Vedomstvonyń mádenıet, arhıv isi jáne baspa máselelerine arnalǵan alqa otyrysynda Mádenıet jáne sport mınıstri Dáýren Abaev eń aldymen saladaǵy byltyr atqarylǵan jumystarǵa toqtaldy. Sondaı-aq bıylǵy josparlar men mindetterdi de atap ótken mınıstr halyqtyń mádenı suranysyn tolyqtaı qamtamasyz etý úshin taǵy 300-den astam nysan ashý qajet ekenin aıtty.
«Búginde elimizde 7 637 mádenıet nysany jumys istep tur. Taǵy da 300-den astam mekemege suranys bar. Mundaı qajettilik, negizinen, aýyldyq jerlerde. Deıturǵanmen, salada jumys isteıtin úkimettik emes uıymdar mundaı mekemelerdiń kópshiligi turǵyndardyń talap-tilegin eskermeı salynatynyn aıtady. Sonyń saldarynan salynǵan mekeme qańyrap bos turady. Sol úshin josparlaǵan kezde turǵyndar pikirin eskerý óte mańyzdy. Keıbir respýblıkalyq mádenıet uıymdary ǵımarattarynyń tehnıkalyq jaǵdaıy tómen. Oǵan ózim kýá boldym», degen mınıstr osy rette M.Áýezov atyndaǵy Qazaq ulttyq drama teatry, T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń bas korpýsy, Jambyl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasy men Respýblıkalyq akademııalyq nemis drama teatry jóndeý jumystaryn qajet etetinin atap ótti. Osyǵan oraı salaǵa jetekshilik etetin vıse-mınıstrge 35 mádenıet nysanynyń qurylysyn jáne 265 nysannyń jóndelýin baqylaýǵa alýdy tapsyrdy.
«Qazirgi ýaqytta 229 memlekettik arhıv jumys isteıdi. Osy rette arnaýly tıptegi memlekettik arhıvter ǵımaratyna degen suranys óte joǵary. Ondaı arhıvterdiń úlesi búginde 14,7 paıyz. Saraptama jumystary respýblıka boıynsha 128 nysan salý qajet ekenin kórsetip otyr. Oǵan qosa «E-Arhıv» júıesiniń negizgi serveri isten shyqqan jaǵdaıda júıeni rezervtik serverlermen qamtamasyz etý máselesin baqylaýǵa alý kerek. Sondaı-aq arhıv isiniń bilikti mamandaryn daıarlaý máselesi aıryqsha nazar aýdarýdy qajet etedi. 2022 jylǵy 1 qańtardaǵy derek boıynsha arhıv mekemeleriniń shtaty 3 340 birlikti qurady. Onyń 8 paıyzynyń ǵana beıindi joǵary bilimi bar», dedi D.Abaev.
Budan bólek mınıstr júrgizilgen saraptama qorytyndysy 2022-2026 jyldary 1 700-den asa maman qajet ekenin kórsetip otyrǵanyn aıtty. Sondaı-aq ol mádenıet salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń áleýmettik qamtylýyn jaqsartýǵa ýáde berdi.
«Árıne, saladaǵy eń ózekti máselelerdiń biri – mádenıet uıymdary qyzmetkerleriniń áleýmettik paketi. «Ulttyq» mártebesi bar mádenıet uıymdarynyń laýazymdyq jalaqylaryna 1,75 koeffısıenti túrinde qosymsha aqylar men ústemeaqylar ázirleý qajet», dedi Dáýren Abaev vedomstvonyń keńeıtilgen alqa otyrysynda. Mınıstrdiń aıtýynsha, shyǵarmashylyq joǵary oqý oryndarynyń professor-oqytýshylar quramy men konsertmeıstrleriniń jalaqy mólsherine de nazar aýdarý qajet.
Shyǵarmashylyq ýnıversıtetterge ortaq máselelerdi baıandaǵan Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasynyń rektory Arman Júdebaev bilim berý salasyndaǵy zańdardyń keıbir normalary shyǵarmashylyq joǵary oqý oryndarynyń erekshelikterine saı kelmeıtinin aıtty.
«Skrıpkashylardan, kompozıtorlardan, ánshilerden, dástúrli mýzyka mamandarynan, balet ártisterinen, qoldanbaly sýretshilerden, akterlerden jáne basqa da shyǵarmashylyq kásip ókilderinen ǵylymı dáreje men ımpakt-faktory joǵary maqalalardy talap etý qısynsyz. Odan bólek materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń jetkiliksiz ekeni de ras. Mýzykalyq aspaptar eskirgen, shyǵarmashylyq sheberhanalarǵa, oqý teatrlaryna, stýdenttik orkestrler men horlarǵa, konserttik kostıýmderge arnalǵan arnaıy jabdyqtar da tapshy», deıdi rektor.
Al Sháken Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ prezıdenti Aqan Sataev kınostýdııanyń qazirgi jaı-kúıine toqtalyp, tapqan barlyq qarajat jalaqyǵa jumsalyp jatqanyn aıtty.
«Búgingi tańda zamanaýı jańa tehnıkalardy alyp jatyrmyz. Basqarý qurylymyn ózgerttik, ashyqtyqty arttyrdyq, qaýipsizdik qyzmetin qurdyq, Úkimettiń qoldaýymen gaz júrgizdik, jalǵa berý tabysyn pandemııaǵa deıingi kezeńmen salystyrǵanda 400%-ǵa deıin kóterdik. Biz barynsha jumys istep jatyrmyz. Alaıda stýdııa tapqan barlyq qarajat qyzmetkerlerdiń jalaqysy men ákimshilik-sharýashylyq qajettilikterine jumsalady. Shynyn aıtqanda, óz fılmderimizdi shyǵarýǵa da qarajat jetkiliksiz», dedi rejısser.
Keńeıtilgen alqa otyrysynda baıandama jasaǵan «Bozoq» tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵynyń basshysy Sáýle Bóribaeva el astanasynda mýzeı ashý perspektıvalary týraly aıtty.
«2020 jyly mýzeı-qoryqtyń qyzmetin jetildirýge múmkindik beretin 24 normatıvtik-quqyqtyq akt qabyldandy. «Bozoq» qalashyǵy ulttyq parkiniń jobasy úlgisinde rebrendıngtiń áleýeti bul salada zor ekenin kórsetkimiz keledi. Joba eýrazııalyq dala órkenıetiniń alýan túrliligi men baılyǵyn kórsetýdi maqsat etedi», degen mýzeı-qoryq basshysy Bozoq qalashyǵy myńjyldyq tarıhtyń kózi ekenin eske saldy.
«Tarıhı nysanmen baılanysty bul jobanyń ınvestısııalyq áleýeti zor. Eneolıt dáýirinen bastap qazirgi zamanǵa deıingi dala órkenıetiniń, mádenıeti men etnografııasynyń san túrli qatparyn boıyna sińirgen ǵıbadathanalar men mádenı qurylymdar bar. Metallýrgııa jáne qysh óndirisiniń ejelgi tehnologııalyq keshenderi de bar. Solardy qalpyna keltirý úshin 4 ǵylymı tujyrymdama jasaldy. Jobanyń ınvestısııalyq baǵyty boıynsha amfıteatr ashý kózdelgen. Shyǵys bazarynyń aılaǵy, otbasylyq demalys ortalyǵy, bıopark salý usynylady», dedi S.Bóribaeva.
Elimizde baspa isi salasynda naqty bir júıe joq ekenin aıtyp júrmiz. Keńeıtilgen alqa otyrysynda osy máseleni Ulttyq kitap palatasynyń dırektory Ádil Qoıtanov kóterdi. Onyń aıtýynsha, 2022 jylǵa arnalǵan «Jyldyń úzdik kitaby», «Úzdik jas qalamger», «Balalarǵa arnalǵan úzdik shyǵarma» baıqaýlaryn ótkizýge qosymsha bıýdjettik ótinimdi naqtylaý kútilýde.
