Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
Prezıdentke bergen esebinde oblys ákimi ekonomıkanyń negizgi kórsetkishi – jalpy óńirlik ónim kóleminiń ósimi byltyr 2020 jylmen salystyrǵanda 4,7 paıyzǵa artqanyn aıtyp ótti. Aýyl sharýashylyǵy salasynda 906,5 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ósim 101,7 paıyz bolǵan. Bul nátıje oblystyń respýblıkadaǵy úlesi boıynsha ekinshi orynǵa shyqqanyn kórsetedi. «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasy aıasynda 315 joba qarjylandyrylǵan. О́ńirdegi qurylys jumystarynyń kólemi aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 4,1 paıyzǵa artqan. Túrkistan qalasyn túrki áleminiń mádenı-rýhanı ortalyǵy retinde qalyptastyrý jumystarynyń birinshi kezeńi aıaqtalyp, áleýmettik ınfraqurylymnyń negizi qalanǵan. Oblystyń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jańa keshendi jospary bekitilgen. Qasym-Jomart Toqaev Túrkistan oblysynda atqarylyp jatqan jumystarǵa oń baǵa bere otyryp, qolǵa alynǵan jobalardy jalǵastyrýdy jáne halyqpen tyǵyz jumys isteý máselesin kúsheıtýdi tapsyrdy.
Halyqpen tyǵyz jumys isteý maqsatynda qolǵa alynǵan, Prezıdentke baıandalǵan «Parasat» pikirtalas klýby jobasy Saıram aýdanynyń ákimi Ulasbek Sádibekovtiń bastamasy ekenin buǵan deıin jazǵan bolatynbyz. Qoǵamdaǵy ózekti máselelerdi talqylaýdy maqsat tutqan pikirtalas klýbynyń VI kezekti otyrysy jaqynda Saıram aýdany Qarabulaq aýylynda ótip, jastar tárbıesi taqyrybyna arnaldy. Jıynǵa oblys ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov, oblystyq, aýdandyq máslıhat depýtattary, qoǵam belsendileri, zııaly qaýym ókilderi, jastar jáne oblystaǵy barlyq aýdan, qala ákimderiniń ıdeologııa jónindegi orynbasarlary, ishki saıasat bólimderiniń basshylary qatysty. Pikirtalas klýbynda jastar óz oılarymen bólisip, ózekti máselelerdi ortaǵa saldy. Ásirese, jumyssyzdyq jaıy kóp aıtyldy. О́ńirde jańa jumys oryndaryn ashyp, jastardy tartý asa mańyzdy. Otyrysqa óndiris oryndarynyń basshylary da qatysqan bolatyn. Olar jumys oryndaryna bilikti, bilimdi mamandardy qabyldaýǵa múddelilik tanytyp, jastardan óz isine degen súıispenshilikti, izdenisti talap etetinin aıtty. Sondaı-aq jıynda jastar arasynda sýısıdtiń jıilep turǵany da aıtyldy. Oblys ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov búginde tıisti oryndar osy máselemen júıeli túrde aınalysýda ekenin jetkizdi. Atqarylǵan jumystar nátıjesinde óz-ózine qol jumsaý deńgeıi ótken jyldarmen salystyrǵanda aıtarlyqtaı tómendegen. Al aýdan ákimi Ulasbek Sádibekov jastar máselesin sheshý maqsatyndaǵy birqatar usynystaryn ortaǵa saldy. Mysaly, aýdan ortalyǵy Aqsýkentte jastar ortalyǵyn ashý qajet. Osyǵan oraı eki qabatty ǵımaratty kúrdeli jóndeýden ótkizý úshin jergilikti bıýdjetten qosymsha qarjy qarastyrylýda. Ol ortalyqta baspasóz máslıhaty, dóńgelek ústel otyrystaryna arnalǵan májilis zaly jáne jastar resýrstyq ortalyǵy qyzmetkerlerine arnaıy jumys bólmesin ashý josparlanýda. Sondaı-aq aýdan ákimi jastarmen erkin formattaǵy kezdesýler uıymdastyrý, eriktilerdiń jumysyn jandandyrý qajettigin aıtty. «Bizde jastarmen júrgiziletin jumysqa jyl saıyn 5 mln teńge qarastyrylady eken. Endi bul qarjy kólemin 31 mln teńgege deıin ulǵaıtamyz. Qoǵamda jastardyń rólin arttyrý maqsatynda túrli baǵyttaǵy jıyndarǵa, kezdesýlerge belsendi jastar ókilderin qarastyrý, spıkerlerdi daıyndap kóshbasshylardy anyqtaý da mańyzdy. «Parasat» pikirtalas klýbynyń quramyna arnaýly oqý ornynda jáne salalarda eńbek etetin, sondaı-aq áleýmettik jelilerde belsendiligi joǵary jastardy tartyp tıimdi jumystar júrgizýdi josparlap otyrmyz. Aýyldyq okrýgterde «Ákeler mektebi» jastar resýrstyq ortalyǵymen birlesip jumys atqarýy kerek. Jastar arasyndaǵy quqyqbuzýshylyq, erte júktilik sekildi máselelerdi qatań baqylaýǵa alý, ımamdar men teologterdiń jastardyń dinı kózqarasyn nazarda ustap, teris dinı aǵymdarǵa túsip ketýine jol bermeýi de mańyzdy. Jastardyń bos ýaqytyn tıimdi paıdalaný maqsatynda atqarylar jumystar da az emes», dedi Ulasbek Sádibekov.
Joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, Saıram aýdanyndaǵy bastama óńirde keńinen qoldaý tabýda. Mysaly, jýyrda Túlkibas aýdanynda «Parasat» pikirtalas klýby qurylyp, ortalyq mádenıet úıinde alǵashqy otyrysy ótti. Birinshi otyrystyń kún tártibinde aǵyn sý men jaıylym jerge qatysty ózekti máseleler qaraldy. Qoǵam belsendileri men ardagerler jáne qoǵamdyq uıym ókilderi tarapynan jer, aýyz sý, eldi mekenderge aǵyn sý keletin aryq-atyzdardyń tazalyǵy, jarnamalardyń qazaq tilinde saýatty jazylýy syndy máseleler de kóterildi. Al Arys qalasynda ótken «Parasat» pikirtalas klýbynyń alǵashqy otyrysynda aldymen «Ájeler alqasynyń» beldi músheleri jastar men bala tárbıesi jaıynda arnaıy baıandama jasap, kópshilikti ashyq pikir almasýǵa shaqyrdy. «Qalamyzdaǵy ózekti máselelerdi osyndaı basqosýlarda ashyq talqylap, halyq arasynda keńinen túsindirý jumystaryn júrgizip, sheshý joldaryn qarastyrǵanymyz jón», deıdi qala ákimi Gúljan Qurmanbekova.
Al Qazyǵurt aýdanynda qurylǵan «Parasat» pikirtalas klýbynyń alǵashqy otyrysyn aýdan ákimi Arman Abdýllaev júrgizip otyrdy. «Parasat degen salmaqty sóz. Birinshi ózimiz parasatty bolýymyz kerek. Pikirtalas maqsaty – ortaǵa salynǵan máselelerdi zertteı otyryp, aqıqatty aıtý, talas máseleniń sheshimin izdep tabý. Pikir almasý – durystyqqa kóz jetkizýdiń eń tıimdi tásili. Aıtqan sózimiz, kótergen máselemiz – jeke basymyz emes, kópshiliktiń qamyna baǵyttalýǵa tıis», dedi aýdan ákimi. Pikirtalas klýbynyń árbir otyrysynda aýdan turǵyndaryn sapaly aýyz sý, tabıǵı gaz, elektr energııasymen qamtý, jer máselesi, qoǵamdyq-saıası ahýaldy turaqtandyrý, etnosaralyq qarym-qatynastardy nyǵaıtý, áleýmettik az qamtamasyz etilgen otbasylardy qoldaý sharalary týraly, álimjettik, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres baǵytyndaǵy ózekti máseleler ortaǵa salynbaq. Al Saıram aýdanynda klýbtyń kelesi otyrysynda qarjy pıramıdasy, jedel qarjy berý mekemeleriniń zańsyz áreketteri talqylanady.
Aıta ketelik, pikirtalas klýbynyń otyrystarynda jergilikti jerdegi ózekti máseleni ortaǵa salýshy turǵyndar Memleket basshysy eldegi azamattardyń aryz-ótinishterin eskeretin, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» qaǵıdasyn damytyp, áleýmettik memleket qurýdy, baǵa turaqsyzdyǵy men qymbatshylyqty aýyzdyqtaýdy, olıgarhııalyq ádiletsiz júıeni joıýdy strategııalyq mindetter retinde alýy – eldi turaqtylyq pen beıbitshilikke, ekonomıkalyq damý men gúldenýge alyp baratynyna senim bildirýde.
Túrkistan oblysy
