О́ner • 15 Naýryz, 2022

Tańǵajaıyp «Tartylys»

410 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Búginde qazaq beıneleý ónerine talantty jastar legi keldi. Solardyń biri – Oralbek Qabóke. Onyń týyndylary ulttyq kalorıtke baılyǵymen ǵana emes, jyly áserge toly ásemdigimen, túpsiz tereńdigimen erekshelenedi. Aıtalyq, sýretshiniń «Tartylys» atty kartınasyn qarańyzshy. Aq saqaldy qarııanyń qushaǵynda mamyrajaı uıqyda jatqan sábılerdiń beınesin kórip, halqymyzdyń «bala – baýyr etiń» deıtin ǵajaıyp fılosofııasyn boıaý syrymen jetkizgen sheberligine tánti bolasyz.

Tańǵajaıyp «Tartylys»

Sondaı-aq avtor munda túrli zobalań men zulmatty kórse de, keleshekten úmit úzbeı, urpaǵyn aman saqtap qalǵan qazaqtyń tekti bolmysyn aıshyqty beı­ne­legen. Jalpy, qylqalam she­be­riniń shyǵarmashylyǵynda ult tarıhy, salt-dástúr, otbasy, týǵan jer taqyryptary keńi­rek qamtylǵan. Máselen, «Ta­rıhpen birge» atty kartınada zamanaýı kıingen qazaq ba­la­synyń kóneden syr búkken balbaltastardyń ortasynda ta­rıhtan syr shertip turǵan beı­nesin búgingi ýaqytpen sheber úı­lestire bilse, «Magnıt» degen eń­beginde adamnyń qaı qıyrda júrse de, qasıetti Otany men ata-babasynyń kindik qany tamǵan jerge degen saǵynyshyn, tartylys kúshin dál jetkizgen. So­nymen qatar «Atanyń ınstıtýty», «Jasyl tekemet», «Qu­raq», «Berekeli kıim» atty jumys­tarynan qundylyqtardyń qadirin bilýge, salt-dástúrdi qurmetteýge, ata-anany syılaýdy aıtyp qana qoımaıdy, sol arqyly ulttyq bolmysyńdy, erek­sheligińdi saqtaýǵa úndeıdi.

Belgili sýretshi, Qazaqstan­nyń eńbek sińirgen qaıratkeri Baıtursyn О́mirbekov ony qazaq beıneleý ónerindegi jas býyn­nyń bedeldi ókili deı kelip:

«Sýretshi óz kartınalaryna taqy­ryp izdep, qııadan asyp, el sheti­ne shy­ǵyp ketpeıdi. О́mir men bolmystyń zań­­dy­lyq­­taryn ata dás­túrden, ult­tyq tur­­mystyń ǵasyrlar boıy syn­nan ótip, dáleldengen qarym-qatynasy­nan, jan dú­nıeniń qońyr qobyz sa­rynyndaı myń qubylysy bar ıirimderinen izdeıdi» dese, tanymal sýretshi Leıla Mahat: «Oralbek – ómirge ózgeshe qaraıtyn sýretshi. Ol týǵan halqynyń tarıhy men dástúrin jetik biledi. Onyń shy­ǵarmalarynan ónerge adaldyǵy kórinip turady» dep baǵa beripti.

Bizdiń keıipkerimiz bala kúni­nen ónerge jaqyn bolyp ósken. Bir sózinde «Eger sýretshi bolmasam, ádebıetshi bolar edim» dep aıtypty. Keıin T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasyna oqýǵa túsip, sondaǵy ulaǵatty ustazdarynan beıneleý óneriniń qyr-syryn úırenedi.

«Biz qazir ýaqytpen jarysyp kún keship jatyrmyz. Árbir óner adamy ózi ómir súrgen ýaqytty bederleıdi. Men de ult­tyq beıneden ajyramaı, óz dáýirimniń kelbetin beınelep, hal­qymnyń bolmysy men adam­zattyq fılosofııaǵa qosatyn erek­sheligin kórkemdesem» deıdi ol.

Búginge deıin Oralbek Qabóke­niń Nur-Sultanda «Kózqaras», Almatyda «Izder» atty jeke kórmesi ótip, mazmundy týyndylarymen jurtshylyqtyń yqylasyna bólendi. Sonymen birge «Sheteldegi qazaq jastary jáne ana tili» atty halyqaralyq óner festıvalinde bas júldeni ıelense, Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan res­pýb­lıkalyq «Kaspıı kókjıegi» atty sýretshiler baıqaýynda jáne taǵy basqa halyqaralyq konkýrs­tarda top jarǵan.