
О́ndiris oryndarynda básekelestiktiń artyp, rynokqa shyǵarylatyn ónim sapasyna basa nazar aýdarý jaqsylyqtyń nyshany. Nátıjesinde otandyq ónim ózindik sapasymen qundylyǵyn arttyrady. Osy oraıda, Taldyqorǵanda birtindep óndiris oryndary ashylyp, dúnıejúzilik rynokqa nyq qadam basyp qana qoımaı, alǵashqy adymynda-aq ózindik ornyn belgilegeni qýantady. Bile- bilsek, bul Qazaqstannyń álemdegi damyǵan 30 eldiń qatarynan óz ornyn alýyna bir septigin tıgizeri anyq. Bir dálel retinde, «Qaınar-AKB» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi jumysyn aıtýǵa bolady.
«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy sheńberinde 1 jáne 2 baǵyt boıynsha Úkimet qoldaýyna ıe bolyp, nesıeniń paıyzdyq ólshemin sýbsıdııalaýǵa 4 mlrd. teńge kóleminde qarjylaı demeý alǵan «Qaınar-AKB» JShS bir jylda 9814,8 mln. teńgeniń ónimin óndirdi. Qýattylyǵy jylyna 1,8 mln. dana akkýmýlıator shyǵarýǵa jetetin kásiporynnyń qarqyndy jumysy Taldyqorǵan qalasynyń ekonomıkalyq turǵyda damýyna da óz serpinin tıgizýde. Qazirgi tańda zaýytta 770-ten astam jumysshy qazaqstandyq ónerkásipti jańa deńgeıge kóterip, naryqtaǵy ózindik ornyn qalyptastyrý jolynda eńbek etýde. Ortasha aılyq eńbekaqy 75 myń teńgeni quraıdy. Qaınar AKB» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi ındýstrııalyq batareıalar shyǵarý jobasyn da tolyq iske qosty.
«Irgesi ótken ǵasyrdyń 70-jyldary qalanǵan taldyqorǵandyq «Qaınar-AKB» zaýyty tek avtokólikterge qajetti akkýmýlıatorlardy ǵana emes, ındýstrııalyq qýat kózin shyǵarýdy tolyq ıgerdi. Memlekettiń qoldaýmen materıaldyq-tehnıkalyq bazasy jańartylǵan zaýyt óniminiń 70% Keden odaǵy boıynsha Reseı men Belorýssııaǵa eksporttalýda», dedi Taldyqorǵan qalasynyń ákimi Ermek Alpysov.
Tutastaı alǵanda, Taldyqorǵanda údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda 3 jylda jalpy quny 1,6 mlrd. teńge turatyn 3 joba júzege asyrylyp, 230 jańa jumys orny ashyldy Sonymen qatar, byltyrǵy jyly Jetisýdyń kindik qalasynda 4 jańa óndiris orny jumysqa kirisip, 3 kásiporyn keńeıtildi. 150 mln. teńge ınvestısııa tartylyp, 127 jańa jumys oryndary quryldy. Al, ónerkásiptegi óndirilgen ónim kólemi 7,7%-ǵa ulǵaıyp, 47 mlrd. teńgeden asty. Arǵy jylmen salystyrǵanda, 1 mlrd. teńge artyq nemese 3,2 mlrd. teńge salyq pen tólem tústi, bul bıýdjetke túsken barlyq salyq túsimderiniń 22%-y. Taldyqorǵanda kásipkerliktiń jaqsy damýyna «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda kórsetilgen memlekettik qoldaý oń áser etip 1,5 mlrd. teńgeden astam nesıe paıyzyn sýbsıdııalaýǵa 10 joba maquldandy. 33 mln. teńgege 11 grant berilip, 57 jańa jumys oryndary quryldy. Kásipkerlik salasynan túsken salyqtar men tólemder barlyq tólemderdiń 30,9%-yn quraıdy. Qalanyń árbir tórtinshi eńbekke qabiletti turǵyny shaǵyn jáne orta bıznes salasynda jumys isteıdi. Byltyrǵy jyly bastalǵan iri ınvestısııalyq jobalar: maıly daqyldardy óńdeıtin «Jetisý Majıko» agroóndiriskesheni» jáne arnaýly tehnıkalardy quraıtyn «Mashınerı grýpp» jobalaryn iske qosyp, armatýra jáne metall symdary zaýyty qurylysy qarqyndy júrýde. Turǵyn úı qurylysy kombınaty bıyl 6 myń tekshe metr temir-beton buıymdaryn shyǵarsa, 2015 jyly 50 myń tekshe metr ónim óndiredi. Sóıtip, aǵymdaǵy jyly ónerkásip salasynda ónim kólemi 50 mlrd. teńgeden asyp, 200 jańa jumys orny ashylady.
Qoryta aıtqanda, Taldyqorǵan óńiriniń kúretamyry ispetti óndiris oryndarynyń órkendeýin atalǵan qalanyń Almaty oblysynyń ortalyǵy bolyp belgilenýimen baılanystyrǵan ádilettilik. Sol ádildiktiń nátıjesi memlekettik saıasatqa saı óndiris oryndaryn osy qarqynnan taıdyrmaı damyta túsýmen de kórineri haq.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy.