahýal biraz turaq­talady. Zeınetaqy aqshasy esebinen turǵyn úı jaǵdaıyn jaq­sart­paǵandar muny 1 sáýirge deıin isteýge tyrysady. Mamyr aıy­nan bastap naryq, ásirese ekonom sanatyndaǵy segment qaıta jańa­rady. Aı kóleminde 1-2 paıyzǵa tó­men­deıdi. Al jaıly, bıznes jáne elıt sanatyndaǵy turǵyn úıler baǵasy ınflıasııa deńgeıine oraı ózgermek», deıdi ol.