VGIK tarıhynyń bir bóligi – Almatyda

Qazaqstanda S.A.Gerasımov atyndaǵy Búkilreseılik memlekettik kıno ýnıversıtetiniń kúnderi bastaldy Naýryz merekesi qarsańynda ǵana Almaty resmı túrde Dos­tastyq elderiniń 2014 jylǵy mádenı astanasy bolyp jarııa­lanǵan bolatyn. Alaıda,  ońtús­tik astana TMD el­deri­niń mádenı astanasy atanbaı turyp-aq, Qazaqstanda atalyp ótýge uıǵarylǵan úlken oqıǵa bar edi. Máselen, biletinder men kóz kórgender Almaty Uly Otan soǵysynyń surapyl jyldarynda Keńes Odaǵy mádenı ordasynyń úlken bir bóligi bolǵanyn moıyndaıdy. 1941 jyly «Mosfılm» men «Lenfılm» Qazaqstanǵa evakýasııamen kelgen kezde osy kóshtiń ishinde VGIK-tiń oqytýshylary men stýdentteri de bolǵany belgili. Maıdanda keskilesken shaıqastar bolyp jatqanda Máskeýdiń myqty óner maıtalmandary men kınematografısteri Almatyǵa qonys teýip, halyqqa rýh beretin ónerdi jalǵastyra berdi. Bul qazaq kıno óneriniń damýyna da ólsheýsiz úlesin qosty. Qysqasy, muny tarıhynyń bir bóligi Alataý etegindegi qonaqjaı qalaǵa tıesili Búkilreseılik memlekettik kıno ýnıversıteti (VGIK) de joqqa shyǵarmaıdy. Sonymen, keshe keshke Almatydaǵy M.IýLermontov atyndaǵy mem­lekettik aka­demııalyq orys drama teatrynda  S.A.Gerasımov atyndaǵy Búkil­reseılik memle­ket­tik kıno ýnıversıtetiniń 95 jyl­dyq mereıtoıyna arnalǵan Qazaqstandaǵy kúnderi bastaldy. Qalaı desek te, osynaý aıtý­ly shara talaılardy tolqyt­qa­ny, kútkizgeni anyq. Keshegi Keńes Odaǵyndaǵy ǵana emes, bú­kil TMD aý­ma­ǵyndaǵy, qala berdi álemdegi eń myqty ári ba­ıyr­ǵy kıno mektebinen tálim alǵan qazaqstandyqtar az emes. Táýelsizdikten beri de bul saladaǵy barys-kelis úzilgen joq.  Oǵan qosa T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq Ulttyq óner akademııasy  men ataqty VGIK qazir de stýdentter almasyp, óndiristik tájirıbege baryp jatady. Áıgili akterler men kınema­to­grafısterdiń ustahanasy bolǵan VGIK delegasııasyn Máde­nıet pen óner oryndary assosıasııasynyń prezıdenti, ónertaný doktory, Reseı Federa­sııasynyń mádenıet qaıratkeri, S.A.Gerasımov atyndaǵy Bú­ki­lreseılik memleket­tik kıno ýnıversıtetiniń rektory Vla­dımır Malyshev bas­tap kelipti. Almatyny óner me­re­kesine aı­nal­dyryp, barys-kelisti buryn­ǵydan da jandandyryp, jaqyndastyrýdy murat tutqan máskeýlik qonaqtar arasynda VGIK-tiń eń bedeldi ustazdary men 30 shaqty stýdenti bar. О́z ulaǵaty bar ýnıversıtettiń Qazaqstan­daǵy kúnderiniń ashylýyna oraı aldymen VGIK-tiń keshegi tarıhy men búgingi tynysy týraly fılm kórsetildi. Osydan keıin rektor Vladımır Malyshev sóz alyp, ádemi qaljyń­dary­men, almatylyqtarǵa degen rııasyz qoshemetimen saltanatty sharanyń jaı-japsaryna toqtaldy. Jýyrda ǵana el mádenıetiniń tizginin ustaǵan mınıstr Arys­tanbek Muhamedıuly VGIK-tiń kezekti mereıtoıy Almatyda kez­deısoq bolyp jatpaǵandyǵyn aıtyp, bul ejelden týys, ejelden kórshi eki eldiń úzilmegen syılastyǵynyń jalǵasy ekendigin naqty mysaldarmen dáıektedi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet mınıstri Arystanbek Muhamedıuly osynaý rýhanı, adam­gershil jobalardyń avtorlary – eki memlekettiń Prezıdentteri dedi. Bul dostastyq pen yqpal­dastyq ónerde de, ómirde de, qara­paıym adamdardyń syı­lastyǵynda da saltanat quryp otyrǵanyn shynaıy sharalar mysalymen aıtyp ótti. VGIK-tiń Almatydaǵy kún­deri­niń ashylý saltanaty T.Júr­ge­nov atyndaǵy Qazaq Ult­tyq aka­­demııasyndaǵy V.Fokınniń she­ber­lik synybynda bilim alyp jatqan stýdentterdiń Mıhaıl Býl­­gakovtyń ataqty romany bo­­ıyn­sha  qoıǵan «Sheber men Margarıta» spektakline ulasty. Aldaǵy kúnderde osy joǵary oqý ornynda VGIK ustazdarynyń sheberlik dáristeri ótip,  qala kınoteatrlarynda máskeýlik rejısserlar túsirgen fılmder kórsetiletin bolady. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan». ALMATY. ________________ Sýretterdi túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.